Kentleşme ve aile: Normatif dönüşümün izleri üzerine nitel bir çalışma
Urbanization and the family: A qualitative study on the traces of normative transformation
- Tez No: 1012931
- Danışmanlar: Doç. Dr. REFİK YASLIKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Kamu Yönetimi, Sociology, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Bireyselleştirme, Kentleşme, Kentsel aile, İç göçler, Individualization, Urbanization, Urban family, Internal migrations
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kentleşme ve Çevre Sorunları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, modern kentleşme süreçlerinin aile kurumunda yol açtığı normatif ve sosyo-kültürel dönüşümleri incelemeyi amaçlamaktadır. Sanayileşme, iç göç, ekonomik yeniden yapılanma ve mekansal dönüşüm gibi etkenler, geleneksel aile yapılarında köklü değişimlere yol açmıştır. Söz konusu değişimler; hane yapısı, kuşaklar arası ilişkiler, toplumsal cinsiyet rolleri ve aile içi dayanışma biçimlerinde gözlemlenmektedir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, Tönnies'in“gemeinschaft–gesellschaft”ayrımı ile Giddens'ın“modernite ve bireyselleşme”yaklaşımları temel alınarak oluşturulmuştur. Tezin saha araştırmasında, kentleşme sürecinin farklı aşamalarını deneyimlemiş olan; kırsal alanlardan yeni göç edenler, kentte büyüyen ikinci kuşak bireyler ve uzun süredir kentte yaşayan kişilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler, Ankara ili Keçiören İlçesinin farklı mahallelerinde yaşayan toplam 25 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar; kırsal kökenli göçmenler, ikinci kuşak kentliler ve uzun süredir kentte yaşayan bireylerden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler, tematik analiz yöntemi doğrultusunda sistematik biçimde incelenmiştir. Görüşmeler sonucunda elde edilen nitel bulgular öncelikle içerik çözümlemesine tabi tutularak yazılı metinlere dönüştürülmüş; ardından bu metinlerden analiz değeri olan kısımlar çıkarılarak kodlara ulaşılmıştır. Elde edilen kodlar, benzerlik ve ilişkisellikleri temel alınarak temalara ayrılmıştır. Nihai olarak, ulaşılan temalar çerçevesinde yapılan çözümlemelere tezin sonuç bölümünde yer verilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kentleşme süreci aile yapısında küçülmeye, bireysel özerklik taleplerinde artışa ve geleneksel rollerin çözülmesine neden olmaktadır. Öte yandan, ekonomik baskılar ve sosyal izolasyon gibi olumsuzluklar aile içi dayanışma ihtiyacını da artırmakta, bu da çelişkili bir dönüşüm süreci yaratmaktadır. Sonuç olarak, kentleşme hem aile kurumunun çözülmesine hem de yeni dayanışma biçimlerinin ortaya çıkmasına neden olan çift yönlü bir dinamiğe sahiptir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the normative and socio-cultural transformations that modern urbanization processes have caused within the institution of the family. Factors such as industrialization, internal migration, economic restructuring, and spatial transformation have brought about profound changes in traditional family structures. These transformations are observed in household composition, intergenerational relationships, gender roles, and patterns of intra-family solidarity. The theoretical framework of the study is grounded in Tönnies' distinction between Gemeinschaft and Gesellschaft, as well as Giddens' approaches to modernity and individualization. The field research component of the thesis involves semi-structured interviews with individuals who have experienced different stages of the urbanization process: recent migrants from rural areas, second-generation urban dwellers who were raised in the city, and long-term urban residents. The interviews were conducted with a total of 25 participants residing in various neighborhoods of the Keçiören district in Ankara. The sample comprises rural-origin migrants, second-generation urbanites, and long-term city dwellers. The data collected were analyzed systematically using the method of thematic analysis. Qualitative findings from the interviews were first transcribed and subjected to content analysis; analytically relevant excerpts were then coded. These codes were categorized into themes based on their similarities and relational dynamics. The final section of the thesis presents an analysis of the findings within the framework of these themes. According to the research findings, the process of urbanization leads to a contraction in family structure, an increase in demands for individual autonomy, and the dissolution of traditional roles. However, adverse conditions such as economic pressures and social isolation simultaneously intensify the need for familial solidarity, resulting in a contradictory process of transformation. Ultimately, urbanization emerges as a dual-force dynamic that both undermines the traditional family institution and gives rise to new forms of solidarity.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Şehirleşme süreci ve metropoliten alanlar
Başlık çevirisi yok
H.İBRAHİM AKALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM
- Türkiye'de kentleşme olgusu ve yerel yönetimlere etkisi
Başlık çevirisi yok
R. TANJU AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kamu YönetimiUludağ ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ ALTUĞ