Yeni evli bireylerin yaşadığı sorunlar ve koruyucu önlemler: Güçlendirme yaklaşımı temelinde bir inceleme
Problems faced by newly married individuals and protective measures: An examination based on the empowerment approach
- Tez No: 1014397
- Danışmanlar: PROF. DR. ORHAN KOÇAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Sosyal Hizmet, Psychology, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, yeni evli bireylerin çift uyum düzeylerini güçlendirme kuramı çerçevesinde ele alarak; algıladıkları sosyal destek, evlilikte sorun çözme becerileri ve algılanan stres düzeyleri ile çift uyumu arasındaki ilişkileri bütünsel bir bakış açısıyla incelemektir. Yöntem: Bu çalışma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseni ile gerçekleştirilmiştir. Nicel aşamada Türkiye'de yaşayan 703 yeni evli birey örneklem olarak seçilmiştir. Veri toplama araçları Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği, Evlilikte Sorun Çözme Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği olup, geçerlik ve güvenirlikleri doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Nicel veriler SPSS 25 ve AMOS 23 programları kullanılarak fark analizleri, Pearson korelasyon ve aracılık analizleri ile incelenmiştir. Nitel aşamada ise 11 kadın ve 10 erkek olmak üzere 21 yeni evli birey ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Veriler tematik analiz ile çözümlenmiş ve MAXQDA 2024 programı kullanılmıştır. Bulgular ve Sonuç: Nicel bulgular, algılanan sosyal destek ve evlilikte sorun çözme becerilerinin çift uyumu ile pozitif ilişkili olduğunu göstermektedir. Eş ve aile desteği uyumu anlamlı şekilde yordarken, arkadaş desteği etkili bulunmamıştır. Sosyal destek, sorun çözme becerilerini artırmış ve algılanan stresi azaltmıştır. Aracılık analizleri, sorun çözme becerileri ve algılanan stresin sosyal desteğin uyum üzerindeki etkisinde kısmi aracılık rolü olduğunu ortaya koymuştur. Fark analizleri, uyumun evlilik süresi, gelir, çocuk sahibi olma, aile desteği ve sosyal medya algılarına göre farklılaştığını göstermiştir. Nitel verilerin analizi sonucunda dokuz (9) ana tema belirlenmiştir. Nitel bulgular, evlilik uyumunun çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuş ve analizler sonucunda temalar şu başlıklar altında toplanmıştır: (1) Eşle Tanışma ve Evlilik Kararı Alma, (2) Zorluk ve Stres Kaynakları, (3) Problem Çözme Stratejileri, (4) Evliliğin Güçlü Yönleri/Avantajları, (5) Sosyal Destek Kaynakları, (6) Evliliği Koruyucu ve Güçlendirici Etkenler, (7) Kamusal Destek ve Danışmanlık, (8) Evliliği Güçlendirmek için İhtiyaçlar, (9) Yeni Evleneceklere Öneriler. Bulgular, evlilik uyumunun çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve evlilik öncesi beklentiler, değer uyumu ve aile onayının uyumun temelini oluşturduğunu göstermektedir. Katılımcılar ekonomik sorumluluklar, rol beklentileri, aile müdahaleleri ve sosyal medya kaynaklı gerilimleri önemli stres kaynakları olarak ifade etmişlerdir. Buna karşılık açık iletişim, empati, karşılıklı anlayış ve yapıcı diyalog süreçlerinin evlilik uyumunu güçlendirdiği belirlenmiştir. Ayrıca duygusal paylaşım, güven, birlikte karar alma ve karşılıklı destek gibi unsurların evlilik doyumunu artırdığı; sosyal destek kaynakları arasında özellikle eş ve aile desteğinin belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, yeni evli bireylerin evlilik uyumunun sosyal destek, algılanan stres ve evlilikte sorun çözme becerileri arasındaki etkileşimle şekillenen çok boyutlu bir yapı sergilediğini göstermektedir. Evliliğin erken döneminde sosyal destek kaynaklarının güçlendirilmesi, stres yönetimi ve yapıcı sorun çözme becerilerinin geliştirilmesi çift uyumunun artırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu bulgular, yeni evli bireylere yönelik koruyucu ve önleyici sosyal hizmet uygulamalarının geliştirilmesine ve güçlendirme temelli müdahale programlarının yapılandırılmasına katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the relationship between newly married individuals' dyadic adjustment levels and their perceived social support, marital problem-solving skills, and perceived stress levels within the framework of empowerment theory, through a holistic perspective. Method: This study was conducted using a mixed-methods research design in which quantitative and qualitative methods were used together. In the quantitative phase, the sample consisted of 703 newly married individuals living in Türkiye. The data collection instruments included the Revised Dyadic Adjustment Scale, Marital Problem Solving Scale, Perceived Stress Scale, and Multidimensional Scale of Perceived Social Support. The validity and reliability of the scales were tested through confirmatory factor analysis. Quantitative data were analyzed using SPSS 25 and AMOS 23 through difference analyses, Pearson correlation analyses, and mediation analyses. In the qualitative phase, semi-structured in-depth interviews were conducted with 21 newly married individuals, including 11 women and 10 men. The data were analyzed using thematic analysis with the MAXQDA 2024 program. Findings and Conclusion: Quantitative results showed that perceived social support and marital problem-solving skills were positively associated with marital adjustment. Spousal and family support significantly predicted adjustment, whereas friend support was not significant. Social support increased problem-solving skills and reduced perceived stress. Mediation analyses indicated that problem-solving skills and perceived stress partially mediated the effect of social support on marital adjustment. Difference analyses revealed that marital adjustment varied according to marriage duration, income, parenthood, family support, and perceptions of social media. Thematic analysis of qualitative data identified nine main themes: (1) Meeting the Spouse and Decision to Marry, (2) Sources of Difficulties and Stress, (3) Problem-Solving Strategies, (4) Strengths and Advantages of Marriage, (5) Sources of Social Support, (6) Protective and Strengthening Factors, (7) Public Support and Counseling, (8) Needs for Strengthening Marriage, and (9) Advice for Newlyweds. Findings highlighted that premarital expectations, value compatibility, and family approval form the foundation of marital adjustment, while open communication, empathy, mutual understanding, and constructive dialogue strengthen adjustment. Emotional sharing, trust, joint decision-making, and reciprocal support were also found to enhance marital satisfaction. Overall, the study revealed that the marital adjustment of newly married individuals demonstrates a multidimensional structure shaped by the interaction between social support, perceived stress, and marital problem-solving skills. Strengthening social support resources, improving stress management, and developing constructive problem-solving skills during the early years of marriage play an important role in enhancing dyadic adjustment. These findings contribute to the development of preventive and protective social work practices for newly married individuals and to the structuring of empowerment-based intervention programs.
Benzer Tezler
- COVID-19 pandemi sürecinde mavi koda giden sağlık ekiplerinin kaygı düzeyi
Anxiety level of healthcare teams going to code blue during the COVID-19 pandemic process
HAZAL KARAASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Anestezi ve ReanimasyonManisa Celal Bayar ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TEZCAN KELEŞ
- Kanser hastalarında tanı ve tedavi sürecinde yaşanan psikososyal değişikliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of psychosocial changes in cancer patients during the diagnosis and treatment process
BÜŞRA TAYMUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
OnkolojiDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN IŞIKDOĞAN
- Sosyal medyada aileler arası mahremiyet: Evli çiftlerin ınstagram kullanım analizi
Privacy between family in social media: Analysis of instagram usage of married couples
BUSE ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Radyo-Televizyonİstanbul Aydın ÜniversitesiYeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER BAYRAK
- Girişimcilik temelinde alternatif bir finansman modeli olan kitle fonlaması ve Türkiye'deki yatırımcılarına yönelik bir araştırma
Crowdfunding as an alternative financial model based on entrepreneurship and an investigation for investors in Turkey
FARUK ŞAHAP
- Hemşirelerin değişim yönetimi ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi
Related to change management nurses determine their wiews
SULTAN DAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEFİSE BAHÇECİK