Kronik böbrek yetersizliği olan hastaların serum sklerostin düzeyi ile FRAX skoru ve kemik kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between serum sclerostin levels, FRAX score, and bone quality in patients with chronic kidney
- Tez No: 1015442
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RECEP DEMİRCİ, PROF. DR. MURAT AKARSU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Böbrek yetmezliği-kronik, Kronik böbrek hastalığı - mineral ve kemik bozukluğu, Osteoporoz, Sklerostin, Kidney failure-chronic, Chronic kidney disease-mineral and bone disorder, Osteoporosis, Sclerostin
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik böbrek hastalığına bağlı mineral ve kemik bozukluğu (CKDMBD), kemik metabolizmasında değişiklikler ve artmış kırık riski ile ilişkili önemli bir klinik tablodur. Osteosit kaynaklı bir glikoprotein olan sklerostin, Wnt/β-katenin sinyal yolunu inhibe ederek kemik oluşumunu baskılamakta ve CKD-MBD patogenezinde rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada, prediyaliz evre 3–5 kronik böbrek hastalarında serum sklerostin düzeyleri ile FRAX skorları, kemik mineral yoğunluğu ve diğer CKD-MBD parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, vaka-kontrol ve prospektif çalışmaya; Haziran 2025–Şubat 2026 tarihleri arasında nefroloji polikliniğinde takip edilen 90 prediyaliz KBH hastası ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özelliklere sahip 30 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hastalar KBH evre 3, evre 4 ve evre 5 olmak üzere üç gruba ayrıldı. Tüm katılımcıların demografik özellikleri, biyokimyasal parametreleri, serum sklerostin düzeyleri, femur kemik mineral yoğunluğu (BMD) ölçümleri ve FRAX major/hip skorları değerlendirildi. Serum sklerostin düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Kemik mineral yoğunluğu DXA yöntemi ile değerlendirildi. Değişkenler arası ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile incelendi; bağımsız etkili faktörler çoklu lineer regresyon analizi ile değerlendirildi. Sklerostinin KBH varlığını öngörmedeki performansı ROC analizi ile araştırıldı. Bulgular: Gruplar arasında yaş, cinsiyet, boy, kilo ve vücut kitle indeksi açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). KBH evresi ilerledikçe GFR düzeyleri azalırken; üre, kreatinin, fosfor, PTH, ALP ve CRP düzeylerinin arttığı; albümin, kalsiyum, hemoglobin ve D vitamini düzeylerinin azaldığı gözlendi (p<0,05). Serum sklerostin düzeyleri kontrol grubunda 6,62 ng/ml iken, evre 3'te 8,68 ng/ml, evre 4'te 9,50 ng/ml ve evre 5'te 9,25 ng/ml olarak saptandı (p<0,001). Femur BMD değerleri evre ilerledikçe azalırken, FRAX major ve FRAX hip skorları arttı (p<0,001). Genel korelasyon analizinde serum sklerostin düzeyleri; KBH evresi, kreatinin, üre ve PTH xiii ile pozitif; GFR, hemoglobin ve D vitamini ile negatif yönde zayıf korelasyon gösterdi. Serum sklerostin düzeyleri ile femur BMD ve FRAX skorları arasında genel analizde anlamlı ilişki saptanmadı. Ancak evre 5 grubunda sklerostin ile femur BMD arasında pozitif; FRAX major ve FRAX hip skorları arasında negatif korelasyon izlendi. Çoklu regresyon analizinde serum sklerostin düzeyini bağımsız olarak etkileyen tek değişken GFR idi (β=-0,071; p=0,002). Femur BMD üzerinde bağımsız etkili faktörler GFR, yaş ve cinsiyet olarak bulundu. FRAX major için bağımsız belirleyiciler GFR ve cinsiyet iken, serum sklerostin düzeyi bağımsız anlamlılık göstermedi. ROC analizinde serum sklerostin düzeyinin KBH varlığını ayırt etmede AUC değeri 0,744 olarak bulundu; >7,70 ng/ml kesme değerinde duyarlılık %78,9 ve özgüllük %73,3 olarak hesaplandı. Sonuç: Prediyaliz evre 3–5 KBH hastalarında serum sklerostin düzeyleri artmış bulunmuş ve böbrek fonksiyon kaybı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bununla birlikte serum sklerostin düzeyleri, genel analizde kemik mineral yoğunluğu ve FRAX skorları ile bağımsız ilişki göstermemiştir. Bu bulgular, serum sklerostinin prediyaliz KBH'de esas olarak renal fonksiyon kaybını yansıtan bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. Sklerostinin kemik metabolizması ve kırık riski üzerindeki klinik değerinin daha net ortaya konabilmesi için geniş örneklemli ve uzun dönemli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: Chronic kidney disease–mineral and bone disorder (CKD-MBD) is associated with alterations in bone metabolism and increased fracture risk. Sclerostin, an osteocyte-derived glycoprotein, inhibits the Wnt/β-catenin signaling pathway and suppresses bone formation, and it is thought to play an important role in the pathogenesis of CKD-MBD. This study aimed to evaluate the relationship between serum sclerostin levels, FRAX scores, bone mineral density, and other CKD-MBD parameters in predialysis stage 3–5 chronic kidney disease patients. Materials and Methods: This single-center, case-control, prospective study included 90 predialysis CKD patients followed in the nephrology outpatient clinic between June 2025 and February 2026, along with 30 age- and sex-matched healthy controls. Patients were divided into CKD stage 3, stage 4, and stage 5 groups. Demographic characteristics, biochemical parameters, serum sclerostin levels, femoral bone mineral density (BMD), and FRAX major/hip scores were evaluated in all participants. Serum sclerostin levels were measured using ELISA. Bone mineral density was assessed by dual-energy X-ray absorptiometry (DXA). Relationships between variables were analyzed using Spearman correlation analysis, and independent predictors were evaluated by multiple linear regression analysis. Receiver operating characteristic (ROC) analysis was performed to determine the predictive performance of serum sclerostin for CKD. Results: No significant differences were observed among the groups regarding age, sex, height, weight, or body mass index (p>0.05). As CKD stage progressed, GFR decreased, whereas serum urea, creatinine, phosphorus, PTH, ALP, and CRP levels increased; albumin, calcium, hemoglobin, and vitamin D levels decreased significantly (p<0.05). Median serum sclerostin levels were 6.62 ng/ml in controls, 8.68 ng/ml in stage 3, 9.50 ng/ml in stage 4, and 9.25 ng/ml in stage 5 CKD patients (p<0.001). Femoral BMD progressively decreased, while FRAX major and FRAX hip scores increased with advancing CKD stage (p<0.001). In overall correlation analysis, serum xv sclerostin levels showed weak positive correlations with CKD stage, creatinine, urea, and PTH, and weak negative correlations with GFR, hemoglobin, and vitamin D. No significant overall association was found between serum sclerostin levels and femoral BMD or FRAX scores. However, in stage 5 CKD patients, serum sclerostin levels correlated positively with femoral BMD and negatively with FRAX major and hip scores. In multiple regression analysis, GFR was the only independent determinant of serum sclerostin levels (β=-0.071, p=0.002). Independent predictors of femoral BMD were GFR, age, and sex. GFR and sex independently predicted FRAX major scores, whereas serum sclerostin did not show independent significance. ROC analysis demonstrated that serum sclerostin discriminated CKD with an AUC of 0.744; at a cutoff value >7.70 ng/ml, sensitivity and specificity were 78.9% and 73.3%, respectively. Conclusion: Serum sclerostin levels were elevated in predialysis stage 3–5 CKD patients and were associated with declining renal function. However, serum sclerostin levels were not independently associated with bone mineral density or FRAX scores in overall analyses. These findings suggest that serum sclerostin may primarily reflect renal function loss rather than fracture risk in predialysis CKD patients. Larger prospective studies are needed to clarify the clinical significance of sclerostin in bone metabolism and fracture risk assessment in CKD.
Benzer Tezler
- Hemodiyalize bağımlı kronik böbrek hastalarında gonadotropik hormonlar ile östrojen ve testosteron düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HANDAN İLGÜNŞATIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENA ERDAL
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYRİ TUNA YÜKSELEN
- Klinik ve histopatolojik sonuçlara göre kronik süppüratif otitis medialarda lokal antibiotik uygulanımının yeri
Başlık çevirisi yok
RAMADAN TERZİ