Sâbûnî'nin“Revaiu'l-Beyan Tefsîru Ayâti'l-Ahkâm Mine'l-Kur'ân”adlı eseri bağlamında istiâze, besmele ve Fâtiha sûresinin değerlendirilmesi
An evaluation of isti'aza, basmala, and surah Fatiha in the context of Sabuni's work“Rawai'i'l-Bayan Tafsir Ayat al-Ahkam Min al-Qur'an”
- Tez No: 1012933
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÖZÜÇALIŞIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin Revaiu'l-Beyân Tefsîru Âyâti'l-Ahkâm adlı eseri bağlamında istiâze, besmele ve Fâtiha sûresini konu edinmekte olup giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmada Sâbûnî'nin ilgili kavramlara yaklaşımı; klasik tefsir birikimi, ahkâm boyutu, dil ve belâgat unsurları ele alınmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemi üzerinde durulmakta; ayrıca Kur'ân-ı Kerîm tefsiri ve ahkâm tefsiri geleneğine dair genel bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin hayatı, ilmî kişiliği ve eserleri incelenmekte; özellikle Revâiu'l-Beyân adlı eserinin tefsir literatüründeki yeri ve yöntemi değerlendirilmektedir. İkinci bölümde istiâze ve besmele kavramları ele alınmaktadır. Bu bölümde öncelikle istiâze ve besmelenin kavramsal çerçevesi çizilmekte; ardından Kur'ân ve sünnetteki kullanımları incelenmektedir. İstiâzenin Allah'a sığınma ve korunma talebini ifade ettiği, besmelenin ise Allah'ın adıyla başlama, O'na yönelme ve yapılan işi ilahî bereketle ilişkilendirme anlamı taşıdığı ortaya konulmaktadır. Ayrıca besmelenin Fâtiha sûresinden bir ayet olup olmadığı hususunda mezhepler ve müfessirler arasındaki görüş farklılıkları değerlendirilmekte; Sâbûnî'nin bu konudaki yaklaşımı mukayeseli olarak ele alınmaktadır. Bunun yanında besmelenin ibadet, günlük hayat ve ilmî faaliyetlerdeki yeri üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde ise Fâtiha sûresi; tefsiri, lafzî tahlili, anlam incelikleri ve fıkhî yönleriyle incelenmektedir. Sûrede yer alan temel kavramlar klasik tefsir kaynakları ışığında değerlendirilmekte; özellikle tevhid, ubûdiyet, hidayet, dua ve ahiret inancı gibi temel esasların Fâtiha sûresinde özlü bir şekilde yer aldığı ortaya konulmaktadır. Sâbûnî'nin tefsirinde yer verdiği müfessirlerin görüşleri mukayeseli olarak değerlendirilmekte; sûreye dair dil ve anlam incelikleri üzerinde durulmaktadır. Çalışmada ayrıca Fâtiha sûresinin namazdaki yeri ve hükmü ele alınmakta; sûrenin namazda okunmasının gerekliliğiyle ilgili mezheplerin görüşleri ve delilleri değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Sâbûnî'nin, farklı görüşleri verdikten sonra konuya dair kendi tercihi de verilmektedir. Bunun yanında Fâtiha sûresinin fazileti, Kur'ân içerisindeki konumu ve“Ümmü'l-Kur'ân”oluşu hadisler ışığında incelenmektedir. İstiâze, besmele ve Fâtiha sûresinin hem itikadî hem ibadî hem de ahlâkî boyutlarıyla ele alındığı bu araştırmada temel kaynak olarak Sâbûnî'nin Revâiu'l-Beyân adlı eseri esas alınmış; bunun yanında tefsir, hadis, fıkıh ve belâgat alanındaki klasik ve modern kaynaklardan, ayrıca akademik tez ve makalelerden istifade edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the concepts of isti'aza, basmala, and Surah al-Fatiha within the context of Muhammad Ali al-Sabuni's work, *Rawai' al-Bayan Tafsir Ayat al-Ahkam*, and consists of an introduction and three chapters. The study examines al-Sabuni's approach to these concepts; his classical tafsir background, the legal dimension, and the elements of language and rhetoric. The introduction discusses the subject, purpose, importance, and methodology of the research; it also provides general information about the tradition of Quranic exegesis and legal exegesis. The first chapter examines Muhammad Ali al-Sabuni's life, scholarly personality, and works; in particular, it evaluates the place and methodology of his work *Rawai' al-Bayan* within the tafsir literature. The second chapter addresses the concepts of isti'aza and basmala. This section first outlines the conceptual framework of istiaza and basmala, and then examines their uses in the Quran and Sunnah. It is shown that istiaza expresses a request for refuge and protection from Allah, while basmala signifies beginning with the name of Allah, turning to Him, and associating the undertaking with divine blessing. Furthermore, the differences of opinion among schools of thought and commentators regarding whether basmala is a verse from Surah al-Fatiha are evaluated, and Sabuni's approach to this matter is discussed comparatively. In addition, the place of basmala in worship, daily life, and scholarly activities is addressed. The third section examines Surah Al-Fatiha in terms of its interpretation, literal analysis, semantic nuances, and jurisprudential aspects. The fundamental concepts in the surah are evaluated in light of classical tafsir (Quranic exegesis) sources; it is shown that basic principles such as monotheism, servitude to God, guidance, prayer, and belief in the hereafter are concisely presented in Surah Al-Fâtiha. The opinions of the commentators included in Sabuni's tafsir are evaluated comparatively; and the linguistic and semantic nuances of the surah are discussed. The study also addresses the place and ruling of Surah Al-Fatiha in prayer; the opinions and evidence of the different schools of thought regarding the necessity of reciting the surah in prayer are evaluated. In this context, after presenting the different opinions, Sabuni's own preference on the subject is also given. In addition, the virtues of Surah Al-Fâtiha, its position within the Quran, and its status as“Umm al-Quran”are examined in light of hadiths. This research, which addresses the doctrinal, devotional, and ethical dimensions of Isti'aza, Basmala, and Surah Al-Fatiha, primarily uses Sabuni's work, Rawa'i' al-Bayan, as its main source; however, classical and modern sources in the fields of tafsir, hadith, fiqh, and rhetoric, as well as academic theses and articles, have also been utilized.
Benzer Tezler
- Muhammed Ali Es-Sâbûnî'nin“Revâiu'l-Beyân Tefsîru Âyâti'l-Ahkâm Mine'l-Kur'an”tefsiri bağlamında Ahzâb suresindeki hükümlerin mukayeseli incelenmesi
Muhammed Ali Es-Sâbûnî's“Revâiu'l-Beyân Tefsîru Âyâti'l-Ahkâm Mine'l-Kur'an”Searchıng Verses Whıch Explaıns Provısıons In Ahzâb Sura In comparıon
METİN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK KILIÇ
- Muhammed Ali es-Sabuni ve Revaiül-Beyan, Tefsiru Ayati`l-Ahkam Mine`l-Kur`an`ı
Başlık çevirisi yok
MUSA HOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHİTTİN AKGÜL
- Konyalı Mehmed Vehbi Efendi'nin ?Ahkâm-ı Kur'âniye? ve ? Muhammed Ali Es-Sâbûnî'nin ?Revâiu'l-Beyan? adlı eserinin mukayesesi
Comparison of ?Ahkâm-i Kur? Aniye? of Konyali Mehmed Vehbi Efendi and ?Revâiu?l-Beyan? of Muhammed Ali Es-Sâbûnî
ARSLAN KARAOĞLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. ZEKİ DUMAN
- Muhammed Ali Sâbûnî'nin“Revâiʿu'l-Beyân fî Tefsîri Ayâti'l-Ahkâm Mine'l-Kur'ân”tefsirinde kıraatlere yaklaşımı
Muhammad Ali Ali Al-Sâbûnî's approach to qiraats in his commentary "Revâi al-beyan fî Tafsîri Ayâti al-Ahkâm Mine al-Qur'ân
TAHA YASİN DURNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinŞırnak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYKUT KAYA
- Türkiye kökenli tall-yağı ile inden-kumaron'un özel bir değerlendirilme teknolojisi üzerinde
Başlık çevirisi yok
GÜLDEM ÜSTÜN