Boşanmış Ebeveyni Olan Bireylerde Zaman Perspektifi ve Genel Aidiyet İlişkisi
The Relationship Between Time Perspective and General Sense of Belonging in Individuals with Divorced Parents
- Tez No: 1013225
- Danışmanlar: PROF. NUR DEMİRBAŞ ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, anne babası boşanmış bireylerde zaman perspektifi boyutları ile genel aidiyetin kabul edilme ve reddedilme boyutları arasındaki ilişkiyi açıklayıcı sıralı karma desen doğrultusunda incelemektir. Araştırmanın nicel aşamasında genel aidiyetin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı, zaman perspektifi boyutları ile genel aidiyet arasındaki ilişkiler ve zaman perspektifi boyutlarının kabul edilme ve reddedilme düzeylerini yordama gücü ele alınmıştır. Nitel aşamada ise nicel bulguların daha ayrıntılı açıklanabilmesi amacıyla katılımcıların aidiyet deneyimlerini zaman perspektifi bağlamında nasıl anlamlandırdıkları incelenmiştir. Araştırmanın nicel aşamasında ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubuna, anne babası boşanmış olma ölçütü temel alınarak ölçüt örnekleme ve elverişli örnekleme yoluyla ulaşılmıştır. Türkiye genelinden elde edilen veriler incelenmiş ve analiz için uygun bulunan 438 katılımcı araştırmaya dâhil edilmiştir. Katılımcıların 307'si kadın, 131'i erkektir. Nicel veriler Kişisel Bilgi Formu, Genel Aidiyet Ölçeği ve Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve aşamalı regresyon analizi kullanılmıştır. Nitel aşamada ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 5 kadın ve 5 erkek olmak üzere toplam 10 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış; veriler refleksif tematik analiz yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda genel aidiyetin kabul edilme ve reddedilme boyutlarının cinsiyet, boşanmayı deneyimlediği yaş, boşanmanın üzerinden geçen süre ve doğum sırasına göre farklılaşmadığı; yalnızca mevcut yaşa göre 12-18 yaş grubunun reddedilme puanlarının 25-34 yaş grubuna göre daha yüksek olduğu ve kardeş sayısına göre tek çocukların kabul edilme puanlarının kardeşi olan bireylere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Zaman perspektifi boyutları ile genel aidiyet arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Kabul edilme düzeyinin geçmiş olumlu, gelecek ve şimdiki hazcı zaman perspektifleriyle pozitif; geçmiş olumsuz ve şimdiki kaderci zaman perspektifleriyle negatif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Reddedilme düzeyinin ise geçmiş olumsuz ve şimdiki kaderci zaman perspektifleriyle pozitif; geçmiş olumlu ve gelecek zaman perspektifleriyle negatif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Aşamalı regresyon analizi sonucunda zaman perspektifi boyutlarının kabul edilme puanlarındaki varyansın %34'ünü, reddedilme puanlarındaki varyansın ise %26'sını açıkladığı görülmüştür. Nitel bulgular,“Aidiyet Deneyiminin Yapısı ve Değişimi”ve“Zamansal Yönelimlerle Şekillenen Aidiyet Deneyimi”olmak üzere iki ana tema altında toplanmıştır. Bulgular, aidiyetin ebeveynlerle kurulan ilişkinin niteliği, aile içindeki konum, boşanma sonrasında değişen yaşam düzeni, sosyal çevre, kardeş sayısı ve doğum sırasına ilişkin deneyimler üzerinden şekillendiğini; zaman içinde güçlenebilen, zayıflayabilen, kesintiye uğrayabilen ve farklı ilişkisel bağlamlarda yeniden kurulabilen dinamik bir süreç olduğunu göstermiştir. Zamansal yönelimler açısından ise aidiyetin geçmiş yaşantılardan anlam çıkarma, şimdiki yaşama ilişkin kontrol algısı ve geleceğe yönelik plan, umut ve kaygılarla birlikte anlamlandırıldığı belirlenmiştir. Nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirildiğinde, anne babası boşanmış bireylerde genel aidiyetin yalnızca boşanma yaşantısı ya da demografik değişkenlerle açıklanamayacağı; zaman perspektifinin kabul edilme ve reddedilme algılarını anlamada önemli bir değişken olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between the dimensions of time perspective and the acceptance and rejection dimensions of general belonging among individuals whose parents are divorced, in accordance with an explanatory sequential mixed-methods design. In the quantitative phase of the study, whether general belonging differed according to demographic variables, the relationships between time perspective dimensions and general belonging, and the predictive power of time perspective dimensions on acceptance and rejection levels were examined. In the qualitative phase, participants' interpretations of their belonging experiences within the context of time perspective were explored in order to provide a more detailed explanation of the quantitative findings. A correlational survey model was used in the quantitative phase of the study. The study group was reached through criterion sampling and convenience sampling, based on the criterion of having divorced parents. Data collected from across Türkiye were examined, and 438 participants whose data were suitable for analysis were included in the study. Of the participants, 307 were female and 131 were male. Quantitative data were collected using the Personal Information Form, the General Belongingness Scale, and the Zimbardo Time Perspective Inventory. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis, and stepwise regression analysis were used in the analysis of the data. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with a total of 10 participants, five women and five men, who were selected through maximum variation sampling, one of the purposive sampling methods. The qualitative data were analyzed using reflexive thematic analysis. The results of the study showed that the acceptance and rejection dimensions of general belonging did not differ according to gender, age at which parental divorce was experienced, time elapsed since the divorce, and birth order. However, rejection scores were found to be higher among individuals aged 12–18 than among those aged 25–34, and acceptance scores were higher among only children than among individuals with siblings. Significant relationships were found between time perspective dimensions and general belonging. Acceptance was positively associated with past-positive, future, and present-hedonistic time perspectives, and negatively associated with past-negative and present-fatalistic time perspectives. Rejection was positively associated with past-negative and present-fatalistic time perspectives, and negatively associated with past-positive and future time perspectives. The results of the stepwise regression analysis indicated that time perspective dimensions explained 34% of the variance in acceptance scores and 26% of the variance in rejection scores. The qualitative findings were organized under two main themes:“The Structure and Transformation of the Belonging Experience”and“Belonging Experience Shaped by Temporal Orientations.”The findings showed that belonging was shaped by the quality of relationships with parents, one's position within the family, the changing life order following divorce, social environment, number of siblings, and experiences related to birth order. They also revealed that belonging is a dynamic process that may strengthen, weaken, be disrupted, and be reconstructed across different relational contexts over time. In terms of temporal orientations, belonging was found to be interpreted in relation to meaning-making from past experiences, perceived control over present life, and future-oriented plans, hopes, and concerns. When the quantitative and qualitative findings were evaluated together, it was concluded that general belonging among individuals whose parents are divorced cannot be explained solely by the divorce experience or demographic variables; rather, time perspective is an important variable in understanding perceptions of acceptance and rejection.
Benzer Tezler
- Tanenlerin çilek organ ve dokularındaki dağılımı ve mevsimsel değişimi üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ŞENEL ALBAYRAK
- Benzen'den hareket ederek bazı azo boyar maddelerinin eldesi imkanlarının ve haslıklarının değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
TÜLİN ÖKTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECDET SEVENTEKİN
- Berberin ve geçiş metalleriyle bazı renkli kompleksler eldesi ve bunların yün boyacılığında kullanılabilirliği
Başlık çevirisi yok
AHMET AKBAŞ
- Tombul fındık çeşidi için tozlayıcı seçimi
Selection of pollinators for tombul hazelnut cultivar
YEŞİM OKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatAnkara ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT AYFER