Akademisyenlerde veri ve teknoloji okuryazarlığı ile dijital stresin iş tatminine etkisi
The impact of data and technology literacy and digital stress on job satisfaction among academics
- Tez No: 1013651
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA ALTUNTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, akademisyenlerin veri okuryazarlığı ve teknoloji okuryazarlığı düzeyleri ile dijital stres düzeylerinin iş tatmini üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla ilişkisel tarama modeliyle yürütülen nicel ve kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademisyenler oluşturmuş, örneklemi ise İstanbul'daki farklı üniversitelerde görev yapan ve çevrimiçi anketi gönüllülük esasına göre dolduran 603 akademisyen meydana getirmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, grup karşılaştırmaları, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon modeli uygulanmıştır. Bulgular, iş tatmini puanlarının cinsiyet ve medeni duruma göre anlamlı farklılık göstermediğini, buna karşın dijital teknolojileri kullanım düzeyi algısı yükseldikçe ve derslerle ilişkili bilgisayar başında geçirilen süre belirli aralıklarda arttıkça iş tatmininin anlamlı biçimde yükseldiğini göstermiştir. Kurumsal düzeyde dijital destek altyapısından memnuniyet ve iş yüküyle başa çıkmayı destekleyen yapıların varlığı, iş tatminiyle güçlü biçimde ilişkili bulunmuştur. Ayrıca veri okuryazarlığı, teknoloji kullanımı, dijital stresle başa çıkma ve zaman yönetimi eğitimleri alan akademisyenlerin iş tatmini puanları, eğitim almayanlara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. İş tatmini ile veri okuryazarlığı ve teknoloji okuryazarlığı arasında pozitif yönlü zayıf ilişkiler belirlenmiş, dijital stres ile iş tatmini arasında ise anlamlı ilişki görülmemiştir. Analiz sonuçlarına göre teknoloji okuryazarlığı iş tatmininin anlamlı bir yordayıcısı olarak öne çıkmıştır. Ayrıca akademik alan, kurumsal dijital destek altyapısı ve iş yüküyle başa çıkma destek yapıları da modele anlamlı katkı sağlamıştır. Sonuç olarak çalışma, akademisyenlerde iş tatmininin yalnızca bireysel dijital yeterliklerle değil, aynı zamanda kurumsal destek ve iş yükünü dengeleyici yapılarla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the effects of academics' data literacy and technology literacy levels and their digital stress on job satisfaction using a quantitative cross sectional correlational design. The study population comprised academics working in higher education institutions in Türkiye, and the sample consisted of 603 academics employed at different universities in Istanbul who voluntarily completed an online survey. The survey included a socio demographic and academic information form along with the Digital Stress Scale, the Data Literacy Scale, the Technology Literacy Scale, and the Minnesota Job Satisfaction Questionnaire. Analyses involved descriptive statistics, group comparisons, Pearson correlations, and multiple linear regression. Findings indicated that job satisfaction did not differ significantly by gender or marital status, whereas higher self rated digital technology use and specific ranges of computer time for course related work were associated with higher job satisfaction. Institutional conditions played a prominent role, as satisfaction with digital support infrastructure and the perceived availability of structures supporting coping with workload were strongly related to job satisfaction. In addition, participants who reported receiving training in data literacy, use of digital tools, coping with digital stress, and time management had significantly higher job satisfaction than those without such training. Correlation analyses showed weak positive associations between job satisfaction and both data literacy and technology literacy, while digital stress was not significantly correlated with job satisfaction. In the multiple regression model, technology literacy emerged as a significant predictor of job satisfaction, and academic field, institutional digital support infrastructure, and workload coping structures contributed significantly to the model. Overall, the results suggest that academics' job satisfaction is shaped not only by individual digital competencies but also by supportive institutional arrangements and workload related support mechanisms.
Benzer Tezler
- Müzik eğitiminde dijital okuryazarlık
Digital literacy in music education
GÜLCE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MüzikAnkara Müzik ve Güzel Sanatlar ÜniversitesiMüzik Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU TEMİZ
- Kadın yöneticilerin dijital liderlik yetkinliğinin cam tavana etkisi: Türkiye'deki üniversitelerde bir araştırma
The effect of digital leadership competence of female managers on the glass ceiling: a study in Turkish universities"
DİMA SALAH
- 6. sınıf matematik dersinde dijital okuryazarlığın ve akademik başarının geliştirilmesinde ters-yüz edilmiş sınıf modelinin kullanılması
Using the flipped classroom model to improve digital literacy and academic achievement in 6th grade mathematics course
TUĞBA AKÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Matematikİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZ İLHAN
- A framework for corporate digital responsibility: Conceptualization and operationalization
Kurumsal dijital sorumluluk için bir çerçeve: Kavramsallaştırma ve ölçülebilir hale getirme
KÜBRA ÇALIŞKAN
Doktora
İngilizce
2025
Yönetim Bilişim SistemleriSakarya ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYKUT HAMİT TURAN
- Sürdürülebilir akıllı turizm destinasyon pazarlama stratejileri üzerine kavramsal bir model önerisi: Paydaşların pazarlama stratejilerine bakış açısı
A conceptual model proposal on sustainable smart tourism destination marketing strategies: Stakeholders' perspectives on marketing strategies
GİZEM DURAN DEMİRCAN
Doktora
Türkçe
2025
TurizmAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZE HASSAN