Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi BY-3726 numarada bulunan Ta'bîr-Nâme-i Kebîr (inceleme-metin)
Ta'bîr-Nâme-i Kebîr (review-text) located in Konya Regional Manuscripts Library number BY-3726
- Tez No: 1013105
- Danışmanlar: PROF. DR. HANİFE KONCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Rüya tabirnameleri, Dream tabir-names
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızın esasını oluşturan eser, Konya Bölge Yazma Eseler Kütüphanesi BY 3726 numarada bulunan Ta'bîr-nâme-i Kebîr adlı metindir. 169 varaktan oluşan eserin müellifi belli olmayıp müstensihi Şeyh Mustafa Nehan bin Abdurrahman olup söz konusu metin 27 Cemazeyilahir 1221 yılında istinsah edilmiştir. 29 bölümden oluşan eserde müellif, söz konusu bölümlerde çeşitli kavramların rüyada görülünce neye delalet edebileceğini açıklamıştır. Eserin dil ve imla özellikleri göz önünde bulundurulduğunda söz konusu eserin“Eski Anadolu Türkçesi”dönemine ait olduğu düşünülmektedir. Çalışmamız dört ana bölümden ve çeşitli alt başlıklarından oluşmaktadır. Bu başlıklar; Giriş, Ta'bîr-nâme-i Kebîr'in Genel Özellikleri, Metin ve Sonuç'tur. Çalışmamızın ilk bölümü olan“Giriş”kısmında uyku ve rüya ilişkisi üzerinde durulduktan sonra alt başlıklar hâlinde“Antik Çağlarda Rüya ve Rüya Yorumlama”,“Semavî Dinlerde Rüya Kavramı”,“Modern Tıp ve Psikolojide Rüya Kavramı”ve“Türk Kültür ve Edebiyatında Rüya Kavramı”ve son olarak“Tâ'bîr-nâme Literatürüne Dair”kısımlarına yer verilmiş böylece rüya kavramının tarihsel, dinsel, bilimsel ve edebî gelişimi detaylı bir şekilde okura aktarılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın ikinci ana bölümü olan“Tâ'bîr-nâme-i Kebîr'in Genel Özellikleri”kısmında ise“Ta'bîr-nâme-i Kebîr'in Dil ve Üslup Özellikleri”,“Tâ'bîr-nâme-i Kebîr'in İmla Hususiyetleri”,“Ta'bîr-nâme-i Kebir'in Muhtevası”ve“Ta'bîr-nâme-i Kebir'de Yer Alan Şahıslar”olarak üç alt başlığa ayrılmıştır. Çalışmamızın ikinci ana bölümün ilk alt başlığı olan“Ta'bîr-nâme-i Kebîr'in Dil ve Üslup Özellikleri”kısmında Ta'bîr-nâme-i Kebîr'in dil ve üslup özelliklerinden bahsedilmiş olup burada metnin halk imlasıyla yazılması sebebiyle müellif ya da müstensih tarafından yapılan hatalar ve bu hataların sebep verdiği hususlar üzerinde durulmuştur.“Tâ'bîr-nâme-i Kebîr'in İmla Hususiyetleri”kısmında ise metindeki imla hususiyetlerine dikkat çekilmiştir.“Ta'bîr-nâme-i Kebir'in Muhtevası”bölümünde ise eserin içeriğinden bahsedilmiş ve eserin her bir bölümünde yer alan tabirler tablolaştırılmıştır.“Ta'bîr nâme-i Kebir'de Yer Alan Şahıslar”da ise eserin içerisinde yer alan başta rüya tabir eden şeyhler olmak üzere rüya tabir eden veya rüya yorumlayan kimseler hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bilgilerin ardından üçüncü ana bölüm olan“Metin”kısmında ise“Metnin Tesisinde İzlenilen Yöntem”,“Nüsha Tasvifi”ve“Çeviri Yazılı Metin”kısmına yer verilmiştir. Çalışmamızın son ana bölümünü oluşturan“Sonuç”kısmında ise genel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada, metnin transkripsiyon alfabesi ile bilimsel bir metninin ortaya konulması; içeriği ve düzenlenişi hakkında detaylı bilgi verilmeye gayret edilmiştir. Metin içerisinde geçen ve rüya tabir eden şahıslar hakkında bilgilere yer verilmekle beraber metin yer alan ayetler, hadisler ve kelâm-ı kibârlar Arapça olarak verilmiş, dipnotlarda günümüz anlamları verilmiştir. Ayrıca eserde yer alan her bir bölüm kısaca özetlendikten sonra o bölümde yer alan kavramlar ve nelere delalet ettiği tablo hâlinde gösterilmiştir. Bu vesileyle okurun rüyasında gördüğü kavramları kolayca bulabilmesi amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
The primary subject of this study is Ta'bîr-nâme-i Kebîr which is preserved in the Konya Regional Manuscript Library under inventory number BY-3726. Although the author of the work which consists of 169 folios is unknown, the copyist of the work was Shaykh Mustafa Nehan bin Abdurrahman and it was copied on the date 27 Jumādā al-Ākhirah 1221 AH. The work is composed of 29 chapters, in which the author explains the meanings and implications of various concepts when seen in dreams. Based on the linguistic and orthographic features of the work, it is considered to belong to“Old Anatolian Turkish”era. This study consists of four main chapters and several subchapters of them. These main chapters are as follows; Introduction, General Characteristics of Ta'bîr-nâme-i Kebîr, Text and Conclusion. In the first main chapter of the study“Introduction”, the relationship between sleep and dream is addressed and then, the following topics are discussed under different subchapters:“Dreams and Dream Interpretation in Ancient Era”,“The Concept of Dreams in Celestial Religions”,“The Concept of Dreams in Modern Medicine and Psychology”,“The Concept of Dreams in Turkish Culture and Literature”and finally“On Tâ'bîr-nâme Literature”thus, the historical, theological, scientific and literary development of the concept of dreams is conveyed to the reader. Second main chapter“General Characteristics of Ta'bîr-nâme-i Kebîr”is divided into four subchapters;“Linguistic and Stylistic Features of Ta'bîr-nâme-i Kebîr”,“Orthographic Features of Ta'bîr-nâme-i Kebîr”,“The Content of Ta'bîr-nâme-i Kebîr”and“Individuals Mentioned in Ta'bîr-nâme-i Kebîr”. In the first subchapter“Linguistic and Stylistic Features of Ta'bîr-nâme-i Kebîr”, attention is drawn to the language and style of the work as well as emphasizing the errors and their consequences resulting from its vernacular orthography. In the“Orthographic Features of Ta'bîr-nâme-i Kebîr”subchapter, orthographic characteristics of the manuscript is examined.“The Content of Ta'bîr-nâme-i Kebîr”subchapter consists of an analysis of the text structure, and a tabulation of dream interpretations in each section of the work. In the last subchapter entitled“Individuals Mentioned in Ta'bîr-nâme-i Kebîr”, some information is provided about the figures mentioned in the text especially shaykhs and various individuals associated with dream interpretation. Third main chapter“Text”consists of“Methodology Followed in Establishment of the Text”,“Description of the Manuscript Copy”and“Transliterated Text”subchapters. In the final chapter, a general evaluation of the study is presented. In this study, an effort has been made to provide a scholarly transliterated text of the manuscript as well as an in-depth information about the content and organization of the work. Along with presenting information regarding individuals who are associated with dream interpretation and present in the text, verses from Qur'an, hadiths and aphorisms, and their meanings are provided in footnotes. Additionally, each section of the work is summarized and the concepts mentioned in these sections and their interpretations are shown in tables. The aim of this practice is to enable the reader to be able to locate the concept they experience in their dreams easily.
Benzer Tezler
- Çoklu amaçların çözümlemesinde amaç programlaması ile genelleştirilmiş ters yaklaşımı ve yem sanayiinde bir uygulama
Goal programming and generalieed inverse approaches in the multi-objective analysis and application in feed industry
HASAN BAL
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Cumhuriyet döneminde Milli Eğitim Şuralarının müzik eğitimi ile ilgili aldığı kararlar
Başlık çevirisi yok
SİBEL DOĞAN(ÖZBAKAN)
- Ameliyat öncesi hastaların ameliyata ilişkin duyguları, düşünceleri ve bilgi istekleri
The Pre-operative patiensts feelings throughts and information requirements concerning their surgical operations
KADRİYE BULDUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY