Rekreasyonel kayakçılarda macera davranışı arama ile sebat gösterme ve risk alma ilişkisi
The relationship between adventure behavior seeking, grit, and risk taking among recreational skiers
- Tez No: 1015168
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMDİ ALPER GÜNGÖRMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Rekreasyonel kayak, Macera davranışı arama, Sebat, Risk alma, Adventure behavior seeking, Grit, Risk-taking, Recreational skiing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rekreasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rekreasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, rekreasyonel kayakçılarda macera davranışı arama, sebat gösterme ve risk alma eğilimleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu psikolojik değişkenlerin demografik özellikler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki kayak merkezlerinde rekreasyonel amaçla kayak yapan bireyler oluştururken; örneklemi kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 329 erkek ve 316 kadın olmak üzere toplam 645 katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak“Kişisel Bilgi Formu”,“Macera Davranışı Arama Ölçeği”,“Kısa Sebat Ölçeği”ve“Risk Alma Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, rekreasyonel kayakçıların psikolojik profillerinin demografik değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığını ortaya koymaktadır. Cinsiyet açısından erkek katılımcıların sebat, risk alma ve macera arama düzeyleri kadınlardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Medeni durum değişkeninde bekar kayakçıların, evli olanlara oranla risk alma ve macera arama eğilimlerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Eğitim düzeyinde, lisans ve lisansüstü mezunlarının risk alma düzeyleri lise mezunlarından anlamlı derecede yüksek seyretmektedir. Çalışma durumu analizleri, tam zamanlı çalışanların tüm ölçeklerde en yüksek puanları aldığını; refah seviyesi“iyi”olan bireylerin ise“kötü”olanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek sebat gösterdiğini sergilemektedir. Haftalık serbest zamanı 16 saat ve üzeri olanlar ile serbest zamanını değerlendirmede güçlük çekmeyen bireylerin sebat, risk ve macera puanları diğer gruplardan belirgin biçimde yüksektir. Rekreasyonel katılım özellikleri incelendiğinde; ileri seviye kayakçıların, yıllık katılımı 11 gün ve üzeri olanların ve etkinliğe ailesiyle katılanların sebat düzeyleri en yüksek grubu oluşturmuştur. Değişkenler arası ilişkilerde, macera davranışı arama ile risk alma eğilimi arasında orta düzeyde pozitif; sebat ile macera arama arasında ise zayıf düzeyde pozitif korelasyon saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre, macera davranışı arama risk alma eğiliminin en güçlü yordayıcısı olup, risk alma varyansının %19'unu tek başına açıklamaktadır. Sonuç olarak; kayakçıların teknik uzmanlıkları ve katılım sıklıkları arttıkça macera ve risk algılarının proaktif bir yapıya dönüştüğü, sebat özelliğinin ise riskli kararlardan ziyade uzun vadeli rekreasyonel bağlılığı şekillendirdiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the relationships between adventure behavior seeking, grit, and risk-taking tendencies among recreational skiers, and to comprehensively investigate whether these psychological variables differ based on participants' demographic and recreational participation characteristics. While the universe of the study consists of individuals skiing for recreational purposes at ski resorts in Turkey, the sample comprises a total of 645 participants (329 males and 316 females) determined by the convenience sampling method. Data collection tools used in the study included a“Personal Information Form”,“Adventure Behaviour Seeking Scale”,“Short Grit Scale”and“Risk-Taking Scale”. In addition to descriptive statistics, data analysis utilized normality tests, scale validity and reliability analyses, t-test, (ANOVA, Pearson correlation, and regression analyses. The findings obtained from the research reveal that the psychological profiles of recreational skiers differ strategically according to demographic variables. Regarding gender, male participants' levels of grit, risk-taking, and adventure seeking were found to be significantly higher than those of females. In terms of marital status, single skiers were found to exhibit a higher tendency for risk-taking and adventure seeking compared to married ones. In the education level variable, it was observed that the risk-taking levels of university and postgraduate graduates were significantly higher than those of high school graduates. Employment status analyses showed that full-time employees scored the highest on all scales, while those with a“good”welfare level had significantly higher grit levels than those with a“poor”level. It was determined that individuals with 16 hours or more of weekly leisure time and those who have no difficulty in utilizing their leisure time had significantly higher scores in grit, risk, and adventure than other groups. When recreational participation characteristics were examined, it was found that those with advanced skiing skills, those with an annual participation of 11 days or more, and individuals who participate in skiing with family members had the highest grit levels. Regarding the relationships between variables, moderately positive significant correlations were identified between adventure behavior seeking and risk-taking tendency, and weak positive correlations were found between grit and adventure seeking. According to regression analysis results, adventure behavior seeking is the strongest predictor of risk-taking tendency, explaining 19% of the variance in risk-taking on its own. In conclusion, as skiers' technical expertise and participation frequency increase, their adventure and risk perceptions evolve into a proactive structure, whereas grit shapes long-term recreational commitment rather than risky decisions.
Benzer Tezler
- Kayak ve snowboardçularda kayak merkezi tercihi,optimal performans duygu durumu ve heyecan arayışı ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship among skiers and snowboarders ski center preference, flow state and sensation seeking level
MUSTAFA DEMİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiRekreasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SIRRI CEM DİNÇ
- Outdoor aktivite merkezleri ve katılımcıların fonksiyonel risk yönetim süreçlerinin incelenmesi
The investigation of functional risk management processes of outdoor activity centers and participants
MUHAMMET EYÜP UZUNER
Doktora
Türkçe
2021
SporKocaeli ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAD SERTBAŞ
- Rekreatif amaçlı kayak sporu yapan bireylerin serbest zaman ilgilenim ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi
An examination of leisure time involvement and happiness of individuals skiing as A recreational activity
ŞEYDA NUR SUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN GÜR
- Ulusal ve uluslararası yüksek irtifa kayak merkezlerinin yapısal ve organizasyon (antrenman-yarış) özelliklerinin incelenmesi
Investigation of structural and organization (training - race) properties of national and international high-altitude ski centers
FAHRİYE ESRA BAŞYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporSüleyman Demirel ÜniversitesiSpor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH KILINÇ
- Rekreasyonel kullanımının toprakların hidrofiziksel özellikleri üzerine etkisi
Effects of recreational use on the hydro-physical properties of soil
MUSTAFA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN ÖZHAN