Afganistanlıların Türkiye'de uluslararası koruma altına alınması ve üçüncü ülkeye yerleştirilmesi
Providing international protection to Afghans in Türkiye and their resettlement to third countries
- Tez No: 1010983
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BELKIS VURAL ÇELENK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, sığınma arayan Afganların Türkiye'de uluslararası koruma sağlanması ve üçüncü bir ülkeye yerleştirilmeleri hususu incelenmektedir. Çalışma kapsamında, Afganistan kaynaklı göç hareketleri tarihsel ve nedensel anlamda araştırılmakta; sığınma amacıyla farklı dönemlerde Türkiye'ye gelen Afgan sığınmacıların durumu değerlendirilmektedir. Irkı, dini, milliyeti, belirli bir sosyal gruba mensubiyeti ya da siyasi düşünceleri nedeniyle zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için Türkiye'ye sığınan Afganların, özellikle Ağustos 2021'den sonra artan baskılar bir yandan, diğer taraftan ise temel hak ve özgürlükleri ciddi anlamda kısıtlanan risk gruplarının Türk hukukunda hangi statüler altında uluslararası koruma kapsamına alınabilecekleri Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda, söz konusu kişilerin zulüm görebileceklerine dair gerekçelerin hem teorik anlamda hem de menşe ülke bilgileri ışığında ortaya konularak, bu kişilerin uluslararası korumaya ihtiyaç duyma olasılıklarının yüksek olduğuna işaret edilmiştir. Türkiye, 1951 Cenevre Sözleşmesi'ne koyduğu coğrafi kısıtlama nedeniyle, mülteci tanımına uyan ancak Avrupa ülkeleri dışından gelen yabancılara YUKK'un 61. maddesi uyarınca mülteci statüsü değil, kanunun 62. maddesinde yer alan şartlı mülteci statüsünü tanımaktadır. Sığınma arayan Afganların Türkiye'de şartlı mülteci statüsü kapsamında koruma altına alındıkları, hem yargı kararları hem de Göç İdaresi Başkanlığı'nın uygulamalarıyla tespit edilmiştir. Mülteci ya da şartlı mülteci statüsü kapsamına girmeyen, ancak Afganistan'a geri gönderilmeleri takdirde ölüm cezası, işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muameleye maruz kalma riski bulunan kişilerin ise, yaşam hakkı, işkence yasağı ve geri göndermeme ilkesi bağlamında, YUKK'un 63. maddesinde yer alan ikincil koruma statüsüne alınabilecekleri belirlenmiştir. Sayıları itibariyle Türkiye'de en fazla uluslararası koruma talebinde bulunan Afganlara, YUKK'un 91. maddesi kapsamında geçici koruma statüsü sağlanıp sağlanamayacağı da çalışmada ele alınan bir diğer konudur. Ayrıca, Afganların üçüncü ülkeye yerleştirilme konusu de araştırılan başlıklar arasında yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the provision of international protection to Afghan asylum seekers in Türkiye, in addition to their resettlement to a third countüy. Within the scope of this study, migratory movement from Afghanistan are examined both historically and causally, and evaluates the situation of Afghan asylum seekers who arrived in Türkiye to seek refuge. The increasing oppression and severe restrictions on fundamental rights and freedoms in the aftermath of August 2021 have placed many Afghan individuals at heightened risk. Afghans who have sought asylum in Türkiye due to well-founded fears of persecution based on their race, religion, nationality, membership in a particular social group, or political opinions, particularly after August 2021, are examined in terms of the statuses under which they can be granted international protection within the framework of the Law on Foreigners and International Protection (LFIP). In this context, theoretical arguments and country of origin information are used to demonstrate the high probability that such individuals may be subjected to persecution, thereby indicating their potential need for international protection. Due to the geographical restriction it imposed on the 1951 Geneva Convention, Türkiye grants conditional refugee status under Article 62 of the LFIP to foreigners who meet the conditions for refugee status but come from non-European countries, rather than refugee status under Article 61 of the same law. It has been established both by court decisions and by the practices of the Directorate General of Migration Management that Afghan asylum seekers are protected under conditional refugee status in Türkiye. It has been determined that Afghans who do not qualify for refugee or conditional refugee status but who face the risk of death penalty, torture, degrading, or inhuman treatment if returned to Afghanistan, it has been established that they may be granted subsidiary protection status under Article 63 of the LFIP, in light of the right to life, the prohibition of torture, and the principle of non-refoulement. Another topic addressed in the study is whether, considering their numbers, Afghans-who constitute the largest group of international protection applicants in Türkiye-could be granted temporary protection status under Article 91 of the LFIP. Furthermore, the issue of resettlement of Afghan asylum seekers to a third country is also among the subjects examined in this study.
Benzer Tezler
- Metropol kentlerde düzensiz göçmenlerin mekânsal kümelenme dinamikleri: Beykoz-Yenimahalle Afganistanlılar örneği
Spatial cluster dynamics of irregular migrants in metropolitian cities: Example of Afghan refugees in Beykoz-Yenimahalle
SÜMEYYE AÇIKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sosyolojiİstanbul Ticaret ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KORKUT TUNA
- Görünmeyen göçmenler Afganlar: Türkiye köprü mü, hedef mi?
Afghans as invisible migrants: Is Turkey a destination or a bridge?
ERHAN İDİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİstanbul Arel ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ TÜFEKÇİOĞLU
- Afganistanlı sığınmacı ve mültecilerin gündelik yaşam deneyimleri: Niğde örneği
Everyday life experiences of Afghans asylum seekers and refugees: The sample of Nigde
CANAN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEVDET YILMAZ
- GÖRÜNMEYEN GÖÇMENLER AFGANLAR: TÜRKİYE KÖPRÜ MÜ, HEDEF Mİ?
AFGHANS INVİSİBLE IMMİGRANTS: TURKEY AS A BRİDGE OR AS A DESTİNATİON?
ERHAN İDİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyolojiİstanbul Arel ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ TÜFEKÇİOĞLU
- Afganistan'da kız çocuklarının eğitimi ve sorunları (Mezar-i-Şerif şehri örneğinde)
The education and problems of girls in Afghanistan (For the example of the Tomb-Istanbul city)
AYE JAMAL DOSTUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SosyolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜRREŞİT CELİL KARLUK