Evcil kuşlardan (güvercinler) izole edilen Escherichia coli suşlarının antibiyotik dirençliliğinin ve potansiyel halk sağlığı risklerinin değerlendirilmesi
Assessment of antibiotic resistance and potential public health risks of Escherichia coli strains isolated from domestic birds (pigeons)
- Tez No: 1013683
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜR KUZUKIRAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Escherichia coli, Güvercinler, Escherichia coli, Pigeons
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Ankara ilindeki kentsel ekosistemlerin ayrılmaz bir parçası olan evcil güvercinlerin (Columba livia domestica) antimikrobiyal direnç (AMR) dinamiklerindeki rolünü ve bu durumun halk sağlığı üzerindeki potansiyel risklerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Günümüzde modern tıbbın en büyük tehditlerinden biri haline gelen antibiyotik direnci,“Tek Sağlık”(One Health) yaklaşımı çerçevesinde sadece klinik bir sorun değil, aynı zamanda çevresel ve yaban hayatı boyutları olan çok katmanlı bir kriz olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın materyalini, Ankara'nın farklı kentsel özelliklere sahip (hastane çevreleri, yoğun yerleşim alanları ve kamu yerleşkeleri gibi) üç farklı lokasyondan toplanan 125 adet güvercine ait kloakal svap örneği oluşturmaktadır. İzole edilen şüpheli suşlar, biyokimyasal testler ve Escherichia coli'ye özgü primerler kullanılarak Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) yöntemiyle moleküler düzeyde doğrulanmıştır. İzolatların antibiyotik duyarlılıkları beşeri ve veteriner hekimlikte kritik öneme sahip 10 farklı antibiyotik (Ampisilin, Amoksisilin, Gentamisin, İmipenem, Kolistin, Sefoksitin, Seftriakson, Siprofloksasin, Tetrasiklin, Trimetoprim/Sülfametoksazol) için disk difüzyon yöntemiyle belirlenmiş ve sonuçlar CLSI ve EUCAST güncel kriterlerine göre yorumlanmıştır. Elde edilen veriler, kentsel güvercin popülasyonlarında antibiyotik direncinin endişe verici düzeylerde olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle ampisilin, tetrasiklin ve siprofloksasin gibi yaygın kullanılan ilaçlara karşı yüksek direnç oranları saptanmıştır. İzolatların %65,2'sinde (n=73) üç veya daha fazla antibiyotik sınıfına karşı dirençlilik olarak tanımlanan çoklu ilaç direnci (MDR) tespit edilmiştir. Çoklu antibiyotik direnci (MAR) indeksi analizi, birçok izolatın yüksek riskli kaynaklardan köken aldığını ve güvercinlerin direnç genlerinin yayılımında aktif bir rol oynadığını göstermiştir. Ayrıca, PCR analizleri ile dirençli fenotiplerden sorumlu olan blaTEM, tetA, tetB ve qnr gibi spesifik direnç genlerinin varlığı moleküler olarak kanıtlanmıştır. İstatistiksel analizler (PCoA ve kümeleme analizleri), direnç profillerinin lokasyon bazlı değişim gösterdiğini ve hastane gibi direnç baskısının yüksek olduğu alanlara yakınlığın direnç çeşitliliğini etkileyebileceğini işaret etmektedir. Sonuç olarak bu tez kentsel güvercinlerin antibiyotik dirençli bakteriler ve genetik elementler için önemli birer rezervuar ve taşıyıcı (vektör) görevi gördüğünü göstermiştir. Güvercin dışkılarının rüzgar veya su yoluyla çevreye dağılması, özellikle parklar ve binalar gibi insan temasının yoğun olduğu alanlarda ciddi bir zoonotik risk oluşturmaktadır. Bu bulgular, kentsel alanlarda mikrobiyolojik sürveyans çalışmalarının artırılmasının ve antibiyotik kullanım politikalarının Tek Sağlık yaklaşımıyla yeniden düzenlenmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the role of domestic pigeons (Columba livia domestica), which are an integral part of urban ecosystems in Ankara, in antimicrobial resistance (AMR) dynamics and to assess the potential public health risks associated with this condition. Within the framework of the“One Health”approach, antimicrobial resistance is addressed not only as a clinical problem but as a multi-layered crisis with significant environmental and wildlife dimensions.The material of the study consists of cloacal swab samples collected from 125 pigeons at three