Yaşar Kemal'in Tek Kanatlı Bir Kuş adlı eserinde söz dizimi
The syntax in Yaşar Kemal's novel Tek Kanatli Bir Kuş
- Tez No: 1013945
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KUŞDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Cümle, Sentence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil, bireylerin düşünce dünyalarını anlamlandırmalarını ve duygularını başkalarıyla paylaşmalarını mümkün kılan temel bir toplumsal olgudur. Bu olgu aracılığıyla insanlar, içinde yer aldıkları toplumun kültürel kodlarını, tarihsel deneyimlerini ve ortak hafızasını süreklilik içinde sonraki kuşaklara aktarırlar. Bu aktarımın gerçekleştiği en işlevsel dilsel birimlerden biri cümledir. Cümle bilgisi, dil bilgisinin ana konularından biri olarak, bir dilin anlam örgüsünü ve anlatım gücünü doğrudan etkiler. Bu çalışmada Türkçenin cümle yapısına katkı sağlamak amacıyla, Yaşar Kemal'in Tek Kanatlı Bir Kuş adlı romanı söz dizimi bakımından incelenmiştir. Türkçeyi son derece yaratıcı, zengin ve canlı bir biçimde kullanan, Anadolu insanının sesi olarak kabul edilen Yaşar Kemal; halk söyleyişlerini evrensel bir üslupla birleştirerek kendine özgü bir anlatım tarzı geliştirmiştir. Bu yönüyle yazarın dili, hem ulusal hem de evrensel ölçekte dikkat çekici bir anlatım gücüne sahiptir. Tezde yazarın söz konusu romandaki cümle kuruluşları, cümle türleri ve anlatım biçimleri çözümlenmiş; dil ve üslup özellikleri ortaya konmuştur. Çalışma giriş, cümle ve cümle türleri, cümle tahlilleri, sonuç ve değerlendirme olmak üzere dört bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Yaşar Kemal'in hayatı, edebî kişiliği ve eserlerine, birinci bölümde cümle ve cümle türlerine, ikinci bölümde cümle tahlillerine, üçüncü bölümde ise sonuç ve değerlendirmeye yer verilmiştir.Her başlıkta dilcilerin konuyla ilgili görüşlerine değinilmiştir. Konuyla ilgili görüş ve değerlendirmeler sonuç ve değerlendirme kısmında belirtilmiş ve elde edilen sayısal verilerle grafikler de bu bölüme eklenmiştir. Çalışma boyunca yararlanılan kaynaklara son bölümde“Kaynaklar”kısmında yer verilmiştir. Tek Kanatlı Bir Kuş'un cümle bilgisi yönünden incelendiği bu çalışma, Yaşar Kemal'in dil işçiliğini ve Türkçenin anlatım gücünü ortaya koyarken yazarın kullandığı cümle türleri hakkındaki değerlendirmeleri içermektedir.
Özet (Çeviri)
Language is a fundamental social phenomenon that allows individuals to understand their world and share their feelings with others. Through language, people pass on the cultural codes, historical experiences and collective memory of their society to next generations. One of the most important linguistic units through which this transmission takes place is the sentence. As one of the main subjects of grammar, sentence structure directly affects the semantic organization and expressive power of a languageIn this study, Yaşar Kemal's novel Tek Kanatlı Bir Kuş is examined from a syntactic perspective in order to contribute to studies on Turkish sentence structure. Regarded as the voice of the Anatolian people, Yaşar Kemal uses Turkish in an exceptionally creative, rich, and vivid way, developing a distinctive narrative style by blending folk expressions with a universal literary language. In this respect, the author's language shows a strong expressive power at both national and international levels.In the thesis, the sentence structures, sentence types, and modes of expression used in the novel are analyzed, and the linguistic and stylistic features of the work are revealed. The study consists of four main sections: an introduction, sentences and sentence types, sentence analyses, and a conclusion and evaluation. The introduction presents information on Yaşar Kemal's life, literary personality, and works; the first chapter focuses on sentences and sentence types; the second chapter includes sentence analyses; and the final chapter is devoted to the conclusion and evaluation. In each section, the views of linguists related to the subject are discussed. The opinions and evaluations obtained from the analysis are presented in the conclusion and evaluation section, where numerical data and graphical representations are also included. The sources consulted throughout the study are listed in the final section titled“References.”By examining Tek Kanatlı Bir Kuş in terms of sentence structure, this study highlights Yaşar Kemal's mastery of language and the expressive power of Turkish, while offering evaluations of the sentence types employed by the author.
Benzer Tezler
- Yaşar Kemal'in“Tek Kanatlı Bir Kuş”Eserinde Söz Dizimi
Syntax of Yaşar Kemal's“Tek Kanatlı Bir Kuş”
GAMZE ZEYNEP ARABUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Arel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TAŞTEKİN
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU