Geri Dön

Hipoparatiroidili hastalarda kardiyak ve endotelyal disfonksiyon değerlendirilmesi

Cardiac and endothelial risk assessment in patients with hypoparathyroidism

PDF İndir

  1. Tez No: 1014308
  2. Yazar: KADİR TEZCAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜLYA HACİŞAHİNOĞULLARI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Internal diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Hipoparatiroidi, endotelyal disfonksiyon, akım ilişkili dilatasyon, kardiyovasküler risk, NT-proBNP, diyastolik disfonksiyon, Hypoparathyroidism, endothelial dysfunction, flow-mediated dilation, cardiovascular risk, NT-proBNP, diastolic dysfunction
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Hipoparatiroidizm, paratiroid hormonunun (PTH) yetersiz salgılanması veya hipokalsemiye karşı uygun kompansatuvar PTH yanıtının oluşmaması ile karakterize nadir bir endokrin hastalıktır. Bu durum, düşük serum kalsiyum düzeylerine rağmen PTH düzeylerinin düşük veya uygunsuz şekilde normal olmasına yol açar. Klinik tabloya PTH yetersizliği nedeniyle hipokalsemi ve hiperfosfatemi eşlik eder. Kronik hipokalsemi ve hiperfosfatemi, hücre içi kalsiyum dengesini bozarak oksidatif stresi artırır ve enerji metabolizmasını olumsuz etkiler. Bu bozukluklar kardiyomiyosit disfonksiyonu, QT aralığında uzamaya ve endotelyal disfonksiyona yol açabilir. Bu çalışmada, kronik hipoparatiroidili hastalarda kardiyak fonksiyon, subklinik ateroskleroz, endotelyal fonksiyon ve kardiyovasküler biyobelirteçlerin kapsamlı olarak değerlendirilmesi; hastalığın kardiyovasküler yansımalarının erkenden saptanması ve klinik pratiğe ışık tutulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, kesitsel vaka-kontrol çalışmasına, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'nde Ocak 2010–Mart 2026 tarihleri arasında takip edilen 45 kronik hipoparatiroidili hasta ve yaş, cinsiyet açısından eşleştirilmiş 45 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm katılımcılara transtorasik ekokardiyografi (EKO), karotis intima-media kalınlığı (CIMT) ölçümü ve akım ilişkili dilatasyon (FMD) değerlendirmesi yapıldı. Serum yüksek duyarlılıklı troponin-I (hs-cTnI), N-terminal pro-B tipi natriüretik peptit (NT-proBNP) ve Pentraksin-3 (PTX3) düzeyleri ölçüldü. Retrospektif olarak son üç yıla ait laboratuvar verileri, tedavi dozları ve metabolik kontrol düzeyleri değerlendirildi. İstatistiksel analizde bağımsız örneklem t testi, Mann-Whitney U testi, ki-kare testi, lojistik regresyon analizi ve ROC eğrisi analizi kullanıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi ve bel çevresi açısından benzerdi. Hasta grubunda sistolik kan basıncı (120.0±10.6 vs. 113.8±8.4 mmHg; p=0.003) ve diyastolik kan basıncı (78.5±5.9 vs. 75.3±6.7 mmHg; p=0.028) anlamlı olarak yüksekti. Elektrokardiyografik incelemede sol ventrikül son diyastolik çapı (4.50±0.30 vs. 4.37±0.35 cm; p=0.039) ve