Geleneksel Kürt müziği türlerinin incelenmesi
Review of traditional Kurdish music genres
- Tez No: 1015463
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTBETTİN KUYUMCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Etnomüzikoloji, Ethnomusicology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, tarihsel olarak büyük ölçüde sözlü aktarım yoluyla günümüze ulaşan Geleneksel Kürt müziğinin, akademik literatürde yeterince sistematik, kapsamlı ve analitik biçimde ele alınmamış olmasından kaynaklanan literatür boşluğunu doldurmayı amaçlamaktadır. Sözlü kültür geleneği içinde şekillenen ve kuşaktan kuşağa aktarılarak varlığını sürdüren bu müzik mirasının, türleri, formları ve yapısal özellikleri bakımından dağınık ve sınırlı çalışmalarla temsil edilmesi, alanda bütüncül bir incelemeyi gerekli kılmıştır. Bu çalışmanın ana amacı geleneksel Kürt müziği türlerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda çalışma, geleneksel Kürt müziği türlerini bir bütün olarak ele almakta; türleri yalnızca betimlemekle yetinmeyip biçim, içerik ve ritmik yapı açısından analitik bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırma, mevcut bilgileri derleyip sistematik bir çerçeve içinde yeniden değerlendirmeyi ve geleneksel Kürt müziği türlerine ilişkin bir sınıflandırma ve çözümleme denemesi ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu araştırma, geleneksel Kürt müziği türlerinin sözlü tarih, edebiyat, ritüel ve gündelik yaşam arasında güçlü bağlar kuran; toplumsal hafızayı canlı tutan ve kültürel sürekliliği sağlayan önemli bir miras niteliği taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırmanın hem müzikoloji alanına hem de Kürt folkloru üzerine yapılacak akademik çalışmalara özgün ve kalıcı bir katkı sağlaması beklenmektedir. Araştırmada nitel yaklaşım benimsenmiş ve tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma bulgularının elde edilmesi sürecinde; literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak incelenen türler, Kürt müziğinin yalnızca estetik bir alan olmadığını; tarihsel belleği, toplumsal yapıyı ve gündelik yaşam pratiklerini aktaran önemli bir kültürel taşıyıcı olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmanın bulguları, geleneksel Kürt müziğinin anlatı temelli, ritüel temelli, işlevsel ve eğlence odaklı türleri bir arada barındıran çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Kürt müzik kültürünün tür çeşitliliği, işlevselliği ve bölgesel üslup farklılıklarıyla zengin ve dinamik bir gelenek olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu araştırma doğrultusunda, Geleneksel Kürt müziği türlerine ilişkin saha çalışmalarının arttırılması ve sözlü aktarım yoluyla günümüze ulaşan ezgi, söz ve icra biçimlerinin belgelenmesi önem taşımaktadır. Ayrıca bu türlerin eğitim programlarına dâhil edilmesi, kadın icracıların rolünün görünür kılınması, dijital arşiv çalışmalarının yaygınlaştırılması ve bölgesel karşılaştırmalı incelemelerin yapılması, bu kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study aims to fill a gap in the academic literature arising from the fact that traditional Kurdish music—historically transmitted largely through oral tradition—has not been examined in a sufficiently systematic, comprehensive, and analytical manner. Shaped within an oral cultural tradition and sustained through intergenerational transmission, this musical heritage has been represented in scattered and limited studies in terms of its genres, forms, and structural characteristics, making a holistic examination necessary. The main objective of this study is to examine the genres of traditional Kurdish music. In this context, the study addresses traditional Kurdish music genres as a whole and goes beyond mere description by analyzing them through an analytical approach in terms of form, content, and rhythmic structure. The research aims to compile existing knowledge, reassess it within a systematic framework, and present an attempt at classification and analysis of traditional Kurdish music genres. This research reveals that traditional Kurdish music genres constitute an important cultural heritage that establishes strong connections between oral history, literature, ritual, and everyday life; preserves collective memory; and ensures cultural continuity. In this respect, the study is expected to make an original and lasting contribution to both the field of musicology and future academic studies on Kurdish folklore. A qualitative approach was adopted in the study, and the survey model was employed. In the process of obtaining the research findings, the literature review method was used. As a result, the examined genres demonstrate that Kurdish music is not merely an aesthetic field, but also an important cultural medium that conveys historical memory, social structures, and everyday life practices. The findings indicate that traditional Kurdish music possesses a multilayered structure that encompasses narrative-based, ritual-based, functional, and entertainment-oriented genres. The diversity of genres, functionality, and regional stylistic differences clearly reveal that Kurdish musical culture is a rich and dynamic tradition. In line with the findings of this research, it is important to increase field studies on traditional Kurdish music genres and to document melodies, lyrics, and performance practices that have survived through oral transmission. Furthermore, incorporating these genres into educational programs, increasing the visibility of women performers, expanding digital archiving efforts, and conducting comparative regional studies will contribute to the preservation and sustainability of this cultural heritage.
Benzer Tezler
- Kurdish Rock musicians in the circle of Ziryab Music Magazine
Ziryab Müzik Dergisi çevresi içindeki Kürtçe Rock müzisyenleri
GÜNAY KOÇHAN
- Geleneksel Ermeni müziğinde kanun kullanımı ve Türkiye'deki kanun kullanımıyla karşılaştırılması
Use of law and the law of use in Turkey in comparison with traditional Armenian music
SÜLEYMAN KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Müzikİnönü ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN KAMİLOĞLU
- Geleneksel Türk Halk Müziğinde yörelere özgü müzikal kimlik saptamaları“Güneydoğu Anadolu Bölgesi örneği”
Determination of region-specific musical identities in Traditional Turkish Folk Music“The case of the Southeastern Anatolia Region”
BAYRAM KURT
- 15. yüzyıldan günümüze değin geleneksel Türk sanat musikisinde kullanılan aksak usullar
Başlık çevirisi yok
YAVUZ DALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECATİ GEDİKLİ
- Hafız Amir Ateşin dini eserlerinde profesyonel icraya yönelik yaklaşım ile kudüm çalım tekniği
Kudüm playing technique with a professional executive approach in the religious works of Hafız Amir Ateş
CANER KURT
