Semptomatik diz osteoartritli hastalarda ultrasonografi tabanlı alt ekstremite kas kalınlığının fonksiyonel kapasite ve denge üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of ultrasonography-based lower extremity muscle thickness on functional capacity and balance in patients with symptomatic knee osteoarthritis
- Tez No: 1015033
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA DİLEK KESKİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Osteoartrit dünyada en sık rastlanan eklem rahatsızlığı olup giderek artmakta ve ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Semptomatik olarak en sık tutulan eklem diz eklemidir ve yaşam süresini doğrudan etkilemese de, kişinin denge ve fonksiyonel perfomansında azalmaya yol açarak bireyin yaşam kalitesini düşürebilir. Diz osteoartritli hastaların rutin değerlendirilmesinde, nispeten ucuz ve kontrast gerektirmeyen, invaziv olmayan bir görüntüleme aracı olan ultrasonografi'nin kullanımı giderek artmaktadır Çalışmamızın temel amacı, diz osteoartriti (OA) olan bireylerde ultrasonografi ile ölçülen gastroknemius medial ve lateral baş, soleus, rektus femoris kas kalınlıkları, peroneus longus kas alanı ile fonksiyonel performans, denge ve düşme öyküsü arasındaki ilişkileri ayrıntılı biçimde incelemek ve elde edilen bulguları sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmaktır. Gereç ve yöntem: Bu kesitsel çalışmaya ACR kriterlerine göre diz osteoartriti tanısı konulan 50 hasta ve 50 sağlıklı birey (kontrol) dahil edilmiştir. Katılımcıların yaşı (yıl), cinsiyeti, boy (cm), kilo, vücut kitle indeksi (VKİ), mesleği, komorbid hastalıkları, istirahat eklem ağrı düzeyi, aktivite sırasında eklem ağrı düzeyi, son 1 yıl içindeki düşme sayısı kayıt altına alındı. Hastaların fizik muayenesi yapıldı. Hasta grubunda radyolojik olarak Kelllegren Lawrence skalasına göre gonartroz evresi kaydedildi. Ağrı şiddeti vizüel analog skala (VAS) ile değerlendirildi. Katılımcılara denge değerlendirmesi için Berg denge ölçeği skoru (BDÖ) , Zamanlı kalk-yürü testi (ZKYT), fonksiyonel performans değerlendirilmesi için The Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index (WOMAC), Lysholm diz skoru ve 5 kez otur kalk (5KOK) testleri uygulanarak kaydedildi. Diğerine göre daha ağrılı dizde rektus femoris(RF), gastroknemius medial(GKM) ve lateral baş(GKL), soleus(SL) kas kalınlığı (cm) ve peroneus longus(PL) kas alanı (cm2) polikliniğimiz de bulunan GE LoqigP5 7-12 MHz ultrasonografi cihazı ile değerlendirildi. Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında yaş, vücut kitle indeksi (VKİ) ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Diz OA grubunda kontrol grubuna kıyasla BDÖ ve Lysholm skorları daha düşük, VAS ve WOMAC skoru puanı daha yüksek bulundu (p<0.001).Yine diz OA grubunda ZKYT ve 5KOK süreleri kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0.001). Hasta grupta RF, GKM, GKL ve SL kas kalınlıkları ile PL kas alanı, kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha düşük bulundu (p<0.001).BDÖ skoru ile VKİ, son 1 yıldaki düşme sayısı, ZKYT, KL evresi, istirahat ve aktivite VAS skorları arasında negatif korelasyon; RF kas kalınlığı arasında ise pozitif ve anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). WOMAC skoru ile BDÖ, GKM, GKL ve RF kas kalınlığı arasında negatif; VKİ, ZKYT, KL evresi, istirahat ve aktivite VAS skorları arasında pozitif korelasyon gözlendi (p<0,05). vi Lysholm skoru için VKİ, ZKYT, KL evresi, istirahat ve aktivite VAS skorları ile negatif korelasyon saptanırken; BDÖ ve RF kas kalınlığı ile pozitif yönlü korelasyon bulundu (p<0,05). Multivariate lineer regresyon analizi sonuçlarına göre; BDÖ için VKİ, KL evresi ve RF kas kalınlığı; WOMAC ölçeği için VKİ ve 5KOK süreleri; Lysholm skoru için ise VKİ, KL evresi ve RF kas kalınlığı ilişkili faktörler olarak belirlendi(p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda, OA'lı hastalarda ağrı düzeyinin istirahat ve aktivite sırasında belirgin olarak arttığı, denge ve fonksiyonel performansın anlamlı düzeyde azaldığını sonucuna varılmıştır. Alt ekstremite kas kalınlıklarının ve kas alanlarının sağlıklı bireylere kıyasla belirgin şekilde düşük olduğu saptandı. Bu sonuçlar, diz OA'nin yalnızca eklem düzeyinde bir dejenerasyon olmadığını, aynı zamanda kas-iskelet sistemi bütününü etkileyen çok boyutlu bir sağlık problemi olduğunu düşündürmektedir. Yine çalışmamız göstermiştir ki osteoartritli hastalarda tedavi planlaması yapılırken yalnızca klinik semptomların yönetimi yeterli olmayıp, hastanın fonksiyonel durumu ve genel sağlık parametreleri de dikkate alınmalıdır. Bu kapsamda, tedavi yaklaşımının; kilo kontrolünün sağlanması, denge fonksiyonlarının iyileştirilmesi ve fonksiyonel kapasitenin artırılmasına yönelik çok yönlü ve bütüncül bir perspektifle yapılandırılması gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Osteoarthritis is the most common joint disorder worldwide, and its prevalence is increasing, making it a significant public health problem. The knee joint is the most commonly affected joint in symptomatic cases. Although it does not directly impact life expectancy, it may reduce quality of life by impairing balance and functional performance. Ultrasonography, a relatively inexpensive, non-invasive imaging modality that does not require contrast agents, is increasingly used in the routine evaluation of patients with knee osteoarthritis. The primary aim of this study was to investigate in detail the relationships between ultrasonographically measured muscle thicknesses of the medial and lateral heads of the gastrocnemius, soleus, rectus femoris, and peroneus longus muscle