شركات الاستحواذ ذات الأغراض الخاصة في الأسواق المالية الإسلامية: دراسة قانونية فقهية نقدية
İslami finans piyasalarında birleşme amaçlı ortaklıklar: Eleştirel hukuki ve fıkhi bir araştırma
- Tez No: 1015189
- Danışmanlar: PROF. DR. HEYTEM HAZNE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: SPAC, Düzenleyici Çerçeveler, Câ'le Akdi (Ju'ālah), Sulandırma, Varantlar, Teşvik Uyumlaştırması, İslâmî Düzenleyici Çerçeve, Makāsıdü'ş-Şerîa, PIPE Finansmanı, SPACs, Regulatory Frameworks, Islamic Jurisprudence, Ju'ālah Contract, Dilution, Warrants, Incentive Alignment, Islamic Regulatory Framework, Maqāṣid al-Sharīʿah, PIPE Financing
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: İslam İktisadı ve Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İSLAMİ FİNANS PİYASALARINDA BİRLEŞME AMAÇLI ORTAKLIKLAR: ELEŞTİREL HUKUKİ VE FIKHİ BİR ARAŞTIRMA Merve TEMİMOĞLU Doktora, İslam İktisadı ve Hukuku Tez Danışmanı: Prof. Dr. Heytem HAZNE Aralık, 2025 – 331 + v Sayfa Bu çalışma, Özel Amaçlı Birleşme Şirketleri'nin (SPAC) çeşitli uluslararası hukuk sistemlerinde uygulanan düzenleyici çerçevelerini analiz etmeyi ve bunları İslâm hukukunun bakış açısıyla karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, İslâmî finans piyasalarında SPAC yapıları için özel bir düzenleyici çerçevenin geliştirilmesine duyulan ihtiyacı belirlemektir. Araştırma, Amerika Birleşik Devletleri, Hong Kong, Singapur, Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kanada'da uygulanan mevzuatın hukukî ve fıkhî analizini bir araya getiren karşılaştırmalı bir yöntem benimsemiştir. Çalışmada SPAC'lerin ortaya çıkışı ve gelişimi, sermaye yapısı, işleyiş mekanizmaları, sulandırma (dilution) ve teşviklere ilişkin sorunlar ele alınmış; incelenen ülkelerdeki düzenleyici hükümler karşılaştırılarak bunların şeriatın temel amaçları olan malın korunması, aşırı belirsizliğin (garar) azaltılması ve adaletin sağlanması ile uyumu değerlendirilmiştir. Ayrıca SPAC işlemlerinin yapısında yer alan temel şer'î aykırılıklar tespit edilmiş ve sonuç ile karşılığın belirli olması ve sponsora masrafların yüklenmesi şartıyla sponsor-yatırımcı ilişkisinin Câ'le Akdi (Ju'ālah) çerçevesinde değerlendirilebileceği ortaya konmuştur. Bulgular, geleneksel düzenleyici çerçevelerin-usulî faydalarına rağmen-şer'î açıdan uyumlu bir SPAC oluşturmak için yeterli olmadığını göstermektedir; zira bu çerçeveler aykırılık unsurlarını düzenlemekle birlikte ortadan kaldırmamaktadır. Bu nedenle çalışma, teşvik uyumu, adil fiyatlama, sermayenin korunması, sulandırmanın tamamen bertaraf edilmesi ve bağımsız şer'î denetimi esas alan bütüncül ve şer'î uyumlu bir düzenleyici model önermektedir. Çalışma ayrıca, SPAC yapıları için özel fıkhî ve muhasebe standartlarının geliştirilmesini, İslâmî finans kurumlarının pilot İslâmî SPAC modelleri oluşturmasını, araştırmacıların piyasa uygulamalarına yönelik nicel ve fıkhî değerlendirmeler yapmasını ve yatırımcıların şer'î uyumu ve teşvik şeffaflığını titizlikle incelemesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
SPECIAL PURPOSE ACQUISITION COMPANIES IN ISLAMIC FINANCIAL MARKETS: A CRITICAL, JURISPRUDENTIAL AND LEGAL STUDY Merve TEMIMOGLU PhD Thesis, Islamic Economics and Law Thesis Supervisor: Prof. Dr. Heytem HAZNE December, 2025 – 331 + vii Pages This study analyzes and evaluates the regulatory frameworks governing Special Purpose Acquisition Companies (SPACs) across several international legal systems and compares them from an Islamic jurisprudential perspective, with the objective of determining the need for a dedicated regulatory framework for SPACs in Islamic financial markets. Employing a comparative methodology, the research integrates legal and jurisprudential analysis of the regulations applied in the United States, Hong Kong, Singapore, Malaysia, the United Arab Emirates, and Canada. The study examines the emergence and evolution of SPACs, their capital structures, operational mechanisms, and the challenges associated with dilution and incentive misalignment. It further assesses the regulatory requirements in the jurisdictions under study in light of the objectives of Islamic law (Maqāṣid al-Sharīʿah), particularly the protection of wealth, the mitigation of excessive uncertainty (gharar), and the promotion of fairness. The research identifies the principal Shariah-related violations inherent in the SPAC structure and demonstrates the extent to which the sponsor-investor relationship may be framed within a ju'ālah-type contract when the outcome and reward are clearly specified and the sponsor bears the associated costs. The findings reveal that conventional regulatory frameworks-despite their procedural utility-are insufficient for creating a Shariah-compliant SPAC, as they regulate the mechanics of non-compliance without eliminating its sources. Accordingly, the study proposes an integrated operational and regulatory model for a Shariah-compliant SPAC that ensures incentive alignment, fair pricing, capital protection, elimination of dilution, and independent Shariah oversight. The study further calls for the development of specialized Shariah and accounting standards, enabling Islamic financial institutions to pilot Islamic SPAC models, encouraging researchers to conduct quantitative and jurisprudential assessments of market practices, and urging investors to verify Shariah compliance and incentive transparency.
Benzer Tezler
- دور حوكمة الشركات في مكافحة الفساد دراسة تطبيقيةThe Role of Corporate Governance in Fighting The Corruption Applied study
Yolsuzlukla Mtcadele konusunda kurumsal yonetim rolu uygulamah aragtrma konu alan tezi aragtrrmasl
YÜSRAN İSMAİLOĞLU
Yüksek Lisans
Arapça
2011
İşletmeSam UnıversıtesıMuhasebe-Denetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HUSSİAN YOUSSOF ALKADİ
- تأثير إستراتيجيات التسويق على إداء الشركات المتوسطة والصغيرة (دراسة حالة الشركات المتوسطة والصغيرة في مدينة بغداد- العراق)
Pazarlama stratejilerinin orta ve küçük ölçekli şirketlerin performansına etkisi: Bağdat-Irak'taki küçük ve orta ölçekli şirketlere ilişkin bir örnek olay
ABDULMOHAİMEN FARİS ABBAS
Yüksek Lisans
Arapça
2024
EkonomiKarabük ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESSİA RİES AHMED ABU RIES
- تأثير التكنولوجيا المالية والمخاطر التشغيلية على أداء الشركات: أدلة من المصارف الإسلامية في العراق
Finansal teknoloji ve operasyonel riskin şirket performansı üzerindeki etkisi: Irak'taki İslami bankalardan elde edilen kanıtlar
HAYDER ALI KHADHIM ALFATLAWI
Doktora
Arapça
2025
BankacılıkKarabük ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
الأستاذ الدكتور SAİM KAYADİBİ
- تحليل كفاءة شركات التأمين والتكافل في قطر: دراسة مقارنة
Katar'daki tekafül ve sigorta şirketleri̇ni̇n verimlilik açisindan tahlili: Karşilaştirmali bir çalişma
OMAR ALI SALEM EL RAMLI
Yüksek Lisans
Arapça
2023
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ MOHAMMAD GHAITH MAHAINI
- تقييم أداء إدارة النشاط الاستثماري في شركات التأمين الإسلامية العاملة في ليبيا
Libya'da faaliyet gösteren İslami sigorta şirketlerinin yatırım faaliyetleri yönetim performansının değerlendirilmesi
MOHAMED EMHEMMED HASSAN ELGALAIB
Doktora
Arapça
2024
Ekonometriİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. AHMAD FAYEZ AHMAD HERSH