Hamzavî'nin İskendernâme'sinin Birinci Cildi (İnceleme-tenkitli metin)
The first Volume of Hamzavî's İskendernâme (Review-critical text)
- Tez No: 1012200
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜCAHİT KAÇAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: İskendername, İskendername
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klasik Türk edebiyatının önemli konularından birisi olan mensur ve manzum hikâye metinlerinden oluşan geniş külliyatta aşk hikâyelerinin yanında tarihi karakterlerin maceralarını ele alan eserler de önemli bir yer tutmaktadır. Bunlardan birisi olan İskendernâmeler, Makedonya kralı İskender ile Kur'ân-ı Kerîm'de hikâyesi anlatılan Zülkarneyn peygamberin maceralarının birbirine karıştırılmasıyla ayrı bir tür özelliği kazanan metinlerdir. Bu çalışmada, İskendernâme geleneği üzerinde durulmuş, Hamzavî'nin İskendernâme'sinin 1. cildinin tenkitli metni ortaya konarak içerik yönünden incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, Türk edebiyatında müstakil hikâyeler dışında İskender'in nasıl işlendiği üzerinde durularak şairlerin divanlarında ve İskender konulu eserlerinin dışında geçen beyitler tespit edilmiştir. Konularına göre bu beyitler kategorize edilmiş ve İskender'in nasıl değerlendirildiği anlatılmıştır. İkinci bölümde, Hamzavî'nin hayatı, eserleri ve edebi kişiliği üzerinde durulmuştur. Biyografi kaynaklarında şair hakkında geçen bilgiler derlenmiş, edebi kişiliği metni üzerinden tespit edilmiş, eser üzerine yapılan çalışmalar verildikten sonra ilgili nüshalar tanıtılmıştır. Eser, İskendernâme geleneğinin en bilinen örneği olan Ahmedî'nin (ö. 1412-13) eseri ile biçim, içerik ve beyit düzeylerinde karşılaştırılmıştır. İki eserde bulunan benzer beyitler ve benzerlik durumları gösterilmiştir. Üçüncü bölümde eserin 1. cildinin tenkitli metni verilmiştir. Böylece daha önce varlığı bilinen ancak nüshasına ulaşılamayan bir eserin 1. cildi araştırmacıların hizmetine sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In the large corpus of prose and verse story texts, which is one of the important subjects of classical Turkish literature, works dealing with the adventures of historical characters, as well as love stories, have an important place. One of these, İskendernâmes, are texts that bring together narratives on history and religion and gain a separate genre feature by mixing the adventures of Alexander, the king of Macedonia, and the prophet Zulkarneyn, whose story is told in the Holy Quran. In this study, the Iskendernâme tradition was emphasized and the critical text of the 1st volume of Hamzavi's Iskendernâme was presented and examined in terms of content. In the first part of the study, couplets mentioned in poets' divans and outside their works on Alexander were identified, focusing on how Alexander was handled in Turkish literature, apart from individual stories. These couplets are categorized according to their subjects and how Alexander is evaluated is explained. In the second part, Hamzavi's life, works and literary personality are emphasized. The information about the poet in the biographical sources was compiled, his literary personality was determined through his text, and after the studies on the work were given, the relevant copies were introduced. The work is compared with the work of Ahmedi, the most well-known example of the Iskendernâme tradition, at the level of form, content and couplets. Similar couplets and similarity situations in the two works are shown. In the third chapter, the transcribed text of the 1st volume of the work is given. Thus, the first volume of a work whose existence was previously known but whose copy could not be found was made available to researchers.
Benzer Tezler
- Hamzavî'nin İskender-nâme'si (İnceleme-metin-gramatikal dizin)
Hamzavi's Iskendername (Analysis-text-grammatical index)
VASFİ BABACAN
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAkdeniz ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ CİN
- Hamzavî'nin İskender-i Zü'l-Karneyn-nâme'si (18. cilt) (giriş-inceleme-metin-dizin)
Hamzavi's İskender-i Zü'l-Karneyn-nama (18. Vol) (introduction-examination-text-index)
GÜLFER BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN ŞEN
- Haẕa Kitābu İskender-nāme [90r - 135v] (inceleme-metin-dizin)
The book of İskendername [90r - 135v] (analysis-text-index)
BÜŞRA EJDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN BAYRAKTAR ERTEN
- Hamzavî'nin İskender-i Zü'l-Karneyn Tevârihi, Berlin Devlet Kütüphanesi MS. OR. QUART 1634, 1b-67a (İnceleme, metin ve dizin)
Hamzavî's İskender-i Zü'l-Karneyn Tevârihi, Berlin state Library MS. OR. QUART 1634, 1b-67a (Analysis-text and index)
HÜSEYİN EMEKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET MUSTAFA KARACA
- Hamzavi'nin Hamzanamesi (26. cilt) giriş-inceleme-metin-sözlük
Hamzavi's Hamzaname (26. tome) introduction-analysi̇s-text-dictionary
YILMAZ FARAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Arel ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET YELTEN