cross-sectional area with functional performance, balance, and fall history in individuals with knee osteoarthritis, and to compare these findings with a healthy control group. Materials and Methods: This cross-sectional study included 50 patients diagnosed with knee osteoarthritis according to ACR criteria and 50 healthy individuals as controls. Participants' age (years), sex, height (cm), weight, body mass index (BMI), occupation, comorbidities, resting joint pain level, pain during activity, and number of falls within the past year were recorded. A physical examination was performed for all participants. In the patient group, the radiological stage of gonarthrosis was recorded using the Kellgren-Lawrence scale. Pain severity was assessed using the Visual Analog Scale (VAS). Balance was evaluated using the Berg Balance Scale (BBS) and the Timed Up and Go (TUG) test. Functional performance was assessed using the Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index (WOMAC), Lysholm Knee Score, and the Five Times Sit-to-Stand Test (5STS). Muscle thicknesses of the rectus femoris (RF), medial gastrocnemius (GCM), lateral gastrocnemius (GCL), soleus (SL), and peroneus longus muscle cross-sectional area were measured on the more painful knee using a GE Logiq P5 7–12 MHz ultrasonography device. Results: No statistically significant differences were found between the patient and control groups in terms of age, BMI, and sex (p>0.05). In the knee OA group, BBS and Lysholm scores were significantly lower, whereas VAS and WOMAC scores were significantly higher compared with controls (p<0.001). Additionally, TUG and 5STS durations were significantly longer in the OA group (p<0.001). Muscle thicknesses of RF, GCM, GCL, SL, and peroneus longus muscle cross-sectional area were significantly lower in the patient group compared with controls (p<0.001). viii BBS scores showed negative correlations with BMI, number of falls in the past year, TUG, KL grade, and resting and activity VAS scores, while a positive and significant correlation was found with RF muscle thickness (p<0.05). WOMAC scores were negatively correlated with BBS, GCM, GCL, and RF muscle thickness, and positively correlated with BMI, TUG, KL grade, and VAS scores (p<0.05). Lysholm scores showed negative correlations with BMI, TUG, KL grade, and VAS scores, and positive correlations with BBS and RF muscle thickness (p<0.05).According to multivariate linear regression analysis, BMI, KL grade, and RF muscle thickness were associated factors for BBS; BMI and 5STS duration for WOMAC; and BMI, KL grade, and RF muscle thickness for Lysholm scores (p<0.05). Conclusion: In this study, it was concluded that patients with knee osteoarthritis have significantly increased pain levels both at rest and during activity, along with reduced balance and functional performance. Lower extremity muscle thickness and muscle area were found to be significantly reduced compared with healthy individuals. These findings suggest that knee osteoarthritis is not only a localized joint degeneration but also a multidimensional condition affecting the entire musculoskeletal system. Furthermore, the results indicate that treatment planning in patients with osteoarthritis should not be limited solely to the management of clinical symptoms; the patient's functional status and overall health parameters must also be considered. In this context, treatment strategies should be structured within a comprehensive and multidimensional framework focusing on weight control, improvement of balance functions, and enhancement of functional capacity.
Benzer Tezler
- Diz osteoartritli kadın hastalarda Q açısı ile klinik bulgular, radyolojik evre ve ultrasonografık değerlendirme arasındaki ilişkinin araştırılması
Relationship between Q angle and clinical findings, radiological stage, and ultrasonographic evaluation in female patients with knee osteoartritis
ELHAM MALEKIFARD
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİstanbul ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNA ARMAN
- Diz osteoartritli hastalarda radyolojik evre ile q açısı, femoral kıkırdak kalınlığı ve klinik parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship among radiological grading with q angle, femoral cartilage thickness and clinical parameters in patients with the knee osteoarthritis
MERVE KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonUludağ ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV ALP
- Semptomatik diz osteoartritli hastalarda uygulanan pulse elektromanyetik alan tedavisinin klinik, ultrasonografik ve inflamasyon parametreleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of pulse electromagnetic field treatment applied on patients with symptomatic knee osteoarthritis on clinical, ultrasonographic and inflammatory parameters
MELTEM İMAL KIZILKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATIMA YAMAN
- Diz osteoartritinde frontal plan kemik dizilimi ile pes anserin bursitis ilişkisi
Relationship between frontal plan bone alignment and pes anserin bursitis in knee osteoarthritis
SEFA MURAT ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFİYE TUNCER
- Diz osteoartritinde yüksek yoğunluklu lazer tedavisi ile ultrason ve kısa dalga diatermi tedavisinin ağrı ve fonksiyonellik üzerine etkisi
A comparison of the effects of hi̇lt and ultrasound , short-wave diathermy on pain and functionality in knee osteoarthritis
ALİ ERTU MUTLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAbant İzzet Baysal ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİRZAT ÇOĞALGİL
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL BOYRAZ