Pediatristlerin ve aile hekimlerinin çocukluk çağı demir eksikliği anemisinde tedavi yaklaşımları
Treatment approaches of pediatricians and family physicians in childhood iron deficiency anemia
- Tez No: 1014472
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM BOZKURT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Demir eksikliği (DE) ve demir eksikliği anemisi (DEA), çocukluk çağında sık görülen önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Çocukluk çağında görülen DE ve DEA; bilişsel gelişim geriliği, dikkat eksikliği, davranış sorunları, okul başarısında azalma ve nörogelişimsel bozukluklar gibi kalıcı sonuçlara yol açabilmektedir. Bu nedenle erken tanı, uygun tedavi ve etkin izlem büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, pediatristler ve aile hekimlerinin çocukluk çağı DEA'sına yönelik tanı, tedavi ve izlem yaklaşımlarını değerlendirmek amacıyla planlandı. Araştırma, anket temelli kesitsel bir çalışma olarak gerçekleştirildi ve hekimlerin klinik karar süreçleri, infant ve adölesan dönemi içeren iki farklı olgu senaryosu üzerinden değerlendirildi. Çalışmada özellikle uygun tetkik isteme, doğru demir preparatı seçimi, dozlama, uygulama zamanı, tedavi süresi ve tedaviye yanıtsızlık yaklaşımı incelendi. Çalışmaya çocuk sağlığı ve hastalıkları uzman ve asistanları, aile hekimi uzman ve asistanları ve ASM'de çalışan pratisyen hekim olmak üzere 480 hekim katıldı. Katılımcıların büyük çoğunluğu hem infant hem de adölesan olguda uygun demir preparatını doğru olarak seçti (%83,7 ve %92,5). Hekimlerin büyük çoğunluğunun ferröz (Fe²⁺) içeren preparatları, özellikle demir sülfatı tercih ettiği görüldü. İnfant olguda uygun tetkik isteme oranı %12,1 olarak bulundu. İlk olguda doğru doz (%87,4) ve uygun zamanlama (%92,5) yüksek oranda bilinmesine rağmen, doğru tedavi süresi yalnızca %43,8 oranında doğru yanıtlandı. İkinci olgu olan menstruasyon gören adölesan olguda uygun preparat seçimi yüksek olmasına rağmen, doğru doz (%44,6) ve doğru tedavi süresi (%55,0) oranları daha düşük bulundu. Uzmanlık alanı, tanı ve tedavi uygulamalarının doğruluğunu etkileyen önemli değişkenlerden biri olarak saptandı. Birçok tanı ve tedavi basamağında pediatri uzmanları ve pediatri asistanlarının diğer gruplara kıyasla daha yüksek doğruluk oranlarına sahip olduğu görüldü. Bununla birlikte, adölesan olguda doğru dozlama konusunda pediatri asistanlarının doğruluk oranı pediatri uzmanları ve aile hekimi uzmanlarına göre daha düşük bulundu. Buna karşılık, özellikle birinci basamakta çalışan aile hekimleri ve pratisyen hekimlerde bilgi ve uygulama eksikliklerinin daha belirgin olduğu saptandı. Tedaviye yanıtsızlık yaklaşımı incelendiğinde, katılımcıların çoğunlukla ilaç uyumu, düzenli kullanım ve ilacın uygun dozda alınıp alınmadığına odaklandığı, kapsamlı klinik değerlendirmenin ise daha az dikkate alındığı görüldü. Sonuç olarak bu çalışma, çocukluk çağı DEA yönetiminde uygun demir preparatı seçimi yüksek oranda doğru yapılmasına rağmen, uygun tetkik isteme, dozlama ve tedavi süresi konularında önemli bilgi boşlukları saptanmıştır. Bu bulgular, çocukluk çağı DEA yönetiminde tanısal değerlendirme ve tedavi planlamasına yönelik klinik karar verme süreçlerini güçlendiren eğitim gereksinimine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Iron deficiency (ID) and iron deficiency anemia (IDA) are among the most common and significant public health problems in childhood. Childhood ID and IDA may result in long-term consequences, including impaired cognitive development, attention deficits, behavioral problems, reduced academic performance, and neurodevelopmental disorders. Therefore, early diagnosis, appropriate treatment, and effective follow-up are of critical importance. This study was designed to evaluate the diagnostic, therapeutic, and follow-up approaches of pediatricians and family physicians in the management of childhood IDA. The research was conducted as a cross-sectional survey-based study, and physicians' clinical decision-making processes were assessed using two distinct case scenarios representing infancy and adolescence. Particular emphasis was placed on the appropriateness of diagnostic investigations, selection of iron preparations, dosing practices, timing of administration, treatment duration, and approaches to treatment non-response. A total of 480 physicians participated in the study, including pediatric specialists and residents, family medicine specialists and residents, and general practitioners working in Family Health Centers. The majority of participants correctly selected the appropriate iron preparation in both the infant and adolescent cases (83.7% and 92.5%, respectively). Most physicians preferred ferrous (Fe²⁺)-containing formulations, particularly ferrous sulfate. The rate of appropriate diagnostic test ordering in the infant case was 12.1%. Although the correct dose (87.4%) and appropriate timing of administration (92.5%) were identified by most participants in the first case, the correct treatment duration was correctly answered by only 43.8%. In the second case involving a menstruating adolescent, the rate of appropriate iron preparation selection remained high; however, the rates of correct dosing (44.6%) and correct treatment duration (55.0%) were considerably lower. Specialty was identified as a significant factor influencing the accuracy of diagnostic and therapeutic practices. Pediatric specialists and pediatric residents demonstrated higher accuracy rates than the other groups across multiple diagnostic and treatment-related parameters. Nevertheless, in the adolescent case, the accuracy of dosing decisions among pediatric residents was lower than that of pediatric specialists and family medicine specialists. In contrast, knowledge and practice gaps were more pronounced among family physicians and general practitioners, particularly those working in primary care settings. Regarding the management of treatment non-response, participants predominantly focused on medication adherence, regular use, and appropriate dosing, whereas comprehensive clinical evaluation was less frequently considered. In conclusion, although the selection of appropriate iron preparations in the management of childhood IDA was generally accurate, significant knowledge gaps were identified regarding appropriate diagnostic evaluation, dosing, and treatment duration. These findings highlight the need for targeted educational interventions aimed at strengthening clinical decision-making processes related to diagnostic assessment and treatment planning in the management of childhood IDA.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağında diyabet tanısı alan olguların dağılımı
The distribution of cases diagnosed with diabetes in childhood
MEHMET BARS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTrakya ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ TÜTÜNCÜLER KÖKENLİ
- Diyarbakır ili pediatrist ve aile hekimlerinin çocuk ağız-diş sağlığı hakkındaki bilgi düzeyi ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the level of knowledge and approaches of pediatricians and family physicians about pediatric oral and dental health in Diyarbakir province
MESUDE CANAN ŞEKER ÖZDEN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiDicle ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİN CANER TÜMEN
- Çocuk hekimleri ve aile hekimlerinde çölyak hastalığı hakkında bilgi düzeyi ve farkındalığının araştırılması
Investigating the level of knowledge and awareness about celiac disease in paediatricians and family physicians
MERVE ÖNAL BAŞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA ESRA ÖNAL
- Pediatristler ve aile hekimlerinin güneşten korunma yöntemleri konusunda bilgi ve farkındalık düzeylerinin artırılması
Increasing the knowledge and awareness levels of pediatricians and family physicians on sun protection methods
AHMET ÖMER ALTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT CANER US
- Aile hekimlerinin aşı karşıtı ebeveynler ile iletişim deneyimleri üzerinden aşı karşıtlığının değerlendirilmesi: Niteliksel bir araştırma
To examine the rejection of vaccines over family doctors' communication experiences with parents rejecting vaccines: Qualitative research
FERİDE ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSakarya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÇETİN EKERBİÇER