Fazla kilolu ve obez kadınların kronotipinin gece yeme, hedonik açlık, beslenme değişim süreçleri ve antropometrik ölçümleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between overweight and obese women's chronotype and night eating, hedonic hunger, nutritional change processes, and anthropometic measurements
- Tez No: 1013604
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR GÖKÇE YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma fazla kilolu ve obez kadınlarda kronotip, gece yeme, hedonik açlık ve beslenme değişim süreçleri arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 19–65 yaş aralığında yer alan toplam 182 fazla kilolu ve obez kadınla yürütülmüş; katılımcılar kronotip özelliklerine göre sabahçıl (n=91) ve akşamcıl (n=91) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Katılımcıların kronotipleri Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (MEQ) ile belirlenmiş; hedonik açlık, gece yeme davranışı ve beslenme değişim süreçleri sırasıyla Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), Gece Yeme Anketi (GYA) ve Beslenme Değişim Süreçleri Ölçeği (BDSÖ) ile değerlendirilmiştir. Antropometrik ölçümler Tanita BC 601 ST cihazı aracılığıyla alınmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 37,21±11,07'dir. Beden kütle indeksi açısından sabahçıl-akşamcıl gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Ortalama GYA puanı 18,97±8,06 olup, sabahçıl-akşamcıl gruplar arasında Gece yeme sendromu (GYS) görülme sıklığı akşamcıl bireylerde anlamlı düzeyde daha fazladır (p<0,05). Akşamcıl bireylerin BGÖ toplam ve alt boyut puanları sabahçıl bireylere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Katılımcıların %90,1'inde hedonik açlık düzeyi ≥2,5 puan olarak bulunmuştur. Hedonik açlığı olan bireylerin GYA puanı 3,81±0,64 olup, hedonik açlığı olmayan bireylere (1,88±0,54) göre anlamlı düzeyde daha fazladır (p<0,05). GYS olan bireylerde BGÖ puanı (4,11±0,73) GYS olmayan bireylere (3,49±0,84) göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kronotip puanları ile BGÖ (r=-0,194; p=0,009) ve GYA (r=-0,175; p=0,018) arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişki vardır (p<0,05). BDSÖ (β=0,172, %95 GA:[0,014, 0,153]) puanı ile kronotip puanları arasında pozitif yönlü ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p<0,05). Sonuçlar, fazla kilolu ve obez kadınlarda kronotipin gece yeme ve hedonik açlık davranışlarının belirlenmesinde önemli bir biyolojik belirleyici olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, fazla kilolu ve obez bireylere yönelik beslenme programlarının ve ağırlık yönetimi yaklaşımlarının kronotip özellikleri dikkate alınarak bireyselleştirilmesi önemlidir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the relationships between chronotype, night eating, hedonic hunger, and nutritional change processes in overweight and obese women. The research was conducted with a total of 182 overweight and obese women aged 19–65 years; participants were divided into two groups based on their chronotype characteristics: %50 morning eaters (n=91) and %50 evening eaters (n=91). Participants' chronotypes were determined using the Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ); hedonic hunger, night eating behavior, and eating change processes were assessed using the Food Power Scale (PFS), the Night Eating Questionnaire (NES), the and Nutritional Changes Processes Scale (NPCS), respectively. Anthropometric measurements were taken using a Tanita BC 601 ST device. The mean age of the participants was 37.21±11.07 years. There was no significant difference in body mass index between morning and evening groups (p>0.05). The mean NEQ score was 18.97±8.06, and the incidence of night eating syndrome (NES) was significantly higher in evening eaters compared to morning eaters (p<0.05). The total and subdimension scores of the PFS were found to be significantly higher in evening-type individuals compared to morning-type individuals (p<0.05). In %90.1 of participants, the level of hedonic hunger was found to be ≥2.5 points. The NEQ score of individuals with hedonic hunger was 3.81±0.64, which was significantly higher than those without hedonic hunger (1.88±0.54) (p<0.05). In individuals with NES, the PFS score (4.11±0.73) was found to be higher than in those without NES (3.49±0.84) (p<0.05). There is a weak negative correlation between chronotype scores and PFS (r=-0.194; p=0.009) and NES (r=-0.175; p=0.018) (p<0.05). There is a positive and statistically significant relationship between NPCS (β=0.172, 95% CI:[0.014, 0.153]) score and chronotype scores (p<0.05). The results suggest that chronotype may be an important biological determinant of night eating and hedonic hunger behaviors in overweight and obese women. Therefore, it is important to individualize nutritional programs and weight management approaches for overweight and obese individuals by considering their chronotype characteristics.
Benzer Tezler
- Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER