Edebiyat-sinema ilişkisi: Pinokyo örneğinde göstergebilimsel bir analiz
Literature-cinema relationship: A semiotic analysis in the example of Pinocchio
- Tez No: 1013318
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YELDA KORKUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Radyo-Televizyon, Performing and Visual Arts, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Edebiyat uyarlamaları, Gösterge bilim, Sembolizm, Sinema, Sinema dili, Sinematografi, Uyarlamalar, İdeoloji, Literature, Literary adaptations, Semiotics, Symbolism, Cinema, Cinema language, Cinematography, Adaptations, Ideology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebi metinlerin sinemaya aktarılması, anlatıların farklı disiplinler ve ideolojiler ekseninde nasıl dönüştüğünü gösteren zengin bir araştırma alanı sunmaktadır. Bu çalışmada, Carlo Collodi'nin klasikleşmiş çocuk edebiyatı eseri olan“Le avventure di Pinocchio”nun Guillermo del Toro ve Robert Zemeckis tarafından 2022 yılında yapılan film uyarlamaları, göstergebilimsel yöntemlerle tekil olarak analiz edilmiş ve bu analizlerden elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Araştırmada, edebi eserlerin sinemaya uyarlanması sürecinde meydana gelen anlam dönüşümleri incelenmiş; söz konusu dönüşümlerin anlatısal, sinematografik ve ideolojik yönleri kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Çalışmanın teorik zeminini Greimas'ın eyleyici modeli, Metz'in sinematografik kodlar teorisi ve Barthes'ın ideolojik-mitsel çözümleme yöntemleri oluşturmuştur. Yapılan analizler sonucunda, iki yönetmenin aynı edebi kaynağı kullanmasına rağmen farklı strateji ve yaklaşımlar yoluyla birbirinden tamamen farklı anlam dünyaları oluşturduğu tespit edilmiştir. Guillermo del Toro'nun uyarlamasının, klasik anlatıyı politik-eleştirel ve varoluşsal boyutlarda yeniden yorumladığı; Robert Zemeckis'in uyarlamasının ise klasik Disney anlatısını muhafazakâr ve geleneksel değerlerle yeniden ürettiği saptanmıştır. Araştırma sonucunda, Del Toro'nun uyarlamasının kaynak metni yapısöküme uğratarak politik bir düzleme taşıdığı; Zemeckis'in ise şekilsel olarak metne sadık kalsa da, eserin hicivsel ruhunu ticari kaygılarla yumuşatarak dönüştürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, edebiyat ile sinema arasındaki ilişkinin ve uyarlama süreçlerinin çok boyutlu ve zengin yapısı ortaya konulmuştur. Çalışma ile edebiyat ve sinema araştırmaları literatürüne hem yöntemsel hem de kuramsal açıdan katkı sunulması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
The adaptation of literary texts into cinema offers a rich field of research, demonstrating how narratives are transformed across different disciplines and ideologies. In this study, the 2022 film adaptations of Carlo Collodi's classic children's literature work,“Le avventure di Pinocchio”, directed by Guillermo del Toro and Robert Zemeckis, were analyzed individually using semiotic methods, and the findings obtained from these analyses were evaluated. The research examines the semantic transformations that occur during the process of adapting literary works to cinema, and comprehensively discusses the narrative, cinematographic, and ideological aspects of these transformations. The theoretical framework of the study is constituted by Greimas's actantial model, Metz's theory of cinematographic codes, and Barthes's ideological-mythical analysis methods. As a result of the analyses, it was determined that although both directors utilized the same literary source, they created completely different worlds of meaning through distinct strategies and approaches. It was established that Guillermo del Toro's adaptation reinterpreted the classic narrative in political-critical and existential dimensions, whereas Robert Zemeckis's adaptation reproduced the classic Disney narrative with conservative and traditional values. As a result of the research, it was found that Del Toro's adaptation deconstructed the source text and moved it to a political plane, whereas Zemeckis, while formally faithful to the text, transformed its satirical spirit by softening it due to commercial concerns. In line with these findings, the multidimensional and rich structure of the relationship between literature and cinema and the adaptation processes has been revealed. This study aims to contribute to the field of adaptation studies and cinema research both methodologically and theoretically.
Benzer Tezler
- Sinema ve edebiyat ilişkisi açısından Cengiz Aytmatov'un eserlerinin incelenmesi“Selvi Boylum Al Yazmalım”üzerine bir çözümleme
Başlık çevirisi yok
GULMIRA TOROBEKOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN CANKAYA
- Selim İleri'nin eserlerinde sinema ve edebiyat ilişkisi
The relationship between cinema and literature in Selim Ileri?s books and writings
SEÇİL TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. FATİH ANDI
- Sinema ? edebiyat ilişkisi çerçevesinde Türk sinemasında modernleşme: Kemal Tahir ve Halit Refiğ örneği
Modernization in Turkish cinema in the context of relationship between cinema-literature: The example of Kemal Tahir and Halit Refiğ
MEHMET GÖKYAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
İletişim BilimleriEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LALE KABADAYI
- Mustafa Kutlu'nun sinemaya uyarlanmış eserleri üzerine bir araştırma
A research on li̇terary works of Mustafa Kutlu whi̇ch adapted to ci̇nema
ANIL ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. FATİH ANDI
- Sinema-masal ilişkisi ve sinemasal anlatımdaki sorunları
Relationship between cinema and fairytales, cinematographic expression problems
BAHAR KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RAGIP TARANÇ