Koklear implant kullanan çocuklar için mobil tabanlı işitsel bellek oyunu geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of a mobile-based auditory memory game for children using cochlear implants
- Tez No: 1012672
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE MERAL ÇETİNKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Odyoloji, Audiology
- Anahtar Kelimeler: Ciddi Oyun, Çalışma Belleği Ölçeği, İşitsel Bellek, Koklear İmplant, Mobil Kullanılabilirlik Ölçeği, Serious Game, Working Memory Scale, Auditory Memory, Cochlear İmplant, Mobile Usability Scale
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Koklear implant, işitsel uyarana erişimi mümkün kılmakla birlikte, bu girdilerin işlevsel hâle gelmesi büyük ölçüde yapılandırılmış ve sistematik işitsel eğitim uygulamalarına bağlıdır. İşitsel eğitim, koklear implant kullanan çocukların implant aracılığıyla sağlanan işitsel girdileri anlamlandırabilmeleri ve yaşlarına uygun dil ve konuşma becerileri geliştirebilmeleri açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu süreçte sunulan hedefe yönelik işitsel eğitimler, seslerin ayırt edilmesi, işitsel dikkat ve algı becerilerinin güçlendirilmesi ile işitsel bilginin dilsel çıktılara dönüştürülmesini desteklemektedir. Koklear implant kullanan çocuklarda işitsel girdilerin geçici olarak depolanması, işlenmesi ve anlamlandırılması süreçlerinde çalışma belleği önemli bir bilişsel bileşen olarak tanımlanmaktadır. Teknolojik gelişmelerle birlikte yazılım tabanlı işitsel eğitim programları, koklear implant kullanan çocuklar için etkili ve tamamlayıcı bir müdahale aracı olarak öne çıkmaktadır. Bu programların ev ortamında uygulanabilir olması, bireysel performans düzeyine göre uyarlanabilmesi ve kullanıcı verilerinin sistematik biçimde kaydedilmesine olanak tanıması, rehabilitasyon sürecinin sürekliliğini ve izlenebilirliğini artırmaktadır. Bu doğrultuda, koklear implant kullanıcılarına yönelik teknoloji temelli işitsel eğitim uygulamalarının, dil ve konuşma gelişimini desteklemede önemli bir potansiyele sahip olduğu değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı koklear implant kullanan çocuklar için mobil işitsel bellek eğitimi geliştirilmesi, uygulamanın kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi ve çalışma belleği üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya 6-9 yaş aralığında koklear implant kullanan ve düzenli geleneksel rehabilitasyon eğitimi alan 12 çalışma grubu ve 12 kontrol grubu olmak üzere 24 koklear implant kullanıcısı çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Kontrol grubu geleneksel rehabilitasyon ile 4 hafta eğitim almıştır, çalışma grubuna ise geleneksel rehabilitasyona ek olarak mobil işitsel eğitim uygulanmıştır. Katılımcılara ön test ve son test olarak çalışma belleği ölçeğinin sözel alt boyutları uygulanmıştır. Çalışma grubuna mobil işitsel bellek eğitimi bitiminde mobil kullanılabilirlik ölçeği aile ve çocuklara uygulanmıştır. Ebeveynlere uygulanan mobil kullanılabilirlik ölçeği sonucu 242,67± 26,95 elde edilmiştir. Çalışma grubundaki çocuklara uygulanan kullanılabilirlik ölçeği sonucu 27,58 ±1,73 elde edilmiştir. Zaman x grup etkileşimi incelendiğinde; çalışma belleği alt boyutları ve toplam puanı, kısa süreli bellek rakam hatırlama alt boyutu ve toplam puanı açısından anlamlılık elde edilmiştir (p<0,05). Çalışma grubunda bu becerilerde daha fazla ilerleme olduğu görülmüştür. Sonuç olarak geliştirilen mobil işitsel bellek eğitiminin yüksek kullanılabilirlik düzeyine sahip olduğu ve koklear implant kullanan çocukların çalışma belleği becerilerinin fayda sağlayabilecek potansiyelde olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
While a cochlear implant enables access to auditory stimuli, the ability to process these inputs effectively depends largely on structured and systematic auditory training programs. Auditory training is of critical importance for children using cochlear implants to make sense of the auditory inputs provided by the implant and to develop age-appropriate language and speech skills. The targeted auditory training provided during this process supports the discrimination of sounds, the enhancement of auditory attention and perception skills, and the conversion of auditory information into linguistic output. In children with cochlear implants, working memory is identified as a key cognitive component in the processes of temporarily storing, processing, and interpreting auditory inputs. With technological advancements, software-based auditory training programs have emerged as an effective and complementary intervention tool for children using cochlear implants. The fact that these programs can be implemented in a home setting, can be adapted to individual performance levels, and allow for the systematic recording of user data enhances the continuity and trackability of the rehabilitation process. In this context, technology-based auditory training applications for cochlear implant users are considered to have significant potential for supporting language and speech development. The aim of this study is to develop a mobile auditory memory training program for children with cochlear implants, evaluate the program's usability, and examine its effect on working memory. The study included 24 children with cochlear implants, comprising 12 participants in the experimental group and 12 in the control group, all aged 6–9 years and receiving regular traditional rehabilitation training. The control group received 4 weeks of traditional rehabilitation training, while the experimental group received the mobile auditory training in addition to traditional rehabilitation. The verbal subscales of the working memory scale were administered to participants as pre- and post-tests. Following the completion of the mobile auditory memory training, the mobile usability scale was administered to both families and children in the experimental group. The result of the mobile usability scale administered to parents was 242.67 ± 26.95. The result of the usability scale administered to children in the study group was 27.58 ± 1.73. When examining the interaction between time and group, significant differences were found in the subdimensions and total scores of working memory, as well as in the subdimensions and total scores of short-term memory digit recall (p<0.05). Greater progress in these skills was observed in the experimental group. In conclusion, the developed mobile auditory memory training program was found to have a high level of usability, and it was observed that it has the potential to benefit the working memory skills of children using cochlear implants.
Benzer Tezler
- Akustik uzun süreli uyarı ile elde edilen stapes refleks cevaplarının gürültüye bağlı işitme kayıplarının ayırtıcı tanısındaki yeri
Başlık çevirisi yok
BÜLENT HALİL HAVZA
- Liquidambar orientalis mill (sığla ağacı)'in morfolojik ve palinolojik özellikleri üzerine araştırmalar
Studies on the morphological and palynological characteristics of liquidambar orientalis mill. in Turkey
ASUMAN GÜNGÖRDÜ
Doktora
Türkçe
1986
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Botaniği Bilim Dalı
PROF.DR. FAİK YALTIRIK
- Türkiye linyit ve taşkömürlerinden metalurjik amaçla karma kok üretimi
Başlık çevirisi yok
HASAN FERİT BERK
- Sahil çamı ve kızılçamında tohum büyüklüğü ve ağırlığının çimlenme yüzdesine, fidan boyuna, fidan kalitesine etkisi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRAN GÖKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ YAHYAOĞLU