sol ventrikül son sistolik çapı (2.85±0.28 vs. 2.71±0.29 cm; p=0.013) hasta grubunda anlamlı olarak yüksekti. Buna karşın ejeksiyon fraksiyonu açısından gruplar arası anlamlı fark saptanmadı. FMD değişimi hasta grubunda belirgin şekilde bozulmuştu (%13.1±8.5 vs. %21.5±11.7; p<0.001) ve bu ilişki çok değişkenli analiz sonrasında da anlamlılığını korudu (OR: 0,803; %95 GA: 0,655–0,983; p=0,034). CIMT açısından gruplar arasında fark saptanmadı (0.47±0.15 vs. 0.43±0.13 mm; p=0,176). NT-proBNP düzeyleri hasta grubunda anlamlı olarak daha yüksek saptandı (83.9±77.8 vs. 56.1±54.1 pg/mL; p=0.040) ancak hs-cTnI ve PTX3 açısından anlamlı fark saptanmadı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde PTH düzeyi (OR: 0,707; p=0,006), QTc aralığı (OR: 1,103; p=0,027) ve FMD değişimi (OR: 0,803; p=0,034) hipoparatiroidi tanısını bağımsız olarak öngören değişkenler olarak belirlendi. ROC analizinde FMD değişiminin kabul edilebilir ayırıcı değere sahip olduğu gösterildi (AUC 0,743; %95 GA: 0,641–0,845; p<0,001). FMD değişimi <%6,5 olan (n=10, %22,2) ve ≥%6,5 olan (n=80) katılımcılar karşılaştırıldığında; düşük FMD grubu daha ileri yaşta (55,3±10,9 vs. 45,9±12,0 yıl; p=0,023), daha yüksek vücut kitle indeksine sahip olduğu (30,7±4,0 vs. 27,5±4,6 kg/m²; p=0,036), hipotiroidi prevelansının daha yüksek olduğu (%90,0 vs. %36,3; p=0,001) ve tedavi ile kontrol altında hiperlipidemi öyküsünün daha sık olduğu (%40,0 vs. %0; p<0,001) izlendi. Ayrıca bu grupta sistolik tansiyon daha yüksek (p=0,002), tahmini glomerüler filtrasyon hızı daha düşük (eGFR) (81,4±16,0 vs. 92,6±18,6 mL/dk/1,73m²; p=0,018), CIMT daha artmış (0,59±0,14 vs. 0,44±0,13 mm; p=0,003), diyastolik disfonksiyon prevalansı daha yüksek (%70,0 vs. %30,0; p=0,012), H2FPEF skoru daha yüksek (1,90±0,99 vs. 1,00±1,11; p=0,015), NT-proBNP daha yüksek (101,9±68,3 vs. 66,0±67,5 pg/mL; p=0,036) ve hs-cTnI daha yüksek (3,19±2,30 vs. 2,66±6,37 pg/mL; p=0,013) saptandı. Düzeltilmiş kalsiyum düzeyi, düşük FMD'yi öngörmede güçlü ayırıcı değere sahipti (AUC: 0,800; p=0,002). Kalsiyum değeri 7,4 mg/dL olduğunda FMD değerinin ≥%6,5 olma olasılığı %50'iken, 8,6 mg/dL değerinde bu oran %90'a yükseldi. Düzeltilmiş kalsiyum için 8,57 mg/dL eşik değeri %98,2 oranında pozitif kestirim değeri sağladı. Sonuç: Kronik hipoparatiroidili hastalarda endotelyal disfonksiyon, subklinik diyastolik disfonksiyon ve ventriküler repolarizasyon bozuklukları saptanmış olup bu bulgular hastalığın kardiyovasküler sistemde hem yapısal hem de fonksiyonel etkiler oluşturabileceğini düşündürmektedir. Bu hasta grubunda endotel korumasının sağlanması açısından optimal serum kalsiyum düzeylerinin korunması önemli görünmektedir. Bu nedenle tedavi stratejileri yalnızca semptomatik hipokalseminin önlenmesine değil, aynı zamanda kardiyovasküler sağlığın optimize edilmesine ve uzun dönem kardiyovasküler riskin azaltılmasına da odaklanmalıdır.

