Kadın sağlığı hizmetlerinde çalışan hemşire/ebelerin HPV bilgi düzeyleri ile HPV enfeksiyonu ve aşılanmasına ilişkin sağlık inançlarının incelenmesi
Assessment of health beliefs and knowledge levels regarding HPV infection and vaccination among nurses and midwives working in women's health services
- Tez No: 1014304
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE PEKCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Human Papillomavirus, Sağlık İnanç Modeli, Aşılama, Hemşire-Ebe, Kadın Sağlığı Hizmetleri, Human Papillomavirus, Health Belief Model, Vaccination, Nurses-Midwifery, Women's Health Services
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki çalışmanın amacı kadın sağlığı hizmetlerinde çalışan hemşire ve ebelerin HPV enfeksiyonu ve aşılanmasına ilişkin sağlık inançlarının ve bilgi düzeylerinin tespit edilmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesidir Yöntem: Araştırma Kasım-Aralık 2025 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan bir şehir hastanesinin Kadın Doğum blokunda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini veri toplama sürecinde aktif olarak çalışan ve konulmuş HPV tanısı olmayan 205 hemşire ve ebe oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, HPV Bilgi Ölçeği ve HPV Enfeksiyonu ve Aşılamasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım göstermeyen değişkenler için Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H testleri ve Spearman korelasyon analizi kullanılmış; çoklu karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmesi uygulanmıştır. Bulgular: HPV bilgi puan ortalaması 20,78±4,81; HPV Enfeksiyonu ve Aşılamasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği alt boyut ortalamaları ise, Ciddiyet Algısı 3,12±0,68, Engel Algısı 2,31±0,59, Yarar Algısı 3,01±0,66 ve Duyarlılık Algısı 2,94±0,74 olarak tespit edilmiştir. Cinsiyet, meslek, eğitim durumu, medeni durum, aile tipi, ilk cinsel deneyim yaşı, smear alınma sıklığı, HPV taraması yaptırma, HPV eğitim alma, erkek veya kız çocuğuna HPV aşısı yaptırmayı düşünme, çevresine HPV aşısını yaptırmayı düşünme durumlarına göre HPV Bilgi Ölçeği toplam veya alt boyut puanları arasında, eğitim durumu, aktif cinsel yaşam, kendine HPV aşısı yaptırma, erkek veya kız çocuğuna HPV aşısı yaptırmayı düşünme, çevresine HPV aşısını yaptırmayı düşünme durumlarına göre de HPV Enfeksiyonu ve Aşılanmasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği toplam veya alt boyut puanları arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. HPV Bilgi Ölçeği toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile HPV Enfeksiyonu ve Aşılanmasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği Ciddiyet Algısı, Yarar Algısı ve Duyarlılık Algısı alt boyut puanları arasında zayıf pozitif ilişki saptanmıştır. Sonuç: Katılımcıların HPV bilgi düzeylerinin orta düzeyde olduğu, sağlık inanç alt boyutları içinde ciddiyet ve yarar algısının daha yüksek, engel ve duyarlılık algısının ise görece düşük kaldığı görülmüştür. Bilgi düzeyi ile sağlık inançları arasında zayıf düzeyde pozitif bir ilişki saptanmış; eğitim durumu, aşı yaptırma deneyimi ve aşı önerme niyeti gibi bireysel özelliklerin hem bilgi hem de inanç puanlarını anlamlı biçimde etkilediği belirlenmiştir. Bu bulgular, hemşire ve ebelere yönelik HPV odaklı hizmet içi eğitimlerin güçlendirilmesinin ve aşılamayı teşvik eden kurumsal politikaların geliştirilmesinin önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This descriptive and correlational study aimed to determine the knowledge levels and health beliefs of nurses and midwives working in women's health services regarding HPV infection and vaccination, and to examine the relationship between them. Methods: The study was conducted between November and December 2025 in the Obstetrics and Gynecology block of a city hospital in Istanbul. The sample consisted of 205 nurses and midwives who were actively working during the data collection period and had no prior HPV diagnosis. Data were collected using a Demographic Information Form, the HPV Knowledge Scale, and the Health Belief Model Scale for HPV Infection and Vaccination. Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests and Spearman correlation analysis were used for non-normally distributed variables, and Bonferroni correction was applied for multiple comparisons. Results: The mean HPV knowledge score was 20.78±4.81. The mean scores for the subscales of the Health Belief Model Scale for HPV Infection and Vaccination were as follows: Perceived Severity 3.12±0.68, Perceived Barriers 2.31±0.59, Perceived Benefits 3.01±0.66, and Perceived Susceptibility 2.94±0.74. Statistically significant differences were found in total and subscale scores of the HPV Knowledge Scale according to gender, occupation, educational status, marital status, family type, age at first sexual experience, frequency of Pap smear testing, HPV screening history, HPV-related training, and intention to vaccinate children or others against HPV. Significant differences were also found in total and subscale scores of the Health Belief Model Scale according to educational status, active sexual life, personal HPV vaccination status, and intention to vaccinate children or others. A weak positive correlation was identified between the total and subscale scores of the HPV Knowledge Scale and the Perceived Severity, Perceived Benefits, and Perceived Susceptibility subscales of the Health Belief Model Scale. Conclusion: Participants demonstrated a moderate level of HPV knowledge, with perceived severity and perceived benefits emerging as the higher-scoring subscales, while perceived barriers and perceived susceptibility remained relatively low. A weak positive relationship was found between knowledge levels and health beliefs, and individual characteristics such as educational status, personal vaccination experience, and intention to recommend vaccination were found to significantly influence both knowledge and belief scores. These findings highlight the importance of strengthening HPV-focused in-service training programs for nurses and midwives and developing institutional policies that promote vaccination.
Benzer Tezler
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı olan 18-49 yaş arası evli kadınların genital hijyen davranışları ve sağlık sonuçları
Genital hygiene behaviors and health outcomes for married woman between the ages of 18-49 who are registered to family health care services
GİZEM AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
DOÇ. DR. AYŞE KILIÇ
- Hemşire ve ebelerin üriner inkontinans ile ilgili bilgi ve tutumları
Related to urinary incontinence of nurses and momentsknowledge and attitude
HÜLYA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OYA KAVLAK
- Aile hekimlerinin aile planlaması yöntemlerinden rahim içi araç yöntemiyle ilgili düşünce, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family physicians' thoughts, attitudes and behaviors regarding the intrauterine device method one of the family planning methods
EMİNE VURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- İş sağlığı hizmetlerinde çalışan diğer sağlık personelinin iş yaşamı kalitesi ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of quality of work life and related factors among“other health personnel”working in occupational health services
EKREM AÇIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA BAYIK TEMEL
- Birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan hemşirelerin çocukluk obezitesi hakkındaki bilgi ve uygulamaları
Knowledge and practices of nurses working in primary health care services about childhood obesity
SEVİL ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKoç ÜniversitesiHemşirelik Bilim Dalı
PROF. DR. LALE AYŞEGÜL BÜYÜKGÖNENÇ