distinct locations in Ankara with varying urban characteristics, including hospital surroundings, dense residential areas, and public campuses. Suspected strains were isolated and molecularly confirmed as Escherichia coli using biochemical tests and Polymerase Chain Reaction (PCR) with species-specific primers. The antibiotic susceptibility profiles of the isolates were determined for 10 different antibiotics (Ampicillin, Amoxicillin, Gentamicin, Imipenem, Colistin, Cefoxitin, Ceftriaxone, Ciprofloxacin, Tetracycline, and Trimethoprim/Sulfamethoxazole) using the disk diffusion method, with results interpreted according to current CLSI and EUCAST criteria. The data obtained revealed that antibiotic resistance in urban pigeon populations has reached concerning levels. High resistance rates were particularly observed against commonly used antimicrobials such as ampicillin, tetracycline, and ciprofloxacin. Multi-drug resistance (MDR), defined as resistance to three or more antibiotic classes, was detected in a significant portion of the isolates. Analysis of the Multiple Antibiotic Resistance (MAR) index indicated that many isolates originate from high-risk sources and play an active role in the dissemination of resistance genes. Furthermore, the presence of specific resistance genes responsible for these phenotypes, such as blaTEM, tetA, tetB, and qnr, was molecularly confirmed through PCR analysis. Statistical analyses, including Principal Coordinates Analysis (PCoA) and clustering methods, suggest that resistance profiles vary by location and that proximity to areas with high resistance pressure, such as hospitals, may influence the diversity of resistance. In conclusion, this thesis documents that urban pigeons serve as important reservoirs and vectors for antibiotic-resistant bacteria and mobile genetic elements. The dispersal of pigeon droppings into the environment poses a serious zoonotic risk, especially in areas with intensive human contact such as parks and public buildings. These findings underscore the necessity of increasing microbiological surveillance in urban areas and reorganizing antibiotic use policies with a One Health vision.
Benzer Tezler
- Güvercin dışkılarında chlamydophila psittaci varlığının pcr metodu ile araştırılması
The assets of chlamydophila psittaci in pigeon feces investigate by pcr method
ÖZLEM ALTINTAŞ
Doktora
Türkçe
2018
Veteriner HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiVeterinerlik Mikrobiyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ÜNAL
- Türkiye'deki önemli hayvanat bahçelerinde bulunan su kuşları ve bakıcılarında chlamydia psittaci prevalansının belirlenmesi
Prevalence of chlamydia psittaci in waterbirds and keepers in the important zoos of Turkey
HATİCE KARAKUZULU
Doktora
Türkçe
2003
Veteriner HekimliğiUludağ Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER AYTUĞ
- Bioelectronic systems in studying tissue engineering, real-time biophysical monitoring of birds and point-of-care diagnostics
Doku mühendisliğinde, kuşların gerçek zamanlı biyofiziksel izlenmesinde ve hasta-başı tanı uygulamalarında biyoelektronik sistemler
ABDURRAHMAN GÜMÜŞ
Doktora
İngilizce
2015
BiyomühendislikCornell UnıversıtyElektrik-Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DAVID ERICKSON
- Aras havzası ve Kars platosu sivrisineklerinde batı nil virusu varlığının moleküler yöntemlerle araştırılması
The research of the existence of west nile virus in mosquitoes of Aras basin and Kars plateau by molecular methods.
ÖZGE KUÇLU
Doktora
Türkçe
2015
ZoolojiKafkas ÜniversitesiZooloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLA AKÇA
YRD. DOÇ. DR. CEM ÖZİÇ
- Sahadan izole edilen Pasteurella multocida serogrup B'ye karşı inaktif aşı geliştirilmesi
Developing an inactive vaccine against field-isolated Pasteurella multocida serogroup B
ADAM BASHIR TAWOR ELDOW ADAM BASHIR TAWOR ELDOW
Doktora
Türkçe
2025
MikrobiyolojiSelçuk ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ERGANİŞ
DOÇ. DR. ASLI BALEVİ