Yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin strateji kullanma düzeyi ve okuduğunu anlama başarısına etkisi
The effect of artificial intelligence-assisted reading strategies instruction on middle school students' strategy use level and reading comprehension success
- Tez No: 1014960
- Danışmanlar: PROF. DR. SEDAT MADEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bayburt Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin strateji kullanma düzeyi ve okuduğunu anlama başarısına etkisini incelemektir. Bu çalışma, WhatsApp platformu üzerinden erişilen Copilot yapay zekâ asistanının okuma stratejileri öğretim sürecindeki etkililiğini araştırmayı amaç edinmiştir. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Bayburt il merkezinde bulunan Şehit Recep Eşiyok Ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri üzerinde uygulanmıştır. Çalışma grubunu, 7/A ve 7/B sınıflarında öğrenim gören toplam 60 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada, 60 öğrenciden oluşan (30 deney, 30 kontrol) grubu belirlenmiş ve ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Kırmızı (2008) tarafından geliştirilen Okuduğunu Anlama Stratejileri Ölçeği (OASÖ) ile Taşkın ve Sallabaş (2022) tarafından geliştirilen Okuma Başarı Testi (OBT) aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma kapsamında, kontrol ve deney grubu öğrencilerinin ön test ile son testten alınan puanların karşılaştırılmasında ilişkili bağımlı örneklemler t-testine başvurulmuştur. Gruplar arası anlamlılık düzeyini belirlemek amacıyla ise ilişkisiz bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Pearson korelasyon analizine başvurulmuştur. Ön-son test uygulamalarından ulaşılan bulgular, ilk önce Microsoft Excel dosyasına işlenmiştir ardından istatistiksel hesaplamalar için SPSS 26.0 programından yararlanılmıştır. Elde edilen analizlere göre, bu çalışmanın koşulları altında yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin olumlu yönde etkiler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, deney grubunun strateji kullanımına ilişkin son test puan ortalamalarının (M = 3,6000), kontrol grubuna (M = 3,3987) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p = 0,001). Benzer şekilde, okuduğunu anlama başarı düzeylerinde de deney grubunun (M = 21,3000) kontrol grubuna (M = 18,9667) göre anlamlı düzeyde daha yüksek bir başarı sergilediği tespit edilmiştir (p = 0,002). Bu bulgular, yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin öğrencilerin okuduğunu anlama performansını artırma noktasında olumlu etkiler gösterdiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to expand the strategy use levels and reading comprehension skills of middle school students through the teaching of artificial intelligence-assisted reading tactics. This study aims to investigate the effectiveness of the Copilot artificial intelligence scan, accessed via the WhatsApp platform, in the reading method teaching process. The research was prepared for the 7th grade enrollment stage at Şehit Recep Eşiyok Middle School in Bayburt city center during the 2024–2025 academic year. A total of 60 students from classes 7/A and 7/B were included in the study. In the research, a pre-test–post-test control group, quasi-experimental design was used, consisting of 60 students (30 experimental, 30 control). The data for the research were collected through the Detailed Reading Comprehension Strategies Scale (DRS) by Kırmızı (2008) and the Reading Achievement Test (RAT) stored by Taşkın and Sallabaş (2022). In this study, a usable t-test was used to compare the pre-test and post-test scores of the control and experimental groups. To determine the significance between groups, the independent variables t-test was used. Pearson distribution analysis was also applied to examine the relationships between variables. The findings from the pre- and post-test applications were first processed in Microsoft Excel, and then further analyzed using SPSS 26.0. According to the analyses obtained, it was concluded that teaching artificial intelligence-assisted reading strategies under the conditions of this study had positive effects. This is logically supported by the fact that the mean post-test scores related to strategy use in the experimental group (M = 3.6000) were significantly higher than those in the control group (M = 3.3987) (p = 0.001). Similarly, reading comprehension success levels were found to be significantly higher in the experimental group (M = 21.3000) compared to the control group (M = 18.9667) (p = 0.002). These findings indicate that teaching AI-assisted reading strategies has positive effects on improving students' reading comprehension performance.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ destekli araçlarla geliştirilmiş akıcı okuma eğitimi programına dair öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Investigating teachers' perspectives on a fluent reading instruction program enhanced by artificial intelligence tools
SABİRE BİLGEHAN OKKALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT UNGAN
- Jammed signal restoration via AI
Yapay zeka kullanarak sinyal karıştırıcı etkisindeki sinyalin restorasyonu
RECEP EVRİM ÖZGEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Medipol ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KEMAL ÖZDEMİR
- Radyomik veri tabanlı prostat kanseri sınıflandırması için ince ayarlı destek vektör makinesi tasarımı
Fine-tuned support vector machine design for radiomic data-based prostate cancer classification
BİLGEN MAÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiElektronik ve Bilgisayar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN VARAN
DR. JAHONGIR AZIMJONOV
- Talking to the text: A multiple case study of AI-mediated reading engagement among EFL learners
Metinle konuşmak: Yabancı dil olarak İngilizce öğrenenler arasında yapay zeka aracılı okuma katılımı üzerine çoklu durum çalışması
ÖZGE ÇÜRÜK
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK MÜJDECİ
- Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN