A systematic literature review of AI in higher education: Opportunities and challenges
Yüksek öğretimde yapay zekanın sistematik literatür incelemesi: Zorluklar ve fırsatlar
- Tez No: 1011391
- Danışmanlar: Assoc. Prof. Dr. BÜŞRA SOUMMAKIE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İnsan-yapay zeka etkileşimi, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2016 ile 2025 yılları arasında yayınlanan 43 hakemli makalenin PRISMA uyumlu analizi yoluyla, yapay zekanın yükseköğretimdeki yerini sistematik olarak inceliyor ve yapay zekanın üç temel alanını (makine öğrenimi (ML), doğal dil işleme (NLP) ve üretken yapay zeka (GAI)) öğretim, öğrenme, değerlendirme, öğrenci desteği ve kurum yönetimiyle ilişkili olarak ele alıyor. Uygulamalar arasında akıllı öğretim sistemleri (ITS), uyarlanabilir öğrenme platformları, içerik üretimi, kişiselleştirilmiş geri bildirim sağlayan öğrenme analitiği; otomatik notlandırma, intihal tespiti ve değerlendirme için tahmine dayalı analitik; sohbet robotları, sanal asistanlar, idari otomasyon ve araştırma araçları yer almaktadır. Avantajları arasında öğrenmenin etkinliğinin artması, erişilebilirlik, eşitlik, personel verimliliği ve yapay zeka okuryazarlığı yer alırken, kullanıcı verilerinin gizliliği, algoritmik önyargı, akademik dürüstlüğe yönelik tehditler, eleştirel düşünmenin azalması ve teknolojiye erişimde eşitsizlikler gibi risklerle de karşı karşıyadır. Uzun vadeli etkiler, kültürlerarası çalışmalar, nedensel araştırmalar ve politika çerçeveleri ele alınmayı beklemektedir. Özetle, yapay zeka, dikkatli, kanıta dayalı ve etik kurallara uygun bir şekilde uygulandığı takdirde, yükseköğretim için dönüştürücü potansiyele sahip sosyoteknik bir sistem olarak ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study systematically reviews the place of AI in HE through a PRISMA-compliant analysis of 43 peer-reviewed articles published between the years 2016 and 2025, exploring three key areas of AI (machine learning (ML), natural language processing (NLP) and generative AI (GAI)) as they relate to teaching, learning, assessment, student support, and institution management. Applications include intelligent tutoring systems (ITS), adaptive learning platforms, content generation, learning analytics providing personalized feedback; automated grading, plagiarism detection, and predictive analytics for evaluation; chatbots, virtual assistants, administrative automation, and research tools. Advantages include improved efficacy of learning, accessibility, equity, staff productivity, and AI literacy, but it also faces risks such as the user's data privacy, algorithmic bias, threats to academic integrity, decreasing critical thinking, and inequities in the access to technology. There remain to be addressed the long-term effects, cross-cultural studies, causal investigations, and policy frameworks. In sum, AI is constituted as a sociotechnical system with transformative potential for higher education, if applied with caution, evidence, and ethics.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