İstanbul ulaşım ağlarında mimarinin kent kullanıcı perspektifinden okunması
Analysis of architecture in istanbul transportation networks from the urban user perspective
- Tez No: 1015128
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEGÜM DEMİROĞLU İZGİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Fraktal analiz, Kent imgesi, Ulaşım ağı, Yer olmayan yerler, İstanbul, İstanbul-Eminönü, Fractal analysis, Urban image, Transport net, Non-places, Istanbul, İstanbul-Eminönü
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İstanbul'un ulaşım ağlarını Marc Augé'nin“yok-yer”kavramı çerçevesinde, fraktal analiz ve anket yöntemlerini kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, kent kullanıcılarının kimlik, aidiyet ve tarihsel bağlarla kurduğu ilişki ekseninde, yolculuk deneyiminin 'antropolojik yer' ile 'yok-yer' imgeleri arasındaki konumu sorgulanmıştır. Kevin Lynch'in“Kent İmgesi”kuramı rehberliğinde seçilmiş Eminönü merkezli dört farklı otobüs güzergâhı örneklem alanı olarak belirlenmiştir. Metodolojik süreç kapsamında, belirlenen güzergâhlardaki kullanıcı deneyimlerini nicel verilere dönüştürmek amacıyla otobüs yolculukları video ile kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler iki ölçekte analiz edilmiştir: İlk olarak, İBB'den temin edilen kent planları üzerinden plan düzeyinde; ikinci olarak ise video kayıtlarından elde edilen görseller üzerinden silüet düzeyinde fraktal analiz ve lakünerlik hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak, Fatih bölgesinde yürütülen anket çalışması aracılığıyla kullanıcıların“yok-yer”algısı ile tarihî dokunun mekânsal etkisi değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, plan düzeyindeki fraktal boyut değerlerinin güzergâhlar arasında benzerlik taşıdığını; ancak doluluk- boşluk yapısını ifade eden lakünerlik değerlerinin mekânsal karakteri belirleyen temel ayrıştırıcı olduğunu göstermektedir. Özellikle tarihi akslardaki görsel değişkenlik, silüet düzeyinde plan düzeyine kıyasla çok daha belirgin bir değişkenlik aralığı ürettiğini göstermektedir. Anket verileri ise ulaşım deneyiminin durağan bir algıdan ziyade, kentsel referanslar aracılığıyla yer ve yok-yer arasında sürekli yeniden inşa edildiğini doğrulamaktadır. Çalışma sonuç olarak, tarihi merkezin sunduğu güçlü bellek potansiyelinin, modern kent yaşamının hızı ve dinamikleri içerisinde süreklilik kazanmakta zorlandığını saptamıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine Istanbul's transportation networks through Marc Augé's concept of the“non-place”by employing fractal analysis and survey methods. Within the scope of the research, the position of the travel experience between the images of the“anthropological place”and the“non-place”was questioned through the axis of the relationship that urban users establish with identity, belonging, and historical ties. Guided by Kevin Lynch's theory of The Image of the City, four different bus routes centered on Eminönü were selected as the sample area. In the methodological process, bus journeys along these routes were recorded on video in order to convert user experiences into quantitative data. The obtained data were subjected to fractal analysis and lacunarity calculations both at the plan level, through urban plans obtained from the Istanbul Metropolitan Municipality, and at the silhouette level, through images produced from the video recordings. In addition, a survey conducted in the Fatih district measured users' perceptions of the non-place and the spatial influence of the historic urban fabric. The results of the analysis indicate that the fractal dimension values at the plan level are similar across the routes; however, the lacunarity values, which express the filled–void structure, emerge as the principal differentiating factor in defining spatial character. In particular, visual variability along the historical axes produced a much more pronounced range of variation at the silhouette level than at the plan level. The survey findings further confirm that the transportation experience is not constructed through a fixed perception; rather, it is continuously reconstituted between place and non-place through urban references. Ultimately, the study determines that the strong memory potential offered by the historic center struggles to sustain continuity within the speed and dynamics of contemporary urban life.
Benzer Tezler
- Use of augmented reality technologies in cultural heritage sites; Virtu(Re)Al Yenikapı
Arttırılmış gerçeklik teknolojilerinin kültürel miras alanlarında kullanımı; Yenikapı örneği
SİBEL YASEMİN ÖZGAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL DEMİR
- Bir iletişim arayüzü olarak kent: İz bırakma ve haritalama
The city as a communication interface: Tracing and mapping
HANDE SERMET TOPÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK VEDİA YÜREKLİ İNCEOĞLU
- The Ancient South Marmara Harbors
Antik Güney Marmara Limanları
SERKAN GÜNDÜZ
Doktora
İngilizce
2015
ArkeolojiUludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
PROF. DR. MARTİNA SEIFERT
- Çok katlı binalarda yeni deprem şartnamesine göre irdeleme ve uygulama
Başlık çevirisi yok
M.HAKAN ACUNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİKE ALTAN