İş-aile çatışması ve merhamet yorgunluğu arasındaki ilişki: Sağlık çalışanları üzerinde bir araştırma
The relationship between work-family conflict and compassion fatigue: A study on healthcare workers
- Tez No: 1015304
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUAT KORKMAZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muş Alparslan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sağlık çalışanlarında iş-aile çatışması ile merhamet yorgunluğu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemine dayalı olarak kesitsel tasarımda gerçekleştirilmiş ve toplam 320 sağlık çalışanı üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılar; yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, görev birimi, unvan, kurumda ve meslekte çalışma süresi, haftalık çalışma süresi, çalışma şekli, mesleğini uygun bulma durumu ve iş yükü algısı gibi demografik ve mesleki değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak İş-Aile Çatışması Ölçeği ile Merhamet Yorgunluğu Ölçeği kullanılmıştır. İş-aile çatışması ölçeği toplam puan ortalaması 3,28±0,79 olarak belirlenmiş; iş-aile çatışması alt boyut puan ortalamasının (3,41±0,86), aile-iş çatışması alt boyut puan ortalamasından (3,12±0,91) daha yüksek olduğu saptanmıştır. Merhamet yorgunluğu ölçeği genel toplam puan ortalaması 75,66±5,042 olup, mesleki tükenmişlik alt boyutu (46,70±4,079) ikincil travma alt boyutuna (29,16±2,966) kıyasla daha yüksek bulunmuştur. İş-aile çatışması düzeylerinin medeni durum, unvan ve mesleği isteyerek seçme değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Evli katılımcıların iş-aile çatışması düzeylerinin daha düşük, tabiplerin daha yüksek olduğu; mesleğini isteyerek seçenlerin ise hem iş-aile hem de aile-iş çatışması düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Merhamet yorgunluğu açısından yalnızca mesleğini isteyerek seçme değişkeninde anlamlı farklılık bulunmuş; mesleğini isteyerek seçenlerin ikincil travma puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. İş-aile çatışması ile merhamet yorgunluğu arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,135; p=0,019). Ayrıca iş-aile çatışması ile mesleki tükenmişlik (r=0,130; p=0,025) ve aile-iş çatışması ile merhamet yorgunluğu toplam puanı (r=0,123; p=0,033) arasında anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Araştırma bulguları, sağlık çalışanlarının iş ve aile rolleri arasında yaşadıkları çatışmanın merhamet yorgunluğu düzeyleri ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, kurumlarda sosyal destek programlarının geliştirilmesi, esnek çalışma düzenlemelerinin uygulanması ve çalışanlara yönelik eğitimlerin planlanması önerilmektedir. Gelecek araştırmalarda boylamsal tasarımların ve daha geniş örneklemlerin kullanılması, değişkenler arasındaki ilişkilerin daha kapsamlı biçimde incelenmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between work–family conflict and compassion fatigue among healthcare professionals. The research was conducted using a quantitative, cross-sectional design and included a total of 320 healthcare professionals. Participants were evaluated in terms of demographic and professional variables such as age, gender, marital status, educational level, unit of employment, professional title, duration of employment in the institution and profession, weekly working hours, work schedule, perceived professional suitability, and perceived workload. Data were collected using the Work–Family Conflict Scale and the Compassion Fatigue Scale. The mean total score of the work–family conflict scale was 3.28±0.79. The mean score of the work-to-family conflict subdimension (3.41±0.86) was higher than that of the family-to-work conflict subdimension (3.12±0.91). The mean total score of the compassion fatigue scale was 75.66±5.042. Among its subdimensions, the occupational burnout score (46.70±4.079) was higher than the secondary traumatic stress score (29.16±2.966). Work–family conflict levels showed statistically significant differences according to marital status, professional title, and choosing the profession willingly. Married participants had lower levels of work– family conflict, whereas physicians had higher levels. Participants who had chosen their profession willingly reported lower levels of both work–family and family–work conflict. Regarding compassion fatigue, a significant difference was found only in relation to choosing the profession willingly; those who had chosen their profession willingly had significantly lower secondary traumatic stress scores. A positive, lowlevel, and statistically significant relationship was identified between work–family conflict and compassion fatigue (r=0.135; p=0.019). Additionally, significant relationships were found between work–family conflict and occupational burnout (r=0.130; p=0.025), and between family–work conflict and total compassion fatigue (r=0.123; p=0.033). The findings indicate that the conflict experienced between work and family roles among healthcare professionals is associated with their levels of compassion fatigue. In this context, it is recommended that institutions develop social support programs, implement flexible working arrangements, and organize training programs aimed at supporting employees. Future studies employing longitudinal designs and larger samples may provide a more comprehensive understanding of the relationships between these variables.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarında iş-aile yaşam çatışmasının merhamet yorgunluğu üzerindeki etkisinde zaman yönetiminin rolü: Karma desenli bir araştırma
The role of time management in the effect of work-family conflict on compassion fatigue in healthcare workers: A mixed design research
SAMİRA PERHİZKAR
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiMarmara ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHVEŞ TARIM
- Kadın doğum alanında çalışan hemşire ve ebelerin öz-şefkatini, öz-bakım, şefkat yorgunluğu ve psikolojik dayanıklılık yordar mı? Bir karma yöntem çalışması
Does the self-care, compassion fatigue and psychological resilience predict self-compassi̇on of nurses and midwives working in the field of obstetrics and gynecology? A mixed method study
ALEV MEMİŞOĞLU
- Hemşirelerde sabır: Bir ölçek geliştirme çalışması
Patience in nurses: A scale development study
İSMAHAN TEZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NECLA YILMAZ
- Duygusal emek, iş-aile çatışması ve iyi oluş durumunun merhamet yorgunluğu üzerindeki etkisi
The impact of emotional labor, work-family conflict and well-being on compassion fatigue
FİLİZ TÜRKKAN
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR KÖKALAN
- Pediatri hemşirelerinin ahlaki sıkıntıları ve stres düzeylerinin iş yaşam kaliteleri üzerine olan etkisi: Türkiye örneklemi
The effect of moral distress and stress levels of pediatric nurses on their quality of work life: Turkey sample
FİRDEVS TEMEL ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKoç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZIYE SEMERCI
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE EDA KARADAĞ AYTEMİZ