Multipl Skleroz'lu bireylerde zaman yönetimi, yorgunluk, öz kontrol- öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between time management, fatigue, self-control-self management, activity participation and social participation in individuals with Multiple Sclerosis
- Tez No: 1014500
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE GÖKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Multipl Skleroz, zaman yönetimi, yorgunluk, öz yönetim, aktivite katılımı, toplumsal katılım, Aktivite performansı, Multiple Sclerosis, time management, fatigue, self-management, activity participation, social participation, Activity performance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Multipl Skleroz (MS) tanısı almış bireylerde zaman yönetimi, yorgunluk, öz kontrol-öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım arasındaki ilişkiyi ve zaman yönetiminin bu değişkenler üzerindeki yordayıcı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, McDonald kriterlerine göre MS tanısı almış 89 birey ile yürütülmüştür. Veriler yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Mini-Mental Durum Testi, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği, Zaman Yönetimi Anketi, Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği, Öz Kontrol-Öz Yönetim Ölçeği, Kanada Aktivite Performans Ölçümü ve Toplumsal Bütünleşme Anketi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren verilerde Bağımsız Örneklem t-testi ve ANOVA; normal dağılmayan verilerde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson ve Spearman korelasyon analizleri ile incelenmiş, zaman yönetiminin diğer değişkenler üzerindeki yordayıcı rolü basit doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: MS'li bireylerde zaman yönetimi ile yorgunluk arasında orta düzey negatif (r= -0,606; p<0,001), öz kontrol-öz yönetim arasında orta düzey pozitif ilişkiler (r= 0,581; p<0,001) bulunmuştur. Ayrıca zaman yönetimi ile aktivite katılımı ve toplumsal katılım arasında daha düşük düzeyde ancak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Yorgunluk düzeyi arttıkça öz kontrol-öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım düzeylerinin azaldığı belirlenmiştir. Regresyon analizleri, zaman yönetiminin özellikle yorgunluk (%37) ve öz kontrol-öz yönetim (%33) üzerinde anlamlı düzeyde yordayıcı olduğunu göstermiştir. Sonuç: Çalışma bulguları, MS'li bireylerde zaman yönetimi becerilerinin yorgunluk, öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, zaman yönetiminin bireylerin fiziksel, kognitif ve sosyal işlevsellikleri açısından dikkate alınması gereken önemli bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, MS'in yaygın semptomlarından biri olan yorgunluğun yönetiminde zaman yönetimi becerilerinin geliştirilmesine yönelik ergoterapi müdahalelerinin önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu doğrultuda, MS'li bireylerde zaman yönetimini etkileyen farklı faktörlerin incelendiği ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to examine the relationship between time management, fatigue, self-control/self-management, activity participation, and social participation in individuals diagnosed with Multiple Sclerosis (MS), and to investigate the predictive role of time management on these variables. Materials and Methods: This study was conducted with 89 individuals diagnosed with MS according to McDonald's criteria. Data were collected through face-to-face interviews. Participants completed a sociodemographic information form, the Mini-Mental State Test, the Functional Independence Scale, the Time Management Questionnaire, the Modified Fatigue Impact Scale, the Self-Control-Self-Management Scale, the Canadian Activity Performance Measure, and the Social Integration Questionnaire. Independent Samples t-test and ANOVA were used for normally distributed data; Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used for non-normally distributed data. Relationships between variables were examined using Pearson and Spearman correlation analyses, and the predictive role of time management on other variables was evaluated using simple linear regression analysis. Results: A moderate negative correlation was found between time management and fatigue (r= -0.606; p<0,001), and a moderate positive correlation between time management and self-control/self-management (r = 0.581; p<0,001) in individuals with MS. Additionally, lower but statistically significant relationships were identified between time management and activity participation as well as social participation. It was determined that as fatigue levels increased, self-control/self-management, activity participation, and social participation levels decreased. Regression analyses showed that time management was a significant predictor, particularly for fatigue (37%) and self-control/self-management (33%). Conclusion: The findings indicate that time management skills in individuals with MS are significantly associated with fatigue, self-management, activity participation, and social participation. These results suggest that time management is an important factor to consider in terms of individuals' physical, cognitive, and social functioning. Furthermore, it is thought that occupational therapy interventions aimed at improving time management skills may contribute significantly to the management of fatigue, which is one of the most common symptoms of MS. Accordingly, further studies are needed to investigate different factors affecting time management in individuals with MS.
Benzer Tezler
- Çoklu amaçların çözümlemesinde amaç programlaması ile genelleştirilmiş ters yaklaşımı ve yem sanayiinde bir uygulama
Goal programming and generalieed inverse approaches in the multi-objective analysis and application in feed industry
HASAN BAL
- Bölünüme bağlı olmayan varyans çözümlemesi çoklu karşılaştırmalar ve tarımda uygulamaları
Distiribution-free analyis of variance multiple comparisons and applications in agriculture
HAMZA GAMGAM
- Boğazdan izole edilen coliform bakterilerin B- laktamaz enzim aktivitelerinin tesbit edilmesi ve B-laktamaz pozitif coliformların penisilinetkisinin inaktivasyonunun in vitro deneylerle gösterilmesi
The Detection of beta-lactamasa activity of coliform bacteria isolated from th roat cultures and slovving the inactivation of penicilin by this beta lactamase produced by this caliform organisms
GÜVEN URAZ
Doktora
Türkçe
1986
MikrobiyolojiGazi ÜniversitesiGenel Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN BERKMAN
- Regresyon analizi ve Türkiye üzerine bir deneme buğday üretiminin tahmini
Başlık çevirisi yok
MACİT MESUT ÖZMEN
- İhracatın sektörel analizine ilişkin fonksiyonel bir araştırma
Functional research on analysis of sectoral export
AYŞENUR TOPÇUOĞLU