2015-2025 döneminde mevduat faizlerinin otomobil piyasasına etkileri: Türkiye örneği
The effects of deposit interest rates on the automobile market in the 2015-2025 period: The case of Turkey
- Tez No: 1015274
- Danışmanlar: PROF. DR. EMETULLAH YASEMİN BOZDAĞLIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Politikası Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de otomobil satışları ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin kısa ve uzun dönem dinamikleri çerçevesinde analiz edilmesidir. Bu kapsamda bağımlı değişken olarak otomobil satışlarını temsil eden TPOP serisi kullanılmış; enflasyon oranı, döviz kuru, otomobil fiyat endeksi, tüketici güven endeksi ve mevduat faiz oranı bağımsız değişkenler olarak modele dahil edilmiştir. Analizlerde 2015–2025 dönemine ait aylık veriler kullanılmıştır. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak ARDL (Autoregressive Distributed Lag) yaklaşımı tercih edilmiştir. Bu yöntem, değişkenlerin farklı bütünleşme derecelerine sahip olması durumunda da uygulanabilmesi ve kısa ile uzun dönem ilişkileri birlikte analiz edebilmesi nedeniyle uygun bir çerçeve sunmaktadır. Model kapsamında gerçekleştirilen sınır testi sonuçları, değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını ortaya koymaktadır. Uzun dönem katsayıları incelendiğinde, mevduat faiz oranının otomobil satışları üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bu durum, faiz oranlarındaki artışın finansman maliyetlerini yükselterek otomobil talebini azalttığını göstermektedir. Tüketici güven endeksinin ise pozitif ve anlamlı etkisi, ekonomik beklentilerdeki iyileşmenin otomobil satışlarını desteklediğini ortaya koymaktadır. Enflasyon değişkeni genel olarak negatif yönlü etki gösterirken, döviz kuru ve otomobil fiyat endeksi değişkenlerinin etkisinin özellikle yapısal kırılmalar dikkate alındığında daha belirgin hale geldiği görülmektedir. Çalışmada ayrıca 2018 yılı finansal dalgalanması ve 2020 yılı pandemi sürecini temsil eden kukla değişkenler modele dahil edilmiştir. Elde edilen bulgular, 2018 yılının otomobil satışları üzerinde anlamlı ve negatif bir etki yarattığını, buna karşılık 2020 yılına ait etkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığını göstermektedir. Bu durum, pandemi sürecinde talebi azaltıcı ve artırıcı unsurların birlikte etkili olabileceğine işaret etmektedir. Hata düzeltme modeli sonuçları, kısa dönem sapmaların uzun dönem dengeye doğru düzeltildiğini ve sistemin dengeye dönüş hızının yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Tanısal testler genel olarak modelin geçerliliğini desteklemekte olup, parametrelerin zaman içerisindeki kararlılığı CUSUM ve CUSUMSQ testleri ile doğrulanmıştır. Granger nedensellik analizi sonuçları ise otomobil satışlarının özellikle finansal değişkenlerden etkilendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, otomobil satışlarının makroekonomik koşullara duyarlı, dinamik ve çok boyutlu bir yapı sergilediği belirlenmiştir. Bu bulgular, otomobil piyasasının analizinde finansal değişkenlerin ve beklenti mekanizmalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to analyze the relationship between automobile sales and macroeconomic variables in Turkey within the framework of short and long term dynamics. In this context, the TPOP series, which represents automobile sales, was used as the dependent variable; inflation rate, exchange rate, automobile price index, consumer confidence index and deposit interest rate were included in the model as independent variables. Monthly data for the period 2015-2025 were used in the analysis. In the study, ARDL (Autoregressive Distributed Lag) approach was preferred as the econometric method. This method offers a suitable framework as it can be applied when variables have different degrees of integration and can analyze short-term and long-term relationships together. The boundary test results performed within the scope of the model reveal the existence of a long-term cointegration relationship between the variables. When the long-run coefficients were examined, it was determined that the deposit interest rate had a negative and statistically significant effect on automobile sales. This suggests that the rise in interest rates has increased financing costs, reducing demand for automobiles. The positive and significant effect of the consumer confidence index reveals that the improvement in economic expectations supports automobile sales. While the inflation variable generally has a negative effect, it is seen that the effect of exchange rate and automobile price index variables becomes more pronounced, especially when structural breaks are taken into account. In the study, dummy variables representing the financial fluctuation of 2018 and the pandemic process of 2020 were also included in the model. The findings show that 2018 had a significant and negative impact on automobile sales, while the effect of 2020 was not statistically significant. This indicates that factors that reduce and increase demand during the pandemic process can be effective together. The results of the error correction model reveal that short-run deviations are corrected towards long-run equilibrium and the system returns to equilibrium at a high rate. Diagnostic tests generally support the validity of the model, and the stability of the parameters over time has been verified by CUSUM and CUSUMSQ tests. The results of Granger causality analysis show that automobile sales are especially affected by financial variables. As a result, it was determined that automobile sales exhibited a dynamic and multidimensional structure that was sensitive to macroeconomic conditions. These findings reveal that financial variables and expectation mechanisms should be evaluated together in the analysis of the automobile market.
Benzer Tezler
- Sanayi domatesi fideliklerinde toprak ve bitki makro besin element durumlarının belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
OYA GÜLER
- Improvement plans for Ankara metropolitan area“ spatial effects of improvement plans on city macroform ”
Ankara metropoliten alan ıslah imar planları "ıslah imar planlarının kent makroformu üzerindeki mekansal etkileri
KÜPRA ÇAMUR(CİHANGİR)
Yüksek Lisans
İngilizce
1991
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPROF.DR. TANSI ŞENYAPILI
- İşletmelerde meslek eğitimi uygulaması EGO Genel Müdürlüğü örneği
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KULAKOĞLU
- Çeşitli servisit klinik formlarında ve vajinal akıntısı bulunan hastalarda bakteriyolojik, mikolojik idantifikasyon ve chlamydia antijeni aranması
Başlık çevirisi yok
A. MURAT AKSOY
Doktora
Türkçe
1992
MikrobiyolojiAnkara ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. TEVFİK CENGİZ