Van'da kına geleneklerinin dönüşümü: Nedime performansları
The transformation of henna traditions in Van: The bridesmaid performances
- Tez No: 1013259
- Danışmanlar: PROF. DR. BERNA KURT KEMALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bale ve Dans, Halk Bilimi (Folklor), Sahne ve Görüntü Sanatları, Ballet and Dance, Folklore, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Müzikleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Van şehir merkezindeki düğün ve kına geceleri, son on yılda organizasyon şirketlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte belirgin bir dönüşüm geçirmiştir. Geleneksel olarak aile içi hazırlıklarla, mahalle ortamında ve kolektif katılımla gerçekleştirilen bu ritüeller, günümüzde profesyonel şirketler aracılığıyla planlanan, sahne merkezli ve görsel gösterilere dönüşmüştür. Bu dönüşümün en belirgin göstergelerinden biri,“nedimelik”pratiğinin yeniden şekillenmesidir. Tarihsel olarak saray kültüründe soylu kadınlara eşlik eden nedimeler, günümüzde organizasyon şirketleri bünyesinde ücretli çalışan kadın dansçılar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, 2019-2025 yılları arasında Van şehir merkezinde faaliyet gösteren organizasyon şirketlerinde nedime olarak çalışılan süreçte edinilen saha deneyimlerine dayanmakta, bu yeni pratiğin işleyişini, emek süreçlerini ve ortaya çıkan yeni performans biçimlerini incelemektedir. Araştırma, otoetnografi temelli nitel bir yaklaşımla yürütülmüş; kişisel deneyimlerin yanı sıra organizasyon şirketi sahipleri, kadın dansçılar ve gelinlerle yapılan görüşmeler, saha gözlemleri ve video analizlerinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırmanın temel soruları şunlardır: Düğün ve kına gecelerinde sahnelenen performanslarda nedime olarak konumlanan kadın dansçılar bu süreci nasıl deneyimlemektedir? Bu performanslar, geleneksel kültür öğelerini hangi çağdaş unsurlarla bir araya getirmekte ve kültürel değişim süreçlerini nasıl yansıtmaktadır? Çalışma, nedimelik pratiğini sahnedeki dans performansıyla sınırlı olmayan; sahne öncesi hazırlıkları, ritüel esnasındaki farklı eşlikçilik pratiklerini ve sahne sonrası süreçleri de kapsayan bir yapı olarak ele almaktadır. Gelenek, performans, duygusal emek ve estetik emek kavramları çerçevesinde yapılan analiz, bu pratiğin hem kültürel bir ritüelin yeniden üretimi hem de görünmeyen kadın emeğinin güvencesizliği bağlamında önemli bir araştırma alanı oluşturduğunu göstermektedir. Özellikle Van'daki geleneksel toplumsal yapının sahne performansları üzerindeki düzenleyici etkisi ile organizasyon şirketlerinin tüketicilerine sunduğu“sultanlık”ve“ihtişam”deneyimleri arasındaki gerilim, bu çalışmanın odak noktalarından birini oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
Weddings and henna nights in the city center of Van have undergone a significant transformation over the last decade with the widespread use of event organization companies. Traditionally carried out through family-based preparations, within neighborhood settings and through collective participation, these rituals have turned into stage-centered and audio-visual performances planned by professional companies. One of the most prominent indicators of this transformation is the reshaping of the practice of“bridesmaid performance”(nedimelik). Historically referring to women accompanying noble women in palace culture, today this role appears as paid female dancers working within event organization companies. This study is based on the field experiences I gained during the period I worked as a bridesmaid in organization companies in Van between 2019 and 2025. It examines the operation of this new practice, labor processes, and emerging forms of performance. The research was conducted through a qualitative approach based on autoethnography; in addition to my personal experiences, data were collected through interviews with organization company owners, female dancers and brides, as well as field observations and video analyses. The main research questions are as follows: How do female dancers positioned as bridesmaids experience this process in performances staged in weddings and henna nights? How do these performances combine traditional cultural elements with contemporary elements, and how do they reflect processes of cultural change? This study approaches the practice of 'nedimelik' (bridesmaid performance) not only as a stage performance but as a structure that includes pre-performance rehearsals, different forms of accompaniment during the ritual and post-performance processes. The analysis conducted within the framework of tradition, performance, emotional labor and aesthetic labor demonstrates that this practice constitutes an important field of research both in terms of the reproduction of cultural rituals and the invisibility and precarity of women's labor. Particularly in the context of Van, the tension between the regulatory influence of the traditional social structure on stage performances and the“sultanhood”and“grandeur”promoted by organization companies constitutes one of the focal points of this study.
Benzer Tezler
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Natalya Viktorovna Polosmak'ın kazı, araştırma ve incelemelerinin Türk sanatı tarihi açısından değerlendirilmesi
Assesment of Natalia Viktorovna Polosmak's excavations and studies in terms of the Turkish art history
FIRAT KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. JALE ÖZLEM OKTAY ÇEREZCİ
- Serological investigation of peste des petits ruminants in lambs in Iraq-Kirkuk region
Irak–Kerkük bölgesinde kuzularda küçük ruminant vebası (pestedes petits ruminants ppr)'ın seroprevalansı
SARWAT KHORSHED RAHEEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Sağlık YönetimiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT
- Van bölgesinde (Van İli – Doğu Anadolu Bölgesi) bulunan futbol hakemlerinde egzersizin fiziksel parametrelere etkisinin incelenmesi
Investigation of exercise on physical parameters on football referees at Van region (Van city-East Anatolia region)
EROL KINA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
FizyolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OKAN ARIHAN
- Perkütan karaciğer biyopsilerinde kullanılan menghini tekniği ve TRU-CUT biyopsi iğnelerinin etkinliklerinin ve endikasyonlarının karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness and indications of the menghini technique and TRU-CUT biopsy needles used in percutaneous liver biopsies
NEVZAT KINA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
GastroenterolojiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT AYDIN