Geri Dön

Kripto varlıkların hukuki niteliği ve borç ilişkilerine etkisi

The legal nature of crypto assets and their effects on legal relations

  1. Tez No: 1011590
  2. Yazar: ALPEREN POLAT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DOĞAN, DOÇ. DR. SİNAN OKUR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Akıllı sözleşmeler, Bilişim hukuku, Blok zinciri sistemi, Dağıtık kayıt defteri, Dağıtık sistemler, Kripto para birimi, Kripto varlık, Kriptografi, Taksonomi, Taksonomik analiz, Smart contracts, Information lav, Blockchain system, Distributed ledger, Distributed systems, Crypto currency, Cryptocurrency, Cryptography, Taxonomy, Taxonomic analysis
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kripto varlıkların tek bir hukuki kategoriye hapsetme çabaları, bu varlıkların çeşitliliğini ve karmaşık yapısını anlamayı güçleştirmektedir. Bu çalışmada, kripto varlıkların tek bir hukuki niteliğinin bulunmadığı ve bulunamayacağı temel argümanından hareketle, söz konusu varlıkların borç ilişkilerine etkisi bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde; kripto varlıkların felsefi temelleri, teknik altyapısı, para tarihindeki konumu ile beraberinde getirdiği risk ve fırsatlar ortaya konulmuştur. Bu bölümde,“ıslak kurallar”olarak nitelendirilen geleneksel hukuk ile“kuru kurallar”olarak ifade edilen kod temelli sistemler arasındaki temel ayrım ve etkileşim analiz edilmiştir. İkinci bölümde, kripto varlıkların benzer hukuki kurumlardan farkları incelenmiş ve tezin literatüre özgün katkısını teşkil eden üç boyutlu bir tasnif sunulmuştur. Bu kapsamda, milyonlarca projeyi içine alacak şekilde amaçsal/sektörel, teknik ve hukuki sınıflandırmalar yapılmış; mevcut hukuki kurumların kripto varlık ekosistemindeki görünümleri irdelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise karşılaştırmalı hukuktaki düzenlemeler incelenerek geliştirilen sınıflandırmanın pratik sonuçları ortaya konulmuştur. Türk hukuku bakımından mevcut düzenlemeler ile olası hukuki nitelendirmeler değerlendirilmiş ve bu nitelendirmelerin özel hukuka etkileri analiz edilmiştir. Çalışma neticesinde, kripto varlıkların somut olaya özgü, esnek ve kapsayıcı düzenlemelere tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmış ve bu doğrultuda kanun koyucuya öneriler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

Efforts to confine crypto assets to a single legal category hinder the understanding of their diversity and complexity. Proceeding from the main argument that crypto assets do not and cannot possess a single legal nature, this study has examined their impact on debt relations from a holistic perspective. The first chapter of the study set forth the philosophical foundations and technical infrastructure of crypto assets, their position in monetary history, and the risks and opportunities they present. In this chapter, the fundamental distinction and interaction between traditional law, defined as“wet rules,”and code-based systems, defined as“dry rules,”were analyzed. In the second chapter, the differences between crypto assets and similar legal institutions were examined, and a three-dimensional taxonomy, constituting the thesis's main contribution, was presented. In this context, purposive/sectoral, technical, and legal classifications were established to encompass millions of projects, and the manifestations of existing legal institutions within the realm of crypto assets were analyzed. In the third and final chapter, regulations in comparative law were examined to demonstrate the practical implications of the developed taxonomy. With respect to Turkish law, current regulations and potential legal qualifications were assessed, and their effects on private law were analyzed. The study concluded that crypto assets must be subject to case-specific, flexible, and comprehensive regulations, and accordingly, has offered recommendations to the legislator.