Eğitim yapılarına ilişkin yerel yeşil bina sertifika sistemi oluşturulmasına dair bir çalışma
A study on the development of a local green building certification system for educational facilities
- Tez No: 1013893
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZER YÜKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gebze Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, küresel iklim kriziyle mücadele sürecinde stratejik bir öneme sahip olan eğitim yapılarının sürdürülebilir dönüşümünü sağlamak amacıyla, ulusal koşullara özgü bütünleşik bir yeşil bina sertifikasyon modelinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Enerji tüketimi ve karbon emisyonlarında önemli paya sahip olan yapı sektöründe, eğitim binaları hem fiziksel büyüklükleri hem de gelecek nesillere çevre bilinci kazandırma potansiyelleriyle değerlendirilmektedir. Bu bağlamda araştırma kapsamında, mevcut uluslararası (LEED, BREEAM) ve ulusal (YES-TR) sertifika sistemlerinin Türkiye'deki kamu eğitim yapıları özelinde uygulanabilirliği incelenmiş ve yerel kısıtlara çözüm üreten özgün bir model önerisi sunulmuştur. Çalışmanın temel amacı, eğitim yapılarında tasarım ile işletme süreçleri arasında gözlemlenen performans açığını kapatmak ve sürdürülebilirliğin teknik bir optimizasyondan öteye taşınarak pedagojik bir araca dönüştürülmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, karma yöntem deseniyle üç aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada literatür ve mevzuat analizi gerçekleştirilerek mevcut sistemlerin teknik ve ekonomik kısıtları belirlenmiştir. İkinci aşamada, Türkiye genelinde 376 eğitim yapısını kapsayan geniş ölçekli bir saha araştırması yapılmış, üçüncü aşamada ise elde edilen bulgular sentezlenerek model kurgulanmıştır. Araştırma bulguları, mevcut okul stokunda tasarım hedefleri ile gerçekleşen performans arasında ciddi bir kopukluk olduğunu; ısıl konfor, hava kalitesi ve su yönetimi konularında yapısal ve yönetimsel yetersizlikler yaşandığını ortaya koymuştur. Ayrıca, mevcut sertifika sistemlerinin yüksek maliyetleri ve gönüllülük esaslı yapıları nedeniyle kamu okullarında yaygınlaşamadığı tespit edilmiştir. Söz konusu sorunlara çözüm olarak,“Bütünleşik Yeşil Okul Sertifikası (BYOS)”modeli geliştirilmiştir. Model, okul binasını“Yapısal Bileşenler”ve“İşletimsel Bileşenler”olmak üzere iki ana eksende ele almaktadır. Tez çalışması ile literatüre kazandırılan BYOS modelinde, gönüllülük yerine kademeli bir zorunluluk (Turkuaz, Zümrüt, Elmas) esası benimsenerek sürdürülebilirliğin bir tercih olmaktan çıkarılması sağlanmıştır. Önerilen model ile teknik performansın pedagojik hedeflerle bütünleştirilmesi; böylece okulların sadece enerji tasarrufu yapan binalar olmaktan çıkarılıp, yaşayan ve öğreten sürdürülebilir yaşam merkezlerine dönüştürülmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda tez çalışması ile eğitim yapılarının dönüşümü için uygulanabilir, maliyet etkin ve bütüncül bir çerçeve sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis study, the development of an integrated green building certification model specific to national conditions was aimed in order to ensure the sustainable transformation of educational buildings, which have strategic importance in the process of combating the global climate crisis. In the building sector, which has a significant share in energy consumption and carbon emissions, educational buildings are evaluated by both their physical size and their potential to raise environmental awareness in future generations. In this context, within the scope of the research, the applicability of existing international (LEED, BREEAM) and national (YES-TR) certification systems to public educational buildings in Turkey was examined, and a unique model proposal offering solutions to local constraints was presented. The main objective of the study is to close the performance gap observed between design and operation processes in educational buildings and to transform sustainability into a pedagogical tool by moving it beyond technical optimization. In line with this purpose, the research was carried out in three stages using a mixed-method design. In the first stage, literature and legislation analysis were conducted, and technical and economic constraints of existing systems were determined. In the second stage, a large-scale field survey covering 376 educational structures across Turkey was conducted; in the third stage, the findings were synthesized and the model was constructed. Research findings revealed that there is a serious disconnect between design targets and realized performance in the existing school stock; structural and managerial inadequacies were experienced in thermal comfort, air quality, and water management. Furthermore, it was determined that existing certification systems could not become widespread in public schools due to their high costs and voluntary-based structures. As a solution to these problems, the“Integrated Green School Certificate (BYOS)”model was developed. The model addresses the school building on two main axes:“Structural Components”and“Operational Components.”In the BYOS model introduced to the literature with this thesis study, a progressive mandatory basis (Turquoise, Emerald, Diamond) was adopted instead of voluntariness, ensuring that sustainability is removed from being a choice. With the proposed model, it is aimed to integrate technical performance with pedagogical goals; thus, transforming schools from mere energy-saving buildings into living and teaching sustainable life centers. In this context, an applicable, cost-effective, and holistic framework for the transformation of educational buildings was presented with this thesis study.
Benzer Tezler
- Yeşil hastanelerin gelişimi için kritik faktörlerin belirlenmesi: Türkiye'deki kamu hastaneleri için politika önerileri
Determining critical factors for the develepment of green hospitals: Policy recommendations for public hospitals in Turkey
BÜŞRA ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık Yönetimiİstanbul Medipol ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT YÜKSEL
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Gazi Eğitim Fakültesi 1984-1985 öğretim yılı Beden Eğitimi ve Spor Bölümü seçme sınavı I. aşamada uygulanan testlerin kazananlar ve kazanamayanlar açısından karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
LATİF AYDOS
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- 7-14 yaş grubu çocuklarının karşılaştıkları trafik kazaları ve bunlara uygulanan trafik eğitimi
Başlık çevirisi yok
METLİBAN KUŞHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. EYÜP G. İSPİR