Yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce ders kitaplarının öğrenici özerkliği açısından değerlendirilmesi
An evaluation of Turkish and English as foreign language coursebooks in terms of learner autonomy
- Tez No: 1010940
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEGÜL BAYRAKTAR SULLIVAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Yabancı Dil Olarak İngilizce öğretiminde yaygın olarak kullanılan Oxford Üniversitesi yayını English File serisinin Ön-Orta, Orta, İleri-Orta ve İleri düzeyleri ile Yabancı Dil Olarak Türkçe öğretiminde kullanılan Yunus Emre Enstitüsü yayını Yedi İklim Türkçe setinin B1, B2, C1 ve C2 düzeyleri, öğrenici özerkliğine duyarlılıkları açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma kapsamında, her iki ders kitabı setinde yer alan ünitelerdeki tüm alıştırma ve etkinlikler öğrenici özerkliği açısından analiz edilerek, özerklik ölçütlerinin materyal içindeki dağılımı ve yoğunluğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda ders kitaplarında belirlenen bu yapısal örüntülerin uygulamadaki karşılığını ortaya koymak amacıyla öğretici görüşlerine başvurulmuş; böylece elde edilen bulgular, sınıf içi deneyimle desteklenerek daha bütüncül bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle tasarlanmıştır. Amaçsal örnekleme yöntemiyle seçilen ünitelerde yer alan tüm alıştırma ve etkinlikler, öğrenici özerkliğine ilişkin belirlenen ölçütler doğrultusunda sistematik olarak çözümlenmiştir. Bu doğrultuda, alan yazında yer alan kabul görmüş ölçek ve çerçevelerden hareketle bir kontrol listesi geliştirilmiştir. Veri toplama süreci öncesinde ölçütlerin geçerlik ve güvenirliliği bir ölçme değerlendirme uzmanı ve iki alan uzmanı tarafından da incelenmiş, kontrol listesinin işevuruk yapısı onaylanmıştır. Çalışma kapsamında önce iki yayın setindeki tüm üniteler, oluşturulan bu kontrol listesi kullanılarak sıklık analizine tabi tutulmuş; sonra her ölçüt özelinde tüm düzeyler ayrı ayrı incelenmiştir. Nitel araştırma desenine sahip bu çalışmada, ders kitabı analizlerinden elde edilen bulgular, ilgili kitap setlerini kullanan öğreticilerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen verilerle desteklenmiştir. Ders kitaplarının analizlerinden elde edilen bulgular, ilgili kitap setlerini kullanan uzman öğreticilerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen verilerle desteklenmiştir. Böylelikle veri varyasyonu sağlanmış, belge çözümlemeleri ve öğretici görüşlerinin karşılaştırılması yoluyla, bulguların tutarlılığı ve güvenirliği desteklenmiştir. Bulgular, English File serisinin öğrenici özerkliğini destekleme açısından daha dengeli, çeşitlendirilmiş ve etkileşim temelli bir yapı sunduğunu; buna karşılık Yedi İklim serisinin öğrenici özerkliğini daha sınırlı ve çoğunlukla öğretmen yönlendirmesine bağlı bir çerçevede ele aldığını göstermiştir. Her iki kitap setinde de üretim temelli görevler öne çıkmakla birlikte, English File serisinde bu görevlerin öğrenicinin karar verme ve etkileşim süreçlerini daha sistematik biçimde desteklediği görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, her iki ders kitabı setinin de öğrenici özerkliğinin üstbilişsel boyutlarını yeterince sistematik biçimde içermediği anlaşılmıştır. Bu açıdan çalışma, öğrenici vi özerkliğinin 21. yüzyıl becerileri, dijital öğrenme ortamları ve öğrenici eylemliliği ile bütünleşik bir yapı olarak ele alınması gerekliliğini vurgulamaktadır. Çalışma sonunda gelinen noktada, özellikle yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında görev çeşitliliğinin artırılması, öğrenicinin seçim yapmasına olanak tanıyan yapıların geliştirilmesi gerektiği görülmüştür. Ek olarak, her iki yayın seti için de geçerli olmak üzere, öğrenici özerkliğinin üstbilişsel boyutlarını destekleyecek hedef belirleme, öğrenme planlama ve strateji geliştirme odaklı yapıların ders kitaplarına daha sistemli biçimde entegre edilmesi ve öz değerlendirme süreçlerinin daha işlevsel biçimde yeniden düzenlenmesi önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the Pre-Intermediate, Intermediate, Upper-Intermediate, and Advanced levels of the English File series published by Oxford University Press, widely used in Teaching English as a Foreign Language, and the B1, B2, C1, and C2 levels of the Yedi İklim Turkish set published by the Yunus Emre Institute, used in Teaching Turkish as a Foreign Language, were comparatively examined in terms of their sensitivity to learner autonomy. Within the scope of the study, all exercises and activities in the units of both coursebook