Çocuk ihmal ve istismarının Türk Ceza Kanunu kapsamında aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali açısından değerlendirilmesi
Evaluation of child neglect and abuse in the context of the violation of family law obligations under the Turkish Penal Code
- Tez No: 1011826
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA SÜHEYLA ALİUSTAOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Adli Tıp, Forensic Medicine
- Anahtar Kelimeler: Çocuk İhmali, Çocuk İstismarı, Adli Tıp, Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüğün İhlali, Çocuk Koruma Hukuku, Child Neglect, Child Abuse, Forensic Medicine, Violation of Obligations Arising from Family Law, Child Protection Law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Adli Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çocuk ihmali ve istismarı, çocuğun fiziksel, ruhsal ve sosyal gelişimini olumsuz etkileyen, tıbbi olduğu kadar hukuki boyutları da bulunan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada, çocuk ihmal ve istismarı ön tanısı veya şüphesiyle adli değerlendirmeye yönlendirilen olguların demografik, klinik ve adli tıbbi özelliklerinin incelenmesi; olguların Türk Ceza Kanunu kapsamında, özellikle aile hukukundan kaynaklanan bakım, gözetim ve koruma yükümlülüklerinin ihlali açısından değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, retrospektif kohort niteliğinde, dosya ve arşiv taramasına dayalı tanımlayıcı bir araştırma olarak yürütüldü. Araştırmaya, 1 Ocak 2022–31 Aralık 2024 tarihleri arasında Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Kütahya Şehir Hastanesi'nde çocuk ihmal ve istismarı ön tanısı veya şüphesiyle adli muayene ve raporlandırma amacıyla değerlendirilen 18 yaş altı olgular dahil edildi. Veriler hastane bilgi yönetim sistemi, adli tıp polikliniği kayıtları, hasta dosyaları, adli raporlar, acil servis kayıtları, fizik muayene bulguları, laboratuvar ve radyolojik incelemeler ile konsültasyon notları üzerinden elde edildi. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, Fisher kesin testi, Student t testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı; p<0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 152 olgu dahil edildi. Olguların medyan yaşı 3,0 yıl olup %49,3'ü kız, %50,7'si erkekti. Olayların en sık ev ortamında (%68,9) ve yaz mevsiminde (%34,9) meydana geldiği saptandı. Olguların %91,4'ü ihmal, %8,6'sı fiziksel istismar kapsamında değerlendirildi. Klinik-adli değerlendirmede olguların %17,1'inde hayati tehlike, %32,2'sinde basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek nitelikte yaralanma ve %18,4'ünde kemik kırığı saptandı. Hayati tehlike saptanan olgularda yaş medyanı daha düşüktü. İhmal olgularında en sık alt türler düşme (%29,5), trafik kazası (%20,1), ilaç içme (%15,1), korozif madde alımı (%10,8) ve yanık (%10,8) olarak belirlendi. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali kapsamında değerlendirilen 68 olgunun büyük çoğunluğunda olay yeri ev, fail ise ebeveyn veya diğer aile bireyi idi. Sonuç: Çocuk ihmal ve istismarı şüphesiyle adli değerlendirmeye yönlendirilen olguların büyük çoğunluğunun ihmal kapsamında olduğu ve olayların çoğunlukla küçük yaş grubunda, ev ortamında ve ebeveyn gözetiminde meydana geldiği görüldü. Önlenebilir nitelikteki düşme, ilaç içme, korozif madde maruziyeti ve yanık gibi olayların öne çıkması, bakım verenin gözetim ve koruma yükümlülüğünün adli tıbbi değerlendirmede ayrıntılı biçimde ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu olgularda yaralanmanın ağırlığının yanı sıra çocuğun yaşı, gelişim düzeyi, olayın öngörülebilirliği, önlenebilirliği ve illiyet bağı birlikte değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Child neglect and abuse constitute a major public health problem with significant medical, social, and legal consequences, adversely affecting children's physical, psychological, and social development. This study aimed to evaluate the demographic, clinical, and forensic medical characteristics of children referred for forensic assessment with a preliminary diagnosis or suspicion of child neglect or abuse, and to examine these cases within the framework of the Turkish Penal Code, particularly in terms of the violation of care, supervision, and protection obligations arising from family law. Materials and Methods: This study was designed as a retrospective cohort and descriptive study based on file and archive review. Cases under 18 years of age who were evaluated for forensic examination and reporting due to a preliminary diagnosis or suspicion of child neglect or abuse between January 1, 2022 and December 31, 2024 at Kütahya Health Sciences University Evliya Çelebi Training and Research Hospital and Kütahya City Hospital were included. Data were obtained from the hospital information management system, forensic medicine outpatient clinic records, patient files, forensic reports, emergency department records, physical examination findings, laboratory and radiological examinations, and consultation notes. Descriptive statistics, chi-square test, Fisher's exact test, Student's t-test, and Mann-Whitney U test were used for statistical analyses, and p<0.05 was accepted as the level of statistical significance. Results: A total of 152 cases were included in the study. The median age was 3.0 years; 49.3% of the cases were female and 50.7% were male. Incidents occurred most frequently at home (68.9%) and during summer (34.9%). Of all cases, 91.4% were evaluated as neglect and 8.6% as physical abuse. Forensic clinical assessment revealed life-threatening injury in 17.1% of cases, injuries not treatable with simple medical intervention in 32.2%, and bone fractures in 18.4%. The median age was lower among cases with life-threatening injury. The most common subtypes of neglect were falls (29.5%), traffic accidents (20.1%), medication ingestion (15.1%), corrosive substance ingestion (10.8%), and burns (10.8%). Among the 68 cases evaluated within the scope of violation of obligations arising from family law, the incident mostly occurred at home, and the perpetrator was usually a parent or another family member. Conclusion: The majority of children referred for forensic evaluation with suspicion of neglect or abuse were assessed as cases of neglect, and most incidents occurred among young children, at home, and under parental supervision. The prominence of preventable events such as falls, medication ingestion, corrosive substance exposure, and burns indicates that the caregiver's duty of supervision and protection should be carefully evaluated in forensic medical assessments. In these cases, not only the severity of injury but also the child's age, developmental level, foreseeability and preventability of the incident, and causal relationship should be considered together.
Benzer Tezler
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında çocukların cinsel istismarı suçu
The crime of sexual abuse of children under the Turkish Criminal Code Act No. 5237
SİMGE CANER
- Uluslararası insan hakları hukuku kapsamında çocuklara yönelik cinsel istismar
Sexual abuse against children in the context of international human rights law
ESMA DEMİRAL
- Cinsel istismar mağduru çocuklarda medikolegal değerlendirme sürecini ve koruyucu-destekleyici tedbir uygulamalarını etkileyen etkenlerin incelenmesi
Examination of factors affecting the medicolegal evaluationprocess and protective supportive measure practices in childvictims of sexual abuse
FADİME BAYRAKTAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAHBAL ARAS
- Öğretmenlerin çocuk istismarı ve ihmaline yönelik farkındalık düzeyleri
Levels of awareness in teachers regarding child abuse and neglect
DENİZ TUGAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA KUĞUOĞLU