Klinik olarak önemli prostat kanserinin belirlenmesinde GA-68 PSMA PET/BT parametrelerinin rolü
The role of GA-68 PSMA PET/CT parameters in detecting clinically significant prostate cancer
- Tez No: 1010898
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE USLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lokalize prostat kanserinin doğru yönetiminde klinik önemliliğin ayırt edilmesi esastır. Klinik/biyopsi verilerine dayalı risk sınıflandırmaları ile multiparametrik MRG (mpMRG), biyopsinin örnekleme sınırlılıkları ve mpMRG'nin sınırlı özgüllüğü nedeniyle bu ayrımda yetersiz kalabilmektedir. Bu çalışmada, prostat kanseri (PK) tanısı almış ve radikal prostatektomi (RP) uygulanan hastalarda, preoperatif Ga-68 PSMA PET/BT'de intraprostatik indeks lezyondan elde edilen parametrelerin klinik olarak önemli prostat kanseri (csPCa) saptamadaki tanