Yeme bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin uyku ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality and quality of life in children and adolescents with eating disorders
- Tez No: 1015409
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN GÜNEŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Yeme bozukluğu, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, ergenlik, Eating disorder, sleep quality, quality of life, adolescence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmada yeme bozukluğu tanısı (AN, BN, TYB) alan ergen kızlarda uyku ve yaşam kalitesi düzeylerini incelemek ve bu değişkenleri sağlıklı kız akran kontrol grubuyla karşılaştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel vaka-kontrol tasarımındaki bu araştırma, Eylül 2025- Mart 2026 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Çocuk ve Ergen Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran ergenler ve ebeveynleri ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli Türkçe Versiyonu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi Ölçeği, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (EDE-Q), Yeme Tutum Testi- 40 (YTT-40), Çocuk ve Ergenler için Yaşam Kalitesi Anketi Ebeveyn Formu uygulanmıştır. Bulgular: Olgu grubunda PUKİ, YTT ve EDE-Q toplam puanları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek, KINDL-R toplam puanları ise anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Olgu grubunda uykuya dalma güçlüğü ve gece sık uyanma oranları kontrol grubuna göre daha yüksektir. Korelasyon analizinde PUKİ puanları ile YTT (r=0,467) ve EDE-Q (r=0,512) puanları arasında pozitif; KINDL-R puanları arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). EDE-Q ile KINDL-R arasında güçlü düzeyde negatif korelasyon bulunmuştur (r=-0,771; p<0,001). Çoklu lineer regresyon analizlerinde yaşam kalitesinin önemli yordayıcılarının yeme bozukluğu belirtileri ve olumsuz yaşam olayları olduğu; uyku kalitesinin ise kontrol grubunda EDE-Q puanı ve olumsuz yaşam olayları, olgu grubunda ise beden kitle indeksi tarafından yordandığı belirlenmiştir. Aracılık analizinde, yeme bozukluğu psikopatolojisinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinde uyku kalitesinin kısmi aracılık rolü olduğu gösterilmiştir (p=0,021). Sonuç: Yeme bozukluğu tanılı ergenlerde uyku kalitesinin bozulduğu ve yaşam kalitesinin belirgin şekilde etkilendiği bulunmuştur. Ayrıca yeme bozukluğu belirtilerinin şiddeti arttıkça uyku kalitesinin kötüleştiği ve yaşam kalitesinin azaldığı saptanmıştır. Ayrıca olumsuz yaşam olaylarının yaşam kalitesi üzerinde önemli bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Aracılık analizi sonuçları, yeme bozukluğu psikopatolojisinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinde uyku kalitesinin kısmi aracılık rolü oynadığını göstermiştir. Bu bulgular, yeme bozukluğu tanılı ergenlerin değerlendirilmesi ve tedavisinde uyku sorunları ile yaşam kalitesinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate sleep quality and quality of life in adolescent girls diagnosed with eating disorders (Anorexia Nervosa [AN], Bulimia Nervosa [BN], and Binge Eating Disorder [BED]) and to compare these variables with those of healthy female peers. Materials and Methods: This cross-sectional case-control study was conducted between September 2025 and March 2026 with adolescents and their parents who attended the Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic of Adana City Training and Research Hospital. Participants completed a sociodemographic data form, the Turkish Version of the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children – Present and Lifetime Version (K-SADS-PL), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q), the Eating Attitudes Test-40 (EAT-40), and the KINDL-R Quality of Life Questionnaire Parent Form. Results: PSQI, EAT-40, and EDE-Q total scores were significantly higher in the patient group, whereas KINDL-R total scores were significantly lower compared with the control group (p<0.001). Difficulties initiating sleep and frequent nocturnal awakenings were more common in the patient group. Correlation analyses revealed positive associations between PSQI scores and both EAT-40 (r=0.467) and EDE-Q (r=0.512) scores, while PSQI scores were negatively correlated with KINDL-R scores (p<0.001). A strong negative correlation was found between EDE-Q and KINDL-R scores (r=-0.771, p<0.001). Multiple linear regression analyses demonstrated that eating disorder symptoms and adverse life events were significant predictors of quality of life, whereas sleep quality was predicted by EDE-Q scores and adverse life events in the control group and by body mass index in the patient group. Mediation analysis showed that sleep quality partially mediated the relationship between eating disorder psychopathology and quality of life (p=0.021). Conclusion: Adolescents with eating disorders were found to have impaired sleep quality and significantly reduced quality of life. In addition, greater severity of eating disorder symptoms was associated with poorer sleep quality and lower quality of life. Adverse life events were also identified as an important factor affecting quality of life. Mediation analysis demonstrated that sleep quality partially mediated the relationship between eating disorder psychopathology and quality of life. These findings highlight the importance of addressing sleep problems and quality of life through a holistic approach in the assessment and treatment of adolescents with eating disorders.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu hastalarının pandemi sürecindeki davranış ve semptom profilindeki değişime etkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the change in the behavior and symptom profile of autism spectrum disorder patients during the pandemic process
FAİK AZİZOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- COVID-19 pandemisinin yeme bozukluğu olan ergenlerde bir yıllık etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the one-year effect of the COVID-19 pandemic on adolescents with eating disorders
ŞEYMA ERDEM TORUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN DERMAN
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Okulların uzun süre kapalı olması nedeniyle yaşam tarzı değişikliklerinin tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanlarda metabolik kontrol üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of lifestyle changes on metabolic control in children and adolescents wi̇th TYPE 1 diabetes mellitus DUE to prolonged closure of schools
FATİH ÖZGÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HEVES KIRMIZIBEKMEZ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun farklı görünümlerinde psikiyatrik eş tanıların araştırılması
Psychiatric comorbidity in different presentations of attention deficit hyperactivity disorder
GÖKÇEN GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT COŞKUN