Benlik saygısı ve beden algısının sosyal karşılaştırma teorisine göre değerlendirilmesi: Kadın ve erkek İnstagram kullanıcıları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
An assessment of self-esteem and body image through the lens of social comparison theory: A comparative study of female and male Instagram users
- Tez No: 1012334
- Danışmanlar: PROF. DR. YILDIZ DİLEK ERTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halkla İlişkiler, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sosyal medya platformu Instagram'da gerçekleştirilen sosyal karşılaştırma davranışlarının bireylerin beden algısı ve benlik saygısı üzerindeki etkilerini cinsiyet bağlamında incelemeyi ve benzerlikler ile farklılıkları ortaya koymayı amaçlamaktır. Görsel odaklı bir platform olan Instagram'ın, kullanıcıların başkalarının idealize edilmiş yaşamlarına ve estetikle filtrelenmiş görüntülerine maruz kalmasının beden algısı ve benlik saygısına yönelik etkileri, bu araştırmanın temel odak noktasıdır. Bu çalışma, özellikle yerli literatürde genellikle Facebook kullanıcılarının sosyal karşılaştırma süreçlerini ele alan çalışmaların aksine, sadece Instagram kullanıcılarını temel alarak farklı bir konumda yer almaktadır. Literatürde, Instagram kullanıcılarının sosyal karşılaştırma davranışlarının cinsiyet temelli bir perspektiften ele alındığı ve beden algısı ile benlik saygısının aynı anda değerlendirildiği bir çalışmanın eksikliği, bu araştırmayı özgün kılmakla beraber bilinçli Instagram kullanımına yönelik stratejiler ortaya koymak için bilgi sağlayacaktır. Araştırmada, 385 kişilik bir örneklem grubundan veri toplanmış ve katılımcıların beden algısı ile benlik saygısı düzeyleri SPSS 26 paket programı ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler kapsamında parametrik testlerden, bağımsız örneklem T-Testi, tek yönlü ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, kadınların Instagram'da erkeklere oranla daha fazla sosyal karşılaştırma yaptığını ve bu durumun kadınların beden algısı üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca Instagram' da sosyal karşılaştırma yapan erkeklerin beden algısına olan bakışının da olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Bunun dışında kadınların Instagram fenomenleriyle karşılaştırma yapma eğilimde olduğu erkeklerin ise bu durum karşısında daha nötr bir tutum sergilediği ortaya konmuştur. Instagram' da sosyal karşılaştırma ve benlik saygısı arasındaki korelasyon her iki cinsiyet açısından değerlendirildiğinde ise bu iki değişken arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, Instagram' ın bireylerin beden algısı ve benlik saygısı üzerindeki çok boyutlu etkilerini ortaya koymaktadır. Çalışma, Instagram' ın cinsiyet bağlamında etkilerini anlamak ve bireylerin bu platformları daha bilinçli bir şekilde kullanmalarını sağlamak için önemli bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effects of social comparison behaviors on the social media platform Instagram on individuals' body image and self-esteem within the context of gender, highlighting similarities and differences. The primary focus of this research is to analyze how exposure to idealized lifestyles and aesthetically filtered images on a highly visual platform like Instagram influences users' body image and self-esteem. Unlike previous studies in the domestic literature, which predominantly focus on social comparison processes among Facebook users, this study uniquely centers exclusively on Instagram users, filling a research gap. The lack of studies that simultaneously evaluate gender-based social comparison behaviors, body image, and self-esteem within the context of Instagram usage makes this research distinctive and provides insights into strategies for promoting conscious Instagram usage. The study collected data from a sample of 385 participants, assessing their body image and self-esteem levels using SPSS 26 statistical software. Parametric tests, including independent samples t-test, one-way ANOVA, correlation, and regression analyses, were applied for statistical evaluation. The findings indicate that women engage in social comparison on Instagram more frequently than men, leading to a more negative impact on their body image. However, men who engage in social comparison on Instagram also exhibit negative perceptions of their body image. Furthermore, while women tend to compare themselves with Instagram influencers, men display a more neutral attitude toward such comparisons. When examining the correlation between Instagram-based social comparison and self-esteem for both genders, no significant relationship was found between these two variables. In conclusion, this study highlights the multidimensional effects of Instagram on individuals' body image and self-esteem. By exploring the platform's impact within a gendered context, this research contributes to a better understanding of social comparison behaviors and aims to promote more conscious use of social media platforms like Instagram.
Benzer Tezler
- Obez bireylerde benlik saygısı ve beden algısının değerlendirilmesi
Evaluation of self-esteem and body image of obese persons
PINAR HAMURCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CAN ÖNER
- Fazla kilolu ve obez bireylerde beden algısı, benlik saygısı ve algılanan sosyal desteğin yaşam doyumuyla ilişkisinin incelenmesi
Examination of relationship between body perception, self-esteem and perceived social support in life satisfaction in overweight and obese individuals
GÜLFER AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER ÇUHADAROĞLU
- Genç yetişkinlerin sosyal medya bağımlılıkları, benlik saygısı ve beden algısı arasındaki ilişki
The relationship between social media addiction, self-esteem and body perception of young adults
FEYZA SARIKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiBiruni ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KUŞCU
- Sistemik skleroz hastalarında beden algısı, sosyal görünüş kaygısı, benlik saygısı ve psikolojik sağlamlığın hastalık aktivitesiyle ilişkisi
The Relationship between Body Image, Social Appearance Anxiety, Self-Esteem, and Psychological Resilience with Disease Activity in Patients with Systemic Sclerosis
SEDA NUR GÖKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıÇukurova Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDEM ARSLAN
- Yetişkin bireylerde depresyon, benlik saygısı,beden algısı ve sosyal görünüş kaygısı arasındakiilişkinin incelenmesi
The examination of relationship between depression, self-estem, body image and social appearance anxiety in adults
EDA KILIÇ