Parasal aktarım mekanizması ve kanalların etkinliği – Türkiye uygulaması
Monetary transmission mechanism and channel efficiency - the Turkish case
- Tez No: 1015689
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANAN DAĞIDIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, parasal aktarım mekanizmasının Türkiye ekonomisindeki işleyişi faiz, kredi, döviz kuru ve hisse senedi kanalları çerçevesinde incelenmektedir. Para politikası değişkeni olarak ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti seçilmiş; bu değişkenin makrofinansal göstergeler, kapasite kullanım oranı ve fiyatlar genel düzeyi üzerindeki etkileri Aralık 2015–Aralık 2025 dönemine ait aylık verilerle analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin karşılıklı, gecikmeli ve dinamik nitelik taşıdığı kabul edilerek çalışma VAR temelli bir çerçevede yürütülmüştür. Ekonometrik süreçte önce serilerin durağanlık özellikleri birim kök testleriyle incelenmiş, ardından farklı bütünleşme dereceleri dikkate alınarak Toda-Yamamoto yaklaşımının bootstrap ile güçlendirilmiş biçimi olan Hacker-Hatemi-J bootstrap nedensellik testi uygulanmıştır. Nedensellik bulgularını desteklemek amacıyla etki-tepki fonksiyonlarından da yararlanılmıştır. Bulgular, Türkiye'de parasal aktarım mekanizmasının kanallar itibarıyla homojen yapıda olmadığını göstermektedir. Faiz kanalında ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinden ticari kredi faizlerine doğru güçlü bir aktarım tespit edilirken, kredi faizleri ile kapasite kullanım oranı arasındaki ilişkinin daha sınırlı olduğu görülmüştür. Kredi kanalında anlamlı nedensellik ilişkisi tespit edilememesi, kredi hacminin yalnızca fonlama maliyetiyle açıklanamayacağını göstermektedir. Döviz kuru kanalında kur ve enflasyon arasında güçlü ve çift yönlü ilişki bulunmuştur. Hisse senedi kanalında ise para politikasından piyasaya doğru doğrudan ve güçlü bir aktarım belirginleşmemiştir. Genel olarak faiz ve döviz kuru kanalları daha belirgin, kredi ve hisse senedi kanalları ise daha sınırlı görünmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the monetary transmission mechanism in the Turkish economy through the interest rate, credit, exchange rate, and stock market channels. The weighted average funding cost is used as the monetary policy variable, and its effects on macrofinancial indicators, capacity utilization, and the price level are analyzed with monthly data for December 2015–December 2025. Since the relationships among the variables are reciprocal, lagged, and dynamic, the study adopts a VAR-based framework. After unit root tests, the Hacker-Hatemi-J bootstrap causality test, a bootstrap-enhanced form of the Toda-Yamamoto approach, is applied by considering different integration orders. Impulse-response functions are also used to support the causality findings. The results show that monetary transmission in Türkiye does not operate homogeneously across channels. In the interest rate channel, a strong transmission from the weighted average funding cost to commercial loan rates is detected, whereas the relationship between loan rates and capacity utilization is more limited. The absence of significant causality in the credit channel suggests that credit volume cannot be explained solely by funding costs. In the exchange rate channel, a strong bidirectional relationship is found between exchange rates and inflation. In the stock market channel, no strong direct transmission from monetary policy to the market is identified. Overall, the interest rate and exchange rate channels are more pronounced, while the credit and stock market channels remain limited.
Benzer Tezler
- Parasal aktarım mekanizmalarının işleyişi ve etkinliği: Türkiye uygulaması
Functioning and effectiveness of monetary transmission mechanisms: the case of Turkey
AYLİN ERDOĞDU
Doktora
Türkçe
2012
BankacılıkKadir Has ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERİŞAH ARICAN
- Parasal aktarım mekanizması ve VAR Analizi ile Türkiye uygulaması
Monetary transmisson mechanism and the VAR Analysis and Turkey practice
DERYA TAŞ
- Türkiye'de parasal aktarım kanallarının işleyişi
The functioning of the monetary transmision channels in Turkey
SEVİLAY TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
EkonometriGazi Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM TOKATLIOĞLU
- Parasal aktarım mekanizmasında kanalların etkinliği üzerine karşılaştırmalı bir analiz: Türkiye örneği (2013-2020)
A comperative analysis on the efficiency of monetary transmission mechanism channels: The case of Turkey (2013-2020)
EZGİ DİNÇER
- Türkiye'de parasal aktarım mekanizması kanallarının etkinliği
Transmission mechanism channels of monetary policy effectiveness in turkey
FATİH DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
EkonomiSüleyman Demirel ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN DEMİRGİL