sets were analyzed in terms of learner autonomy, and the distribution and density of autonomy criteria within the materials were identified. At the same time, in order to reveal the practical reflections of these structural patterns identified in the coursebooks, teacher opinions were consulted, and thus the findings obtained were supported by classroom experience and a more comprehensive evaluation was aimed at. The study was designed as a qualitative research. All exercises and activities in the units selected through purposive sampling were systematically analyzed based on the criteria determined for learner autonomy. Accordingly, a checklist was developed based on widely accepted scales and frameworks in the literature. Prior to the data collection process, the validity and reliability of the criteria were also examined by an assessment expert and two field experts, and the operational structure of the checklist was confirmed. Within the scope of the study, all units in both publication sets were subjected to frequency analysis using this checklist; subsequently, all levels were examined separately for each criterion. In this qualitative research design, the findings obtained from coursebook analyses were supported by data obtained through interviews conducted with instructors using the relevant coursebook sets. Thus, data variation was ensured, and the consistency and reliability of the findings were strengthened through the comparison of document analysis and instructor opinions. Based on the findings obtained, it has been found that both coursebook sets do not sufficiently and systematically incorporate the metacognitive dimensions of learner autonomy. In this respect, the study emphasizes the necessity of addressing learner autonomy as an integrated construct together with 21st-century skills, digital learning environments, and learner agency. The findings indicate that the English File series presents a more balanced, diversified, and interaction-oriented structure in terms of supporting learner autonomy, whereas the Yedi İklim series addresses learner autonomy within a more limited framework that is largely dependent on teacher guidance. Although production-based ix tasks are sufficiently prominent in both coursebook sets, it has been observed that these tasks in the English File series are structured more systematically in a way that supports learners' decision-making and interaction processes. At the conclusion of the study, it has been observed that particularly in coursebooks used in Teaching Turkish as a Foreign Language, task diversity should be increased and structures that enable learners to make choices should be developed. In addition, for both publication sets, it is recommended that structures focusing on goal setting, learning planning, and strategy development, which support the metacognitive dimensions of learner autonomy, be more systematically integrated into course books, and that self-assessment processes be redesigned in a more functional manner.
Benzer Tezler
- 2018 ortaöğretim İngilizce dersi öğretim programının öğrenen özerkliği açısından değerlendirilmesi ve öğretmen gözüyle öğrenen özerkliği
Evaluation of 2018 secondary education English lesson curriculum in terms of learner autonomy and learner autonomy through teacher's eyes
SELVER KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MENDERES ÜNAL
- New perspectives for introducing and developing reading skil is in E. L. T. for the lise I students at state high schools
Başlık çevirisi yok
SEVİNÇ TÜTÜNCÜ
- Yaşam boyu öğrenme bağlamında yabancı dil olarak İngilizce ders kitaplarında strateji kullanımı
The use of strategies in English language learning coursebooks in the context of life-long learning
TUNCER CAN
Doktora
Türkçe
2011
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLİN POLAT
- Yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce ders kitaplarındaki dilbilgisi terminolojisinin standardizasyonunun karşılaştırılması
Comparison of the standardisation of grammatical terminology in the textbooks of Turkish and English as a foreign language
EMİNE GÜLBİN ATÇALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DilbilimDokuz Eylül ÜniversitesiGenel Dilbilim Ana Bilim Dalı
DR. FUNDA UZDU YILDIZ
- Türkçe ve İngilizce ders kitaplarının şahsileştirme açısından karşılaştırılması
Personalization in Turkish and English language teaching textbooks
YASEMİN SANGA GÖRGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiYabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA FERYAL ÇUBUKÇU
