Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hak dini Kur'an dili adlı eserinde vahiy anlayışı
Elmalili Muhammed Hamdi Yazir's understanding of revelation in his work“hak dini Kur'an dili”
- Tez No: 1012979
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslam düşüncesinde vahiy kavramının konumunu ve özellikle Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili adlı tefsirindeki vahiy anlayışını incelemeyi amaçlamaktadır. Vahyin mahiyeti, işlevi ve akıl ile ilişkisi, gaybî oluşu, geçmişten günümüze vahyin canlı-cansız varlıklar üzerindeki etkisi, toplumların vahiy karşısındaki tutumu ve müfessirlerin vahiy temelli ayetler hakkındaki görüşleri analiz edilmiştir. Çalışmada, Elmalılı'nın vahiy tanımı ve mahiyetine dair görüşleri tespit edilmekte; mucize, gaybî bilgi, bilim-din ilişkisi gibi konulardaki yorumlarının vahiy anlayışıyla nasıl bağlantılı olduğu incelenmektedir. Ayrıca, onun tefsir metodolojisi klasik ve çağdaş tefsirlerle mukayeseli olarak değerlendirilmekte, böylece özgün yönleri ortaya konmaktadır. Metodolojik olarak metin analizi ve karşılaştırmalı yöntem kullanılmış; Hak Dini Kur'an Dili temel kaynak alınarak ilgili ayetler üzerinden Elmalılı'nın yorumları incelenmiştir. Çalışma, vahyin epistemolojik, ahlaki ve toplumsal işlevlerini ortaya koyarken, akıl-vahiy dengesini sağlayarak modern felsefi tartışmalara da cevap niteliği taşımaktadır. Sonuç olarak, bu tez Elmalılı'nın vahiy anlayışını, İslam düşüncesinin modern dönemdeki dönüşümünü ve devlet-din ilişkilerinin yeniden inşasını anlamak açısından önemli bir örnek olarak ele almakta; vahyin toplumsal düzen, adalet ve ahlaki gelişim açısından işlevlerini özgün bir perspektifle değerlendirmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the position of the concept of revelation (wahy) in Islamic thought, with a particular focus on Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's exegesis Hak Dini Kur'an Dili. The nature, function, and relationship of revelation to reason have constituted the central areas of discussion within classical Islamic disciplines such as tafsīr, kalām, and fiqh, while in the modern period the need for reinterpretation has emerged. The study identifies Elmalılı's definition and conception of revelation and explores how his views are reflected in his interpretations of miracle, the unseen (ghayb), and the relationship between religion and science. Furthermore, his exegetical methodology is evaluated in comparison with both classical and contemporary commentaries, thereby highlighting his distinctive contributions. Methodologically, textual analysis and comparative approaches have been employed. Hak Dini Kur'an Dili has been taken as the primary source, and Elmalılı's interpretations of relevant Qur'anic verses have been examined. The study demonstrates that revelation, in Elmalılı's thought, is positioned both as a divine source of knowledge and as a transcendent truth beyond the limits of human reason, while simultaneously re-establishing the balance between reason and revelation in harmony with modern philosophical debates.
Benzer Tezler
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili eseri'nde Yahudilik ile ilgili bilgilerin dinler tarihi açısından değerlendirilmesi
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, in the his work, Language of Quran Religion of Rights, Judaism with the evaluation of the informatin in terms of the history of religious
İBRAHİM ETHEM AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
TarihFırat ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSKENDER OYMAK
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'ân dili isimli tefsirinde tenkit ettiği ilim adamları İbn Sînâ ve Muhammed Abduh örneği
Example of critised scholars İbn Sina and Muhammad Abduh by Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır in“The Famous Commentary of the Qur'anic Language (Hak Dini Kur'an Dili)”
SERKAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Siyasal BilimlerFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BULUT
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hak dini kur'an dili tefsirindeki bazı kevni ayetlerin yorumları
Elmalili Muhammed Hamdi Yazir's“The right religion of the qur'an language”interpretations of some kevni verses in comments
RECEP YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENVER BAYRAM
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın hak dini Kur'an dili adlı tefsirinin değerler eğitimi açısından bir değerlendirmesi
An evaluation of Elmalili Muhammed Hamdi Yazir's word called hak dini kuran dili in terms of values education
NAGİHAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinTrakya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİ MEHDİYEV
- Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili eseri bağlamında büyük günah anlayışı
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's understanding of grave sin in the context of his work, Hak Dini Kur'an Dili
AYDIN ÖÇALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YALÇINKAYA