7-14 yaş arası okul çağı çocuklarında besin güvencesizliğinin beslenme durumu ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Antalya ili Gazipaşa örneği
The effect of food insecurity on nutritional status and quality of life in school age children aged 7-14 years: The sample of Gazipaşa in Antalya province
- Tez No: 1014400
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN ŞARAHMAN KAHRAMAN, PROF. DR. MELTEM SOYLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besin güvencesizliği, Okul çağı, Beslenme durumu, Yaşam kalitesi, Food insecurity, School age, Nutritional status, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuklar, günümüzde birçok toplumu etkisi altına alan, beslenme durumunu ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen besin güvencesizliğinin sonuçlarına karşı savunmasız gruplar arasında yer alır. Kesitsel tipteki bu çalışmada, Antalya'nın Gazipaşa ilçesinde öğrenim gören 7-14 yaş arası 365 çocuğun (154 erkek, 211 kız) besin güvencesizliği düzeyi belirlenmiş olup besin güvencesizliğinin beslenme durumu ve yaşam kalitesi ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışmada çocukların besin güvencesizliği deneyimi ''Çocuk Besin Güvencesizliği Deneyimleri Ölçeği (ÇBGDÖ)'', çocukların hanelerinin besin güvencesi durumu ''ABD Halkı Besin Güvencesi Anket Ölçümü (HFSSM)'' kullanılarak belirlenmiştir. Çocukların Akdeniz Diyet kaliteleri ''Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED)'', yaşam kaliteleri ''Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ)'' kullanılarak değerlendirilmiştir. Çocukların yaşa göre boy uzunluğu, yaşa göre beden kütle indeksi, bel çevresi ve bel boy oranları değerlendirilerek beslenme durumları saptanmıştır. Çocukların anne ve babalarının öğrenim düzeyinin lise ve altında (sırasıyla %70,1; %67,4) olduğu, babaların %92,6'sının herhangi bir işte çalıştığı ve annelerin %49,9'unun bir işte çalışmadığı, çocukların %63,0'ünün asgari ücretin üzerinde gelir düzeyine sahip hanelerde, %8,5'inin ise asgari ücretin altında gelir düzeyine sahip hanelerde yaşadığı saptanmıştır. Çocukların %73,2'sinin yaşa göre boy uzunluğu, %51,8'inin yaşa göre beden kütle indeksi, %86,9'unun bel çevresi ve %69,3'ününde bel/boy oranı normaldir. Çocukların %52,9'unun besin güvencesizliği deneyimi olduğu ve %68,5'inin besin güvencesi olan hanelerde yaşadığı belirlenmiştir. Besin güvencesizliği deneyimi olmayan gruptaki çocukların babalarının lisansüstü eğitim düzeyine sahip oldukları (%9,9), besin güvencesi olan hanelerde yaşayan çocukların annelerinin üniversite mezunu oldukları (%31,2) saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca, babası çalışmayan çocukların besin güvencesizliği olan hanelerde daha fazla olduğu bulunmuştur (%20,7) (p<0,05). Besin güvencesi olan ve olmayan çocukların çoğunluğunun (sırasıyla: %74,0, %73,3) yaşadığı hanenin aylık geliri asgari ücretin üzerindedir. Besin güvencesizliği olmayan grupta öğün atlamayan çocuk daha fazla (%74,4) olmakla birlikte besin güvencesizliği ile ana öğün sayısı arasında da negatif yönlü korelasyon bulunmaktadır (p<0,05). Besin güvencesizliği olan gruplarda hayvansal besinlerin tüketim sıklıklarının ve günlük tükettikleri porsiyon miktarının, buna bağlı olarak bu besinlerde bulunan besin ögelerinin alımının da (protein, doymuş yağ asidi, fosfor, çinko, kalsiyum, B12 vitamini) daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca besin güvencesizliği ile karşı karşıya kalan çocukların yaşam kalitelerinin de daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Çocukların besin güvencesizliği ile antropometrik ölçümleri ve Akdeniz diyet kaliteleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Besin güvencesizliğinin yeterli ve dengeli beslenmenin önünde engel oluşturduğu açıktır ve toplumların geleceğinin teminatı olan çocukların büyüme ve gelişimlerinin desteklenmesi açısından bu konunun okul temelli beslenme politikaları kapsamında bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının önemli olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Children are among the groups most vulnerable to the consequences of food insecurity, a problem affecting many societies today and adversely impacting nutritional status and quality of life. In this cross-sectional study, the level of food insecurity was determined among 365 children aged 7–14 (154 boys, 211 girls) attending school in the Gazipaşa province of Antalya, and the relationship between food insecurity and nutritional status and quality of life was assessed. In the study, children's experiences of food insecurity were assessed using the ''Child Food Insecurity Experiences Scale (CFIES)'', whilst the food security status of their households was determined using the ''Household Food Security Survey Module (HFSSM)''. Children's Mediterranean Diet quality was assessed using the“Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED)”, whilst their quality of life was evaluated using the ''Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL)''. Children's nutritional status was determined by assessing their height-for-age, body mass index-for-age, waist circumference and waist-to-height ratios. The educational levels of the children's parents were at high school level or below (70,1% and 67,4%), 92,6% of fathers were in employment and 49,9% of mothers were not in employment; 63,0% of children lived in households with an income level above the minimum income and 8,5% in households with an income level below the minimum income. Of the children, 73,2% have a height-for-age, 51,8% have a body mass index-for-age, 86,9% have a waist circumference, and 69,3% have a waist-to-height ratio within the normal range. It was determined that 52,9% of children had experienced food insecurity, whilst 68,5% lived in households with food security. It was found that the fathers of children in the group with no experience of food insecurity had postgraduate level education (9,9%), and the mothers of children living in food-secure households were university graduates (31,2%) (p<0,05). Furthermore, it was found that a higher proportion of children whose fathers were not in employment lived in food-insecure households (20,7%) (p<0,05). The majority of children in both food-secure and food-insecure households (74,0% and 73,3%, respectively) lived in households with a monthly income above the minimum income. Although a higher proportion of children in the group without food insecurity did not skip meals (74,4%), there was also a negative correlation between food insecurity and the number of main meals (p<0,05). It was found that among groups experiencing food insecurity, the frequency of consumption of animal-based foods and the daily portion sizes consumed were lower, and consequently, the intake of nutrients contained in these foods (protein, saturated fatty acids, phosphorus, zinc, calcium, vitamin B12) was also lower. Furthermore, it was found that the quality of life of children experiencing food insecurity is also lower (p<0,05). No statistically significant differences were found between children's food insecurity and their anthropometric measurements or Mediterranean Diet quality (p>0,05). It is clearly that food insecurity acts as a barrier to adequate and balanced nutrition; furthermore, it is considered important to address this issue through a comprehensive approach within the school-based nutrition policies, in support of the growth and development of children, who are the future of our societies.
Benzer Tezler
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