Trans kromozomal hibrid tahıl, tritipyrum'un fenotipleme, genotipleme ve sitogenetik moleküler belirteç analizleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of transchromosomal hybrid cereal tritipyrum by phenotyping, genotyping and cytogenetic molecular marker analyses
- Tez No: 1011676
- Danışmanlar: PROF. DR. KHALID MAHMOOD KHAVAR, DR. CUMA KARAOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoteknoloji, Ziraat, Genetik, Biotechnology, Agriculture, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Bitki ıslahı, FISH, Gen aktarımı, Plant breeding, FISH, Gene transfer
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2022–2024 yetiştirme sezonlarında yürütülen tarla denemeleri ile 2022–2025 yılları arasında gerçekleştirilen laboratuvar ve moleküler sitogenetik analizler kapsamında İran kaynaklı ikincil amfidiploid transkromozomal Tritipyrum (STCT) genotiplerinin Türkiye ekolojik koşullarındaki adaptasyon potansiyellerinin fenotipik, fizyolojik ve sitogenetik düzeyde bütüncül olarak değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırma kapsamında laboratuvar koşullarında çimlenme testleri gerçekleştirilmiş; erken fide döneminde NaCl, NaOCl ve kolşisin uygulamalarının morfolojik gelişim ve stoma davranışı üzerine etkileri incelenmiş; Gölbaşı–İkizce (normal), Malya–Boztepe (orta tuzluluk) ve Şereflikoçhisar (yüksek tuzluluk) lokasyonlarında çok lokasyonlu tarla adaptasyon denemeleri yürütülmüştür. Genotiplerin ploidi düzeyleri flow sitometri analizleri ile belirlenmiş, FISH/GISH analizleri ile yabancı kromatin segmentlerinin varlığı incelenmiştir. Laboratuvar koşullarında ikincil amfidiploid Tritipyrum genotiplerinin ortalama çimlenme oranı %87 olarak belirlenmiş ve EC = 24 dS m⁻¹ tuzluluk düzeyinde özellikle L6, L8, L17, L22 ve L24 genotiplerinin yüksek tolerans grubunda yer aldığı saptanmıştır. Çok lokasyonlu tarla denemelerinde normal koşullarda L3, L11 ve L16; orta tuzluluk koşullarında L8, L22 ve L25; yüksek tuzluluk koşullarında ise L6, L17 ve L24 genotipleri üstün performans göstermiştir. Erken fide döneminde uygulanan stres analizleri, genotiplerin morfolojik gelişim ve stoma davranışlarının stres koşullarına duyarlı fizyolojik göstergeler olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak L6, L8, L17, L22 ve L24 genotiplerinin tuzluluk stresine toleranslı ileri seleksiyon materyali olarak değerlendirilebileceği belirlenmiştir. Çalışma, Tritipyrum genotiplerinin Türkiye koşullarındaki adaptasyonunun fenotipik, fizyolojik ve moleküler sitogenetik düzeyde birlikte değerlendirildiği ilk kapsamlı araştırmalardan biri olup tuzluluk sorunu bulunan ve verim potansiyeli sınırlı tarım alanlarına yönelik tahıl ıslah çalışmalarına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the adaptation potential of Iranian-origin secondary amphidiploid transchromosomal Tritipyrum (STCT) genotypes under Turkish ecological conditions through integrated phenotypic, physiological and cytogenetic analyses, based on field experiments conducted during the 2022–2024 growing seasons and laboratory and molecular cytogenetic analyses carried out between 2022 and 2025. Within the scope of the study, germination tests were performed under laboratory conditions and the effects of NaCl, NaOCl and colchicine applications at the early seedling stage on morphological development and stomatal behavior were investigated. Multi-location field adaptation trials were conducted at Gölbaşı–İkizce (normal), Malya–Boztepe (moderately saline) and Şereflikoçhisar (highly saline) conditions. The ploidy levels of the genotypes were determined by flow cytometry and the presence of alien chromatin segments was examined using FISH/GISH analyses. The average germination rate of the secondary amphidiploid Tritipyrum genotypes was determined as 87% and salinity tests conducted at EC = 24 dS m⁻¹ indicated that genotypes L6, L8, L17, L22 and L24 showed high tolerance. In multi-location field trials, genotypes L3, L11 and L16 performed better under normal conditions; L8, L22 and L25 under moderately saline conditions; and L6, L17 and L24 under highly saline conditions. As a result, genotypes L6, L8, L17, L22 and L24 were identified as advanced selection materials tolerant to salinity stress. This study contributes to cereal breeding programs targeting salt-affected agricultural lands with limited yield potential.
Benzer Tezler
- Sinaptobrevin 1 ve 2'yi kodlayan iki insan geninin yapısı ve kromozomal lokalizasyonu
Başlık çevirisi yok
HASAN TAYFUN ÖZÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1990
Tıbbi Biyolojiİstanbul ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UFA FRANCKE
- Kronik miyolositer lösemide (KML) BCR-ABL ve ABL-BCR hibrit genlerinin RT-PCR ve southern blot yöntemi ile gösterilmesi
Başlık çevirisi yok
YUSUF ÖZKUL
- Deri temizliği hemşirelik tekniğine uygun olarak yapılmış ve yapılmamış hastalarda ameliyat sonrası yara enfeksiyonunun görülme sıklğı
A Comparison of wound infection incidences between the patients who were cleansed in ward according to the nursing technique and those who were cleansed in operating room
NÜKHET TÜRKEL
- Havaalanı terminal binalarında ihtiyaç programlaması
Necessity programming in airport terminal buildings
SEVGİ LÖKÇE