1984-1989 yılları arasında Bulgaristan'daki Türk kadınının mücadelesi
The struggle of Turkish women in Bulgaria in 1984-1989
- Tez No: 1014040
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN DEMİRHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Bulgaristan, Bulgaristan Türkleri, Kadınlar, Bulgaria, Bulgarian Turks, Women
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihsel süreçte, Osmanlı hâkimiyetinin sona ermesiyle birlikte çekildiği topraklar üzerinde, Bulgaristan Devletinin kurulmasıyla, önemli oranda bir Türk nüfusu azınlık durumuna düştü. Bulgar milliyetçilerine göre, bu azınlık varlığıyla, Bulgaristan'ın homojen bir ulus devlet olması mümkün değildi. Bu bakış, Türk azınlığı bir tehdit olarak algılamalarına yol açtı. Bulgaristan Hükümetlerinin pek çok anlaşmaya imza atarak, Türk azınlığın hak ve özgürlüklerinin korunacağı taahhüdünde bulunmalarına rağmen, asimilasyon ve göç politikalarından vazgeçilmedi. 1984-1989 yılları arasında uyguladığı asimilasyon politikaları ile Bulgaristan'da yaşayan Türk azınlığı en temel haklarından mahrum bıraktı. Yeniden doğuş adlı Bulgarlaştırma politikası ile adlarını değiştirdi, dinini, dilini, kültürünü, örf ve adetlerini hatta giyimini bile yasakladı. Bulgaristan Türkleri, milli benliklerini koruma amacıyla, yapılanları reddederek direnişe geçti. Bu mücadelede acı çektiler, öldürüldüler, dövüldüler, sürgün edilip göçe zorlandılar. Bu süreçte erkeklerin yanında kadınlar da aynı kaderi paylaştı. Asimilasyon dönemini inceleyen yayınlarda genel olarak bir direnişinden bahsedilirken özellikle kadınların mücadelesinin ayrı olarak incelendiği bilimsel bir çalışma çok azdır. Bu hususa dikkat çekmek amacıyla hazırlanan bu çalışma ile Türk toplumunun, kadın, erkek, genç yaşlı demeden verdiği, topyekûn silahsız savaşta; kadınların rolü öne çıkarılarak, uygulanan asimilasyona kadın bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Baskı döneminde kadınlardan, ölenler, hapse, sürgüne, toplama kamplarına gönderilenler ya da direnenlere uygulanan cezalar, yaptırımlar ve günlük uygulamalar ile ilgili, resmi arşiv kayıtları ve istatistiki bilginin olmayışı sebebiyle, araştırma alanının bilimsel temellere oturmaması engeli, kısmen dönemin tanıklıklarından yola çıkılarak yapılan tespitlerle bertaraf edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada yararlanılan kaynaklardan birinde yazar, kadının erkeklerle,“omuz omuza”olan mücadelesini incelediği çalışmasında, yasaklara karşı bireysel olarak direnen, protesto yürüyüşlerinde yer alan; bunlar için hapis yatan, işkence gören kadınlardan söz etmekte; ancak bunların bilimsel veri ve istatistiklerle doğrulanamadığını da belirtmektedir. Dolayısıyla bu karanlık alan ancak genç araştırmacıların konuyu gündemde tutacak tespitleri ile aydınlatılabilir. Bu zulmün ve sonuçlarının günümüz kuşağına anlatılabilmesi ve hala cezalandırılmamış sorumluların kamuoyuna hesap vererek; arşiv belgeleri üzerindeki tahakkümün kaldırılması çok önemlidir.
Özet (Çeviri)
Following the withdrawal of the Ottoman Empire from the Balkans and the establishment of the Bulgarian state, a considerable Turkish population remained within the borders of Bulgaria as a minority community. From the perspective of Bulgarian nationalists, the existence of this minority was regarded as an obstacle to the creation of a homogeneous nation-state. Consequently, the Turkish minority came to be perceived as a threat. Although successive Bulgarian governments signed numerous agreements guaranteeing the protection of the rights and freedoms of the Turkish minority, policies of assimilation and forced migration continued to be implemented. Through the assimilation policies enforced between 1984 and 1989, the Bulgarian administration deprived the Turkish minority in Bulgaria of its most fundamental rights. Under the Bulgarization campaign known as the“Revival Process,”Turks were forced to change their names, while their religion, language, culture, customs, traditions, and even clothing were prohibited. To preserve their national identity, Bulgarian Turks resisted these practices. During this struggle, many suffered persecution; they were beaten, imprisoned, exiled, killed, or forced to migrate. Alongside men, women also shared these hardships and became active participants in the resistance. Although studies addressing the assimilation period generally focus on the broader resistance movement, academic research specifically examining the experiences and struggles of women remains highly limited. This study aims to draw attention to this neglected dimension by emphasizing the role of women in the collective and unarmed struggle carried out by the Turkish community regardless of age or gender, while also examining the assimilation policies from the perspective of women. One of the major limitations of this research is the lack of official archival records and statistical data concerning women who lost their lives, were imprisoned, exiled, sent to labor camps, or subjected to various forms of punishment and oppression during the assimilation period. To overcome this limitation, the study partially relies on testimonies and personal accounts from the period. One of the sources consulted in this research discusses the“shoulder to shoulder”struggle of women alongside men and refers to women who individually resisted the prohibitions, participated in protest marches, were imprisoned, and subjected to torture. However, the author also emphasizes that these accounts cannot yet be fully supported by empirical evidence. Therefore, this relatively obscure field can only be illuminated through future research that continues to keep the subject on the academic agenda. It is of great importance that the persecution experienced during this period and its consequences be conveyed to future generations, that those responsible—many of whom have still not been held accountable—face public scrutiny, and that restrictions on archival materials be removed.
Benzer Tezler
- Balkanlar'dan Türkiye'ye son büyük göç olarak 1989 göçüne giden süreç
Last great migration from the Balkans to Turkey as the outgoing 1989 migration process
MUSTAFA IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Uluslararası İlişkilerSakarya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. İSMAİL EDİZ
- 1989 Bulgaristan Türklerinin göçü: Geri dönüş süreçleri ve yeni dönemdeki durumları
1989 migration of Bulgarian Turks: Return process and their situation in the new period
GÜLBAHAR KURTULUŞ
- Soğuk savaş sonrası dönem Türk-Bulgar ilişkilerinde Türk azınlığın durumu
The situation of Turkish minority in the Turkish-Bulgarian relations in post cold war period
KADER ÖZLEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
TarihUludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
DOÇ. DR. Ö. GÖKSEL İŞYAR