Kur'ân-Sünnet bütünlüğü bağlamında Hz. Peygamber'in tebyîn görevi
The Prophet's mission of tabyīn in the context of Qur'an-Sunnah unity
- Tez No: 1013290
- Danışmanlar: PROF. DR. KADİR GÜRLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hadis, Kur'an-ı Kerim, Sünnet, Hadith, Koran, Sunna
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kur'ân ve sünnet tarih boyunca -şâz bir grup hariç- Müslümanlar tarafından bir bütünün ayrılmaz iki parçası olarak telakki edilmiş, bu doğrultuda ayet ve hadisler birlikte değerlendirilerek anlaşılmıştır. Hz. Peygamber hayattayken Kur'ân-ı Kerim'i tebliğ ettiği gibi tebyîn de etmiştir. Vefatından sonra ise sahabe dinin doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için O'nun sözlerini aktarmayı bir görev addederek son derece titiz bir şekilde hadisleri nakletmişlerdir. Aktarılan mezkûr rivayetler Kur'ân-ı Kerim'in beyanı sadedindedir. Bunları göz ardı ederek kişinin kendi re'yi ile Kur'ân'ı açıklaması ise tehlikeli ve menhî bir yoldur. Zira bu yolun ucu, Kur'ân'ın“sahih anlamını”kaçırarak batıl görüşler ileri sürmeye götürecek derecede açıktır. Bu noktada Kur'ân'ın Hz. Peygamber'in tebyîn ettiği şekilde anlaşılması gerektiği ve bunun tahakkuk etmesi için de tek vasıtasının hadisler olduğu belirtilmelidir. Ayrıca Kur'ân-ı Kerim'in yirmi üç yılda inzâl olduğu göz önünde bulundurulursa, onun bu süre zarfında Hz. Peygamber tarafından bir hayat nizamı ile pratiğe döküldüğü ve yaşandığı daha iyi anlaşılacaktır. Allah'ın ayetlerden muradını en iyi şekilde bilen Hz. Peygamber'in açıklama, fiil ve takrirleri bu bağlamda değerlendirilmeli; Kur'ân'a sanki arkeolojik kazılarda bulunmuş, bizden önce beyan edilmemiş ve herhangi bir tatbikat alanı bulmamış bir kitap muamelesi yapılmamalıdır. Araştırmamızda sözlüklerin kronolojik bir şekilde incelenmesi sonucu beyan kavramının“ortaya çıkmak, bir şeyi ortaya çıkarmak ve vuzuha kavuşturmak”manalarına geldiği görülmüştür. Sözlükler tabiî yapıları gereği zaman içerisinde gelişim göstermektedirler. Beyan kavramı özelinde geç dönem sözlüklerde, kendilerinden önce telif edilmiş sözlüklere nazaran örnek çeşitliliğinde artış olduğu ve kelimenin daha tafsilatlı açıklandığı görülmüş, ancak bu durumun beyan kelimesinin anlamında bir kırılmaya yol açmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca zamanın ilerlemesi ile birlikte yeni ilim ve ıstılahların da ortaya çıktığı unutulmamalıdır. Bu doğrultuda sözlüklerde kelimeye dair yeni ve daha geniş izahların mevcudiyeti normaldir. Araştırmamızda Hz. Peygamber'in insan cinsinden gönderilmesi ve O'nun tebyîn görevi arasında da bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Zira Hz. Peygamber insanlara tebyîn faaliyetini yaparken beşer olması dolayısıyla onların ihtiyaçlarını anlayabilmiş, empati kurabilmiş ve tüm insanlık için tam manasıyla bir“üsve-i hasene”olmuştur. Bu doğrultuda Hz. Peygamber'in sözleri, fiilleri ve takrirleri (jest ve mimikleri) de Kur'ân-ı Kerim'in beyanı için vasıtalar olmuştur. Sonuç olarak yaşayan bir Kur'ân olan Hz. Peygamber, uhdesinde bulunan Kur'ân-ı Kerim'i tebyîn etme görevini hakkıyla ifa etmiştir.
Özet (Çeviri)
Throughout Islamic history—with the exception of a marginal group—the Qur'an and the Sunnah have been perceived by Muslims as two indissociable components of a single whole; accordingly, verses and hadiths have been evaluated and understood in conjunction. During his lifetime, the Prophet Muhammad (peace be upon him) not only conveyed (tablīgh) the Qur'an but also provided its clarification (tabyīn). Following his passing, the Companions (ṣaḥāba) considered it a sacred duty to transmit his words with utmost scrupulousness to ensure the correct understanding of the religion. These narrated reports serve as the authoritative manifestation (bayān) of the Holy Qur'an. To disregard these narrations and attempt to interpret the Qur'an solely through personal opinion (ra'y) is a perilous and censured (manhī) path. Indeed, it is evident that such an approach leads to the loss of the“authentic meaning”of the Qur'an and the promotion of baseless or heterodox views. At this juncture, it must be emphasized that the Qur'an must be understood through the prophetic explication (tabyīn), and the primary medium for the realization of this understanding is the Hadith. Furthermore, considering that the Qur'an was revealed over a period of twenty-three years, it becomes clearer how it was transformed into a living social order and put into practice by the Prophet during this timeframe. The explanations, actions, and tacit approvals (taqrīr) of the Prophet—who possessed the most profound knowledge of Allah's divine intent behind the verses—must be evaluated within this context. The Qur'an should not be treated as a static text unearthed in an archaeological excavation, devoid of prior clarification or practical application. In our study, a chronological examination of lexicographical works reveals that the concept of bayān signifies“to manifest, to bring something to light, and to provide clarity.”By their inherent nature, dictionaries evolve over time. Regarding the concept of bayān, it was observed that late-period dictionaries displayed an increase in the variety of examples and more detailed explanations compared to earlier lexicons. However, it was determined that this development did not cause a semantic rupture in the core meaning of the word. Moreover, it should be noted that new sciences and technical terminologies (iṣṭilāḥ) emerged as time progressed; thus, the presence of new and broader explanations in dictionaries is a natural consequence of this scholarly evolution. Furthermore, this research identifies a significant relationship between the Prophet's human nature and his duty of tabyīn. As a human being performing the task of clarification, the Prophet was able to comprehend the needs of the people, empathize with them, and thus became an“excellent exemplar”(uswah al-ḥasanah) for all humanity in the fullest sense. In this regard, the words, actions, and tacit approvals (taqrīr)—including his gestures and facial expressions—of the Prophet have also served as essential instruments for the manifestation (bayān) of the Holy Qur'an. In conclusion, as the“living Qur'an,”the Prophet Muhammad (pbuh) fulfilled his divinely ordained duty of clarifying (tabyīn) the Holy Qur'an with perfection.
Benzer Tezler
- الوحدة التكاملیة بین القرآن والسنة
Kur'ân ve Sünnet arasındaki konu bütünlüğü
ABDURAHİM AYDIN
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAJMEDDIN İSA
- قراءة نقدية في فهم القرآن عند القرآنيين: رشاد خليفة أنموذجًا
Kur′ancıların Kur'an anlayışlarının eleştirisi: Reşad Halife örneği
HIBA ALRWISHDI
Yüksek Lisans
Arapça
2025
Dinİbn Haldun ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN KAHVECİ
- Ignaz Goldziher'in“İslâmda Fıkıh ve Akaid”adlı eserindeki görüşlerinin kelâm ilmi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Ignaz Goldziher's opinions in“Fiqh and Aqidah in Islam”in terms of kalam science
HAFİZE OLGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL ERDOĞAN
- Raşit halifeler döneminde Irak'ın fethi ve kitap ehli ve mecusilerle ilişkiler
Conquering of Irak in the era of Rashidun caliphs and their treatment for people of the book and maji
MOHAMMED HUSSEİN NEAMAH
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TarihÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİDAYET IŞIK
- Ashâbu'l-Hadis'in Ebû Hanîfe ve Hanefîlik algısı
Ashab al-Hadith perception of Abu Hanifa and Hanefish
ASLAN ÖKSÜZ