Okul öncesi dönem çocuklarının dijital vatandaşlık sürecinde ebeveyn arabuluculuğu
Parental mediation in the digital citizenship process of preschool children
- Tez No: 1014926
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DERYA ATABEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul öncesi dönem, Okul öncesi eğitim, Preschool period, Preschool education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ebeveynlerin dijital vatandaşlık kapsamında uyguladıkları arabuluculuklara ilişkin kendileri yeterli bulma düzeyleri, arabuluculuk yöntemleri, dijital hukuk ve yasal düzenlemelere ilişkin görüşleri ile eğitim almak istedikleri dijital vatandaşlık alanların belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen bu araştırmanın örneklemini 2024- 2025 eğitim öğretim yılında Antalya ili Alanya ilçesinde bulunan, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına çocuğu devam eden otuz ebeveyn oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak“Genel Bilgi Formu”ve“Dijital Ebeveynlik Arabuluculuk Formu”kullanılmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda; ebeveynlerin çoğunluğunun dijital etik, dijital iletişim, dijital güvenlik, dijital okuryazarlık, dijital hak ve sorumluluklar ile dijital ticaret alanlarında kendilerini orta düzeyde yeterli gördükleri, buna karşılık dijital sağlık alanında yeterlilik algılarının daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Ebeveynlerin dijital etik, dijital güvenlik ve dijital okuryazarlık alanlarında en çok kısıtlayıcı, dijital iletişim alanında aktif, dijital sağlık alanında ise ihmal edici arabuluculuğu benimsedikleri tespit edilmiştir. Dijital ticaret ile dijital hak ve sorumluluklar alanlarında ise aktif ve kısıtlayıcı arabuluculuğu eşit düzeyde uyguladıkları sonucuna varılmıştır. Ebeveynlerin dijital platformlara ilişkin kanunları yeterli bulma düzeylerinin ağırlıklı olarak orta ve düşük düzeyde yoğunlaştığı, önemli bir kısmının ise bu kanunları hiç yeterli bulmadığı; buna karşılık kanunları çok yeterli ya da tamamen yeterli bulan herhangi bir ebeveynin bulunmadığı belirlenmiştir. Ebeveyn görüşlerinin kanunların önleyici nitelikte olması gerekliliği üzerinde daha fazla yoğunlaştığı, bununla birlikte denetleyici kanunların gerekliliğine yönelik görüşlerin de önemli bir yer tuttuğu saptanmıştır. Ebeveynlerin eğitim gereksinimlerinin en çok dijital güvenlik ve tüm dijital alanları kapsayan genel eğitimlerde yoğunlaştığı, dijital iletişim ve dijital ticaret alanlarına yönelik gereksinimlerin ise diğer alanlara kıyasla daha düşük düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to determine parents' perceived levels of adequacy regarding the mediations they implement within the scope of digital citizenship, their mediation methods, their views on digital law and legal regulations, and the areas of digital citizenship in which they wish to receive training. The sample of this qualitative study consisted of thirty parents whose children attended preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education in the Alanya district of Antalya province during the 2024–2025 academic year. The“General Information Form”and the“Digital Parenting Mediation Form”were used as data collection tools. The collected data were analyzed using descriptive analysis. As a result of the study, it was found that the majority of parents perceived themselves as moderately competent in the areas of digital ethics, digital communication, digital security, digital literacy, digital rights and responsibilities, and digital commerce, whereas their perceived competence in the field of digital health was lower. It was determined that parents most frequently adopted restrictive mediation in the areas of digital ethics, digital security, and digital literacy; active mediation in the area of digital communication; and negligent mediation in the area of digital health. In the areas of digital commerce and digital rights and responsibilities, it was concluded that parents applied active and restrictive mediation at equal levels. It was determined that parents' perceptions of the adequacy of laws regarding digital platforms were predominantly concentrated at moderate and low levels, and a significant proportion did not find these laws adequate at all; furthermore, no parent considered the laws to be very adequate or completely adequate. It was found that parents' views were more strongly focused on the necessity for laws to be preventive in nature, while views regarding the necessity of regulatory laws also held a significant place. It was concluded that parents' training needs were mostly concentrated in digital security and general training covering all digital domains, whereas needs related to digital communication and digital commerce were at lower levels compared to other domains. Based on the findings, various recommendations were presented.
Benzer Tezler
- Çocuğu okul öncesi eğitime devam eden ebeveynlerin sosyal ağlarda mahremiyet algıları ve çocuklarına ilişkin paylaşım davranışlarının dijital vatandaşlık bağlamında incelenmesi
Examination of privacy perceptions on social networks and sharing behaviors regarding their children by parents with preschool education in the context of digital citizenship
FATMA KÜBRA TAŞDERE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN TOSUN
- Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyunlar ile dış mekân oyunları arasındaki tercihleri: Öğretmenlerin gözlemlerine yönelik bir alan çalışması
The decision of pre-school children between digital games and outdoor games: A field study regarding teacher observations
LARA KIRMUSAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiYeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL ESRA ATALAY
- Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile akran oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital game addiction tendencies of preschool children and peer play behaviors
DUYGU KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL TANER DERMAN
- Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool children's digital game addiction tendencies and creativity levels
RIDVAN TUTUMLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜSLİMAT OYA RAMAZAN
- Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı ve iletişim becerilerinde annelerinin sosyal medya bağımlılıklarının aracı rolü
The mediating role of mothers' social media addictions on preschool children's digital game addiction and communication skills
KADER YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASUDE BALABAN DAĞAL