Sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının engelliliğe yönelik tutumları
Disability-related attitudes of professionals working in the field of social work
- Tez No: 1014502
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Engelli bireyler, toplumun farklı kesimlerinde sıklıkla damgalamaya, önyargıya ve dışlanmaya maruz kalmaktadır. Bu durum, onların toplumsal yaşama tam ve etkin katılımını olumsuz etkileyen önemli bir sorundur. Özellikle sosyal hizmet alanında görev yapan meslek elemanlarının engelliliğe yönelik tutumları, hem hizmet sunumunun niteliğini hem de engelli bireylerin sosyal bütünleşme süreçlerini doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda bu araştırma, sosyal hizmet alanında görev yapan profesyonellerin engelliliğe yönelik mesleki yaşamdaki tutumlarını Nicel araştırma yöntemleri kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini; sosyal hizmet uzmanı, psikolog, psikolojik danışman, sosyolog, çocuk gelişimci ve öğretmen olmak üzere farklı disiplinlerden toplam 331 gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Sosyal Hizmet Uzmanlarının Engelliliğe İlişkin Tutumları Ölçeği aracılığıyla çevrimiçi yollarla toplanmıştır. Araştırma bulguları, sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının engelliliğe yönelik genel tutumlarının nötr bir eğilim sergilediğini göstermektedir. Ölçeğin alt boyutlarında ise mesleki tutum ve mesleki tatmin boyutlarında daha olumlu bir eğilim görülürken, kişisel yeterlilik boyutunda daha olumsuz; elitlik boyutunda ise kararsızlık düzeyinde bir değerlendirme tespit edilmiştir. Eğitim durumu, çalışılan kurum türü, engellilik alanında proje deneyimi, alınan eğitimlerin yeterliliği gibi değişkenlerin tutumlar üzerinde anlamlı fark yarattığı görülmüştür. Öte yandan; yaş, cinsiyet, medeni durum gibi bireysel değişkenlerin tutumlar üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Sonuç olarak, sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının engelli bireylerle kurduğu sosyal ilişkilerde daha kapsayıcı, eşitlikçi ve empatik bir tutum geliştirmesi gerektiği ortaya konmuştur. Araştırma bulguları doğrultusunda; hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması, sosyal temas temelli etkileşim ortamlarının sağlanması, kurumsal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve engellilikle ilgili meslek öncesi müfredatın gözden geçirilip teorik eğitimden ziyade psikodrama içerikli uygulamaya dönük eğitimlerin verilmesi gibi öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Individuals with disabilities are frequently exposed to stigma, prejudice, and exclusion in various segments of society. This situation is a significant issue that negatively impacts their full and effective participation in social life. The attitudes of professionals working in the field of social work towards disability, in particular, directly influence both the quality of service delivery and the social integration processes of individuals with disabilities. In this context, this study aims to examine the professional attitudes of social work professionals towards disability using quantitative research methods. The sample of the study consisted of 331 voluntary participants from diverse disciplines, including social workers, psychologists, psychological counselors, sociologists, child development specialists, and teachers. Data were collected online using a Personal Information Form and the Social Workers' Attitudes Towards Disability Scale. The research findings indicate that the general attitudes of professionals working in the field of social work towards disability exhibit a neutral tendency. Regarding the sub-dimensions of the scale, while a more positive tendency was observed in the professional attitude and professional satisfaction dimensions, a more negative evaluation was noted in the personal competence dimension, and an undecided/neutral stance was identified in the elitism dimension. Variables such as educational level, type of employing institution, project experience in the field of disability, and the perceived adequacy of prior training were found to create significant differences in attitudes. Conversely, individual variables such as age, gender, and marital status did not have a significant impact on attitudes. Consequently, the study reveals that professionals working in the field of social work need to cultivate a more inclusive, egalitarian, and empathetic attitude in their social interactions with individuals with disabilities. In line with the research findings, several recommendations have been formulated, including the expansion of in-service training programs, the provision of social contact-based interaction environments, the strengthening of institutional support mechanisms, and the revision of the pre-service curriculum regarding disability to prioritize practice-oriented training with psychodrama content rather than purely theoretical education.
Benzer Tezler
- Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik iyi oluş ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological well-being and burnout levels of parents with a disabled child
YAHYA ÇAPAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sosyal HizmetGümüşhane ÜniversitesiSosyal Hizmet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEFA ERBAŞ
- Sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının empatik eğilim düzeyleri ile ikincil travmatik stres belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the empathic tendency levels of social work professionals and their secondary traumatic stress symptoms
GÖZDE KALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY BARUT
- Çocuk refahı alanında çalışan meslek elemanlarının merhamet yorgunluğunun incelenmesi: Sosyal hizmet merkezlerine yönelik bir uygulama
Investigation of compassion fatigue of professionals working in the field of child welfare: A study on social service centers
YAVUZ SELİM KAYMAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ACA
- Sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının adil dünya inançlarının psikolojik iyi oluşlarına etkisi
The effect of just world beliefs on the psychological well-being of professionals working in the field of social services
SEVAL AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiEğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YENER ÖZEN
- Sosyal hizmet alanında çalışan meslek elemanlarının iş stresi düzeyleri ile tükenmişlik belirtileri ve iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi“İstanbul örneği”
Examining the relationship between job stress levels and burnout symptomps of professionals working in the field of social work: İstanbul example
ABDULLAH UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetYalova ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA KAHRAMAN GÜLOĞLU