Mavi yaka ve beyaz yakalılarda iş yükü yoğunluğunun hedonik açlık, besin seçimi ve aşırı besin isteği üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the impact of workload intensity on hedonic hunger, food choice, and excessive food craving in blue-collar and white-collar employees
- Tez No: 1015384
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Biruni Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern çalışma yaşamında artan iş yükü, bireylerin yalnızca fiziksel ve psikolojik sağlıklarını değil, aynı zamanda beslenme davranışlarını da önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, 25–49 yaş aralığındaki mavi yaka ve beyaz yaka çalışan bireylerde iş yükü yoğunluğunun; hedonik açlık, besin seçimi, aşırı besin isteği ve ilişkili bazı parametreler ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma, Eylül-Aralık 2025 tarihleri arasında İstanbul'daki özel bir sağlık kuruluşunda gerçekleştirilmiş olup, veriler gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze görüşme yöntemiyle elde edilmiştir. Veri toplama formu ile bireylerin sosyodemografik bilgileri, genel sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, iş yükü düzeyleri, hedonik yeme davranışları, besin seçimi eğilimleri ve aşırı besin isteği durumları geçerli ve güvenilir ölçekler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçları incelendiğinde, meslek türüne bağlı olarak kronik hastalık görülme oranı, tıbbi beslenme tedavisi uygulama durumu, bel/kalça oranı, BKİ ve ana öğün atlama davranışlarında önemli farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Besin seçimi testi puanlarının hem cinsiyet hem de meslek türüne göre farklılık gösterdiği saptanırken (p<0,05), hedonik beslenme ve aşırı besin isteği puanlarında meslek türüne bağlı önemli bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmanın temel değişkeni olan iş yükü değerlendirildiğinde, iş yükü ile besin seçimi arasında istatistiksel olarak önemli ilişki tespit edilmiş (p<0,05), ancak iş yükünün hedonik beslenme, aşırı besin isteği ve uyku kalitesi ile önemli ilişki göstermediği belirlenmiştir (p>0,05). Ayrıca, besin tüketim sıklıkları açısından meslek türü ve iş yüküne bağlı önemli bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, çalışma bulguları iş yükünün beslenme davranışları üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu, besin seçimi üzerinde kısmi bir ilişki gösterdiğini ve çalışan sağlığında çok boyutlu yaklaşımların gerekliliğini ön plana çıkarmaktadır.
Özet (Çeviri)
In modern working life, the increasing workload affects not only individuals' physical and psychological health but also significantly influences their eating behaviors. This study was conducted to evaluate the relationship between workload intensity and hedonic hunger, food choice, food craving, and related parameters among blue-collar and white-collar workers aged 25–49 years. The research was carried out in a private healthcare institution in Istanbul between September and December 2025. Study data were collected through face-to-face interviews with participants on a voluntary basis. The data collection form, participants' sociodemographic characteristics, general health status, dietary habits, workload levels, hedonic eating behaviors, food choice tendencies, and excessive food craving were evaluated through valid and reliable scales. Upon examination of the study findings, statistically significant differences were observed according to occupational type in terms of the prevalence of chronic diseases, implementation of medical nutrition therapy, waist-to-hip ratio, BMI, and main meal skipping behaviors (p<0,05). While food choice test scores differed significantly by both gender and occupational type (p<0,05), no significant differences were found in hedonic eating and excessive food craving scores based on occupational type (p>0,05). When workload, the primary variable of the study, was evaluated, a statistically significant relationship was identified between workload and food choice (p<0,05). However, workload did not show a significant association with hedonic eating, excessive food craving, or sleep quality (p>0,05). Additionally, no significant differences were detected in food consumption frequencies according to occupational type and workload (p>0,05). In conclusion, the findings of the study indicate that the effect of workload on eating behaviors is limited, demonstrate a partial relationship with food choice, and emphasize the necessity of multidimensional approaches in employee health.
Benzer Tezler
- Örgüt kültürü ve iş tatmini arasındaki ilişki; Konya ilinde bir uygulama
Relationship between organizational culture and job satisfaction; An application in Konya province
AGAH KARABIYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeKto Karatay Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇAĞATAY ÜNÜSAN
- Kişilik ve motivasyon arasındaki ilişki: Mavi ve beyaz yakalı çalışanlar üzerine bir araştırma
The relation between personality and motivation :A research on blue and white collar employees
FATMA BEKTAŞ DEREKÖYLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL GÖK
- Çalışanların duygusal zekâ düzeyleri ile çatışma çözme düzeyleri arasındaki ilişki
The relotionship between emotional intelligence and conflict resolution levels of employees
ZEHRA KOÇDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA TÖRE
- The Case of the“white collar”in the actuality of the“new economy”in Turkey
Türkiye`de yeni ekonominin işlergerçekliğinde“beyaz yakalı”vakası
HAYDAR SİNAN HOŞADAM
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
Bilim ve TeknolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. HASAN ÜNAL NALBANTOĞLU
- Analyse et comparaison des methodes de l'evaluation de poste
İş değerleme yöntemlerinin analizi ve karşılaştırılması
AYÇA BULUT
Yüksek Lisans
Fransızca
2005
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ETHEM TOLGA