Tam kat makula deliği morfolojik evrelerinin cerrahi sonrası anatomik başarı ve görme keskinliği ile ilişkisi
Relationship between morphologic stages of full-thickness macular hole and postoperative anatomical success and visual acuity
- Tez No: 1015388
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLLA ALPAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göz Hastalıkları, Eye Diseases
- Anahtar Kelimeler: Tam Kat Makula Deliği, Optik Koherans Tomografi, Pars Plana Vitrektomi, Prognostik Faktörler, Full-thickness macular hole, Optical coherence tomography, Pars plana vitrectomy, Prognostic factors
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İdiyopatik tam kat makula deliğinde, Pecaku ve ark. tarafından 2025 yılında tanımlanan optik koherens tomografi (OKT) temelli dış retina morfolojik evreleme sisteminin (Outer Retinal Morphological Staging, ORMS) cerrahi sonrası anatomik ve fonksiyonel sonuçları öngörmedeki prognostik değerini belirlemek, preoperatif OKT biyobelirteçleri ve klinik faktörlerle ilişkisini değerlendirmek ve diğer sınıflamalarla karşılaştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, tek merkezli çalışmaya Ocak 2020–Mart 2025 tarihleri arasında idiyopatik TKMD nedeniyle temporal inverted iç limitan membran (ILM) flep tekniği ile pars plana vitrektomi uygulanan 53 hastanın 55 gözü dahil edildi. Olgular Gass, Uluslararası Vitreomaküler Traksiyon Çalışma Grubu (IVTS) ve ORMS sınıflamalarına göre sınıflandırıldı. En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK, logMAR) ve OKT parametreleri ameliyat öncesinde ve postoperatif 1., 2., 3., 6., 12. ve 24. aylarda analiz edildi. Preoperatif OKT biyobelirteçleri; minimum delik çapı (MD), taban çapı (BD), delik yüksekliği (HH), maküler delik indeksi (MHI), traksiyonel delik indeksi (THI), çap delik indeksi (DHI), delik form faktörü (HFF), ve ganglion hücre–iç pleksiform tabaka (GC-IPL) kalınlığını içermekteydi. Fonksiyonel iyileşme görme keskinliğinde ≥0,3 logMAR artış, fonksiyonel başarı ise postoperatif EİDGK ≤0,3 logMAR olması olarak tanımlandı. Anatomik başarı, OKT'de nörosensöriyel retina ile retina pigment epiteli appozisyonu olarak kabul edildi. Ayrıca postoperatif OKT'de dış limitan membran (ELM) ve elipsoid tabaka (EZ) restorasyonu analiz edilerek delik kapanma paterni üç tipte sınıflandırıldı. Klinik ve OKT parametreleri ile evreleme sistemlerinin anatomik ve fonksiyonel sonuçlarla ilişkisi istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Yirmi dördüncü ayda fonksiyonel iyileşme, fonksiyonel başarı ve anatomik başarı oranları sırasıyla %75,9, %42,6 ve %87,3 olarak saptandı. Başarılı sonuçlar daha kısa semptom süresi, daha küçük MD ve daha yüksek MHI, THI ve HFF değerleri ile ilişkiliydi (tümü için p<0,05). Evreleme sistemlerine göre görsel sonuçlar değerlendirildiğinde yirmi dördüncü ayda, fonksiyonel iyileşme tüm evreleme sistemlerinde gruplar arasında anlamlı farklılık gösterirken (tümü için p<0,005), fonksiyonel başarı ile anlamlı ilişki yalnızca IVTS (p=0,005) ve ORMS (p<0,001) sınıflamalarında saptandı. Anatomik başarı açısından ise anlamlı ayrım yalnızca ORMS sınıflamasında mevcuttu. (p<0,001). ORMS evresi arttıkça anatomik başarı oranı kademeli olarak azaldı (Evre A: %100, Evre D: %28,6). ELM ve EZ bütünlüğünün korunduğu Tip 1 grupta en iyi, her iki tabakanında da kayıp olduğu Tip 3 grupta en kötü görsel sonuçlar elde edildi (24. ay EİDGK Tip 1 için 0,21±0,16, Tip 3 için 1,25±0,27 logMAR; p<0,001). Cerrahi sonrası dönemde ELM'den EZ ve interdijitasyon tabakası'na doğru kademeli ilerleyen bir restorasyon paterni gözlendi. ORMS evreleri ile delik kapanma tipleri arasında da anlamlı ilişki saptandı (p<0,001). Tip 1 grubunda hastaların çoğu Evre A (%68) ve B (%24) iken; Tip 2'de Evre B (%57,1) ve C (%47,9), Tip 3'te ise Evre D (%46,7) baskındı. ORMS evreleri ilerledikçe MD ve BD artarken, MHI, THI ve HFF değerleri azaldı (tümü için p≤0,025). HH ve DHI açısından anlamlı fark izlenmedi. Ayrıca semptom süresi evreler arasında anlamlı farklılık gösterdi ve ORMS evreleri ilerledikçe semptom süresi arttı (p<0,001). Tüm zaman noktalarında postoperatif EİDGK evre artışıyla kötüleşirken, görme keskinliği kazanımı azaldı (tümü için p<0,001). İkili karşılaştırmalarda Evre A ile diğer evreler arasında anlamlı fark izlendi (p<0,001). Büyük makula deliği'ne (MD >400 ) sahip hastalarda yapılan alt analizde, ORMS evrelerinin prognostik ayırt ediciliği devam etmekteydi. Evre ilerledikçe 24. ay EİDGK değerleri anlamlı olarak kötüleşti (p<0,001) ve görme keskinliği kazanımı azaldı (p<0,001). Ayrıca Evre D grubunda anatomik başarısızlık oranı belirgin olarak yüksek bulundu (Evre A: %0, Evre D:%71,4) Korelasyon analizinde postoperatif EİDGK (logMAR) ile MD (r=0,731), BD, semptom süresi ve preoperatif EİDGK (logMAR) arasında pozitif; MHI, THI, HFF ve GC-IPL ile negatif korelasyon saptandı (tümü için p<0,05). Yaş ve HH ile anlamlı ilişki izlenmedi. Sonuçlar: Bu çalışmada, ORMS'nin, TKMD cerrahisi sonrası fonksiyonel ve anatomik sonuçların öngörülmesinde güçlü bir prognostik belirteç olduğu gösterilmiştir. ORMS evreleri arttıkça hem görme keskinliği kazanımının hem de anatomik kapanma oranlarının anlamlı şekilde azaldığı saptanmıştır. IVTS sınıflaması ile karşılaştırıldığında, ORMS sisteminin aynı boyutta sınıflandırılan (Büyük, MD>400 µm) makula deliklerinde dahi prognostik ayırt ediciliğini koruduğu aslında bu grubun görsel ve anatomik sonuçlar açısından heterojen bir grup olduğu gösterilmiştir. Bu bulgular, makula deliği cerrahisinde yalnızca delik boyutunun değil, preoperatif dış retina tabakalarının bütünlüğünün de tedavi sonuçlarının belirlenmesinde kritik rol oynadığını desteklemektedir. Sonuç olarak, ORMS sınıflaması klinik pratikte cerrahi zamanlamanın belirlenmesi, hasta bilgilendirilmesi ve prognoz öngörüsünde güvenilir ve uygulanabilir bir araç olarak değerlendirilebilir.
Özet (Çeviri)
Aim: To evaluate the prognostic value of the optical coherence tomography (OCT)-based Outer Retinal Morphological Staging (ORMS) system, defined by Pecaku et al. in 2025, in predicting postoperative anatomical and functional outcomes in idiopathic full-thickness macular holes (FTMH), and to assess its relationship with preoperative OCT biomarkers and clinical factors in comparison with other classification systems. Methods: In this retrospective, single-center study, 55 eyes of 53 patients who underwent pars plana vitrectomy with temporal inverted internal limiting membrane (ILM) flap technique for idiopathic FTMH between January 2020 and March 2025 were included. Cases were classified according to Gass, International Vitreomacular Traction Study (IVTS), and ORMS systems. Best-corrected visual acuity (BCVA, logMAR) and OCT parameters were evaluated preoperatively and at 1, 2, 3, 6, 12, and 24 months postoperatively. Preoperative OCT biomarkers included minimum diameter (MD), base diameter (BD), hole height (HH), macular hole index (MHI), tractional hole index (THI), diameter hole index (DHI), hole form factor (HFF) and ganglion cell-inner plexiform layer (GC-IPL) thickness. Functional improvement was defined as ≥0.3 logMAR gain, and functional success as postoperative BCVA ≤0.3 logMAR. Anatomical success was defined as neurosensory retinal reattachment on OCT. Outer retinal restoration patterns (ELM/EZ) were classified into three types. Results: At 24 months, functional improvement, functional success, and anatomical success rates were 75.9%, 42.6%, and 87.3%, respectively. Successful outcomes were associated with shorter symptom duration and smaller MD, and higher MHI, THI and HFF values (all p<0.05). Functional improvement differed significantly across all staging systems (p<0.005), whereas functional success was associated only with IVTS (p=0.005) and ORMS (p<0.001), and anatomical success only with ORMS (p<0.001). Anatomical success decreased progressively with increasing ORMS stage (Stage A: 100%, Stage D: 28.6%). Eyes with preserved ELM and EZ (Type 1) showed the best visual outcomes, while those with complete disruption (Type 3) had the worst (24-month BCVA: 0.21±0.16 vs. 1.25±0.27 logMAR; p<0.001). A sequential restoration pattern from ELM to EZ and IZ was observed. ORMS staging was strongly associated with closure types (p<0.001). With increasing ORMS stage, MD and BD increased, whereas MHI, THI and HFF decreased (all p≤0.025). GC-IPL thickness was lower in advanced stages (p=0.038), while HH and DHI were not significantly different. Symptom duration increased progressively across stages (p<0.001). Postoperative BCVA worsened and visual gain decreased with increasing stage at all time points (p<0.001). In the large macular hole subgroup (MD >400 µm), ORMS maintained its prognostic value, with worse visual outcomes and higher anatomical failure rates in advanced stages (Stage D failure: 71.4%). Correlation analysis showed that postoperative BCVA was positively correlated with MD (r=0.731), BD, symptom duration, and preoperative BCVA, and negatively correlated with MHI, THI, HFF and GC-IPL (all p<0.05). No significant correlation was found with age or HH. Conclusions: ORMS is a strong prognostic marker for both anatomical and functional outcomes after FTMH surgery. Increasing ORMS stage is associated with significantly reduced visual gain and anatomical success. Unlike size-based classifications, ORMS retains prognostic discrimination even within large macular holes, highlighting the critical role of preoperative outer retinal integrity in determining surgical outcomes.
Benzer Tezler
- Makula deliği cerrahisinin uzun dönem sonuçları: Cerrahi tekniklerin görsel ve anatomik iyileşme üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Long-term outcomes of idiopathic full-thickness macular hole surgery: Evaluating the impact of different surgical techniques on visual and anatomical recovery
AHMAD KUNBAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göz Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBUBEKİR DURMUŞ
- Kliniğimizde maküla deliği hastalarında uygulanan vitrektomi vekonvansiyonel internal limitan membran soyulmasının anatomik vefonksiyonel sonuçları
Anatomical and functional outcomes of vitrectomy combined with conventional internal limiting membrane peeling in macular hole patients treated at our clinic
ENES ÇOLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göz HastalıklarıHarran ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN UZUN
PROF. DR. ALİ ŞİMŞEK
- İdiyopatik tam kat maküla deliği olgularında vitreoretinal yüzey özellikleri
Idiyopatik tam kat maküla deliği olgularinda vitreoretinal yüzey özellikleri
ARZU SEYHAN KARATEPE HAŞHAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Göz HastalıklarıEge ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JALE MENTEŞ
- İdiyopatik büyük maküla deliklerinde cerrahi sonuçların incelenmesi ve ınverted flep tekniği ile konvansiyonel tekniğin anatomik sonuçlarının karşılaştırılması
Surgical results in idiopathic large macular holes and comparison of anatomic results of inverted flep technique and conventional technique
GÜNAY GEZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Göz HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA GÜNGEL
- Farklı üvea hastalıklarında arka vitre dekolmanı dinamiklerinin ve vitreomaküler arayüzey patolojilerinin incelenmesi
A comprehensive analysis of posterior vitreousdetachment dynamics and vitreomacular interfacepathologies in patients with different uveitis entities
MEDİNE ÇELEBİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göz Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEHİM ESEN