Özet (Çeviri)

Objective: Hypoparathyroidism is a rare endocrine disorder characterized by insufficient secretion of parathyroid hormone (PTH) or an inadequate compensatory PTH response to hypocalcemia. This results in low or inappropriately normal circulating PTH levels, despite reduced serum calcium concentration. The clinical phenotype is characterized by hypocalcemia and hyperphosphatemia due to PTH deficiency. Chronic hypocalcemia and hyperphosphatemia may disrupt intracellular calcium homeostasis, increase oxidative stress, and impair energy metabolism. These disturbances may contribute to cardiomyocyte dysfunction, lead to QT interval prolongation, and cause endothelial dysfunction. The study aimed to comprehensively evaluate cardiac function, subclinical atherosclerosis, endothelial function, and cardiovascular biomarkers in patients with chronic hypoparathyroidism; to detect cardiovascular manifestations at an early stage; and to provide insights for clinical practice. Materials and Methods: This single-center, cross-sectional case-control study included 45 patients with chronic hypoparathyroidism who had been followed at Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine between January 2010 and March 2026, along with 45 age- and sex-matched healthy controls. All participants underwent transthoracic echocardiography (TTE), carotid intima-media thickness (CIMT) measurement, and flow-mediated dilation (FMD) assessment. Serum high-sensitivity cardiac troponin I (hs-cTnI), N-terminal pro-B-type natriuretic peptide (NT-proBNP), and pentraxin-3 (PTX3) levels were measured. Laboratory parameters, medication doses, and metabolic control status over the preceding three years were evaluated. Statistical analyses were performed using independent samples t-test, Mann Whitney U test, chi-square test, logistic regression analysis, and receiver operating characteristic (ROC) curve analysis. Results: The patient and control groups were comparable in terms of age, sex distribution, body mass index, and waist circumference. Patients with hypoparathyroidism had significantly higher systolic blood pressure (120.0 ± 10.6 vs. 113.8 ± 8.4 mmHg; p = 0.003) and diastolic blood pressure (78.5 ± 5.9 vs. 75.3 ± 6.7 mmHg; p = 0.028). On electrocardiography, the corrected QT (QTc) interval was significantly prolonged in the patient group (426.0 ± 23.7 vs. 402.8 ± 22.3 ms; p < 0.001). Echocardiographic assessment demonstrated significantly greater left ventricular end diastolic diameter (4.50 ± 0.30 vs. 4.37 ± 0.35 cm; p = 0.039) and left ventricular end-systolic diameter (2.85 ± 0.28 vs. 2.71 ± 0.29 cm; p = 0.013) in the patient group, whereas ejection fraction was similar between groups. FMD response was significantly impaired in the patient group (13.1 ± 8.5% vs. 21.5 ± 11.7%; p < 0.001), and this association remained significant after multivariable analysis (OR: 0.803; 95% CI: 0.655–0.983; p = 0.034). No significant difference was observed between groups in terms of CIMT (0.47 ± 0.15 vs. 0.43 ± 0.13 mm; p = 0.176). NT-proBNP concentrations were significantly higher in the patient group (83.9 ± 77.8 vs. 56.1 ± 54.1 pg/mL; p = 0.040), whereas no significant difference was found for hs-cTnI and PTX3 levels. In multivariable logistic regression analysis, PTH level (OR: 0.707; p = 0.006), QTc interval (OR: 1.103; p = 0.027), and FMD response (OR: 0.803; p = 0.034) independently predicted hypoparathyroidism. ROC analysis demonstrated acceptable discriminative performance for FMD, with an area under the curve (AUC) of 0.743 (95% CI: 0.641–0.845; p < 0.001). When participants with FMD <6.5% (n = 10, 22.2%) were compared with those with FMD ≥6.5% (n = 80), the low-FMD group was characterized by older age (55.3 ± 10.9 vs. 45.9 ± 12.0 years; p = 0.023), higher body mass index (30.7 ± 4.0 vs. 27.5 ± 4.6 kg/m²; p = 0.036), a higher prevalence of hypothyroidism (90.0% vs. 36.3%; p = 0.001), and a more frequent history of medically controlled hyperlipidemia (40.0% vs. 0%; p < 0.001). This group also exhibited higher systolic blood pressure (p = 0.002), lower estimated glomerular filtration rate (81.4 ± 16.0 vs. 92.6 ± 18.6 mL/min/1.73 m²; p = 0.018), increased CIMT (0.59 ± 0.14 vs. 0.44 ± 0.13 mm; p = 0.003), a higher prevalence of diastolic dysfunction (70.0% vs. 30.0%; p = 0.012), elevated H2FPEF scores (1.90 ± 0.99 vs. 1.00 ± 1.11; p = 0.015), and higher NT-proBNP (101.9 ± 68.3 vs. 66.0 ± 67.5 pg/mL; p = 0.036) and hs-cTnI levels (3.19 ± 2.30 vs. 2.66 ± 6.37 pg/mL; p = 0.013). Corrected serum calcium demonstrated discriminatory performance for predicting low FMD (AUC: 0.800; p = 0.002). The probability of having an FMD value ≥6.5% was 50% at a corrected calcium level of 7.4 mg/dL and increased to 90% at a corrected calcium level of 8.6 mg/dL. A corrected calcium threshold of 8.57 mg/dL yielded a positive predictive value of 98.2%. Conclusion: Patients with chronic hypoparathyroidism exhibited endothelial dysfunction, subclinical diastolic dysfunction, and abnormalities of ventricular repolarization, suggesting that the disease may exert both structural and functional effects on the cardiovascular system. Maintenance of optimal serum calcium concentrations appears to be important for endothelial protection in this population. Therefore, therapeutic strategies should focus not only on preventing symptomatic hypocalcemia but also on optimizing cardiovascular health and potentially reducing long-term cardiovascular risk.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    840962

    Primer hiperparatiroidili hastalarda yapısal ve fonksiyonel kardiyak belirteçlerin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi ve kiroidlerle ilişkilerinin incelenmesi

    Assessment of structural and functional cardiac parameters with cardiac magnetic resonance imaging and their relation with cardiokines in patients with primary hyperparathyroidism

    UĞUR ÖZBERK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SÜLEYMAN NAHİT ŞENDUR

    PROF. DR. AYŞE TOMRİS ERBAŞ

  2. Tez No

    668829

    Postoperatif hipotiroidi ve hipoparatiroidi gelişen hastalarda kardiyak parametrelerin ekokardiyografi ile değerlendirilmesi, postoperatif hipotiroidisi olan hastalarla ve sağlıklı bireylerle karşılaştırılması

    Evaluation of cardiac parameters by echocardiography in patients with postoperative hypothyroidism and hypoparathyroidism; comparison of postoperative hypothyroidism patients and healthy individuals

    MUHAMMED MUSTAFA İNCE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞERİFE MEHLİKA KUŞKONMAZ

  3. Tez No

    963112

    Primer hiperparatiroidili hastalarda yüksek duyarlılıklı c-reaktif protein ve irisin ile kardiyak parametrelerin değerlendirilmesi

    Evaluation of cardiac parameters with high-sensitivity c-reactive protein and irisin in patients with primary hyperparathyroidism

    MÜGE ÜSTÜNER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖNDER

  4. Tez No

    659537

    Sekonder hiperparatiroidi nedeniyle paratiroidektomi operasyonu yapılan hemodiyaliz hastalarında kardiyak ve kan basıncı bulgularının incelenmesi

    Investigation of cardiac and blood pressure findings in hemodialysis patients undergoing parathyroidectomy due to secondary hyperparathyroidism

    EMRAH ÇAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Nefrolojiİnönü Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜLYA TAŞKAPAN

  5. Tez No

    88757

    Konotrunkal kardiyak defektlerde 22q11 delesyonunun FISH yöntemi ile araştırılması

    Detection of conotruncal cardiac defect with 22q11 deletion by FISH

    ÖZLEM GİRAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DERYA ERÇAL

Geri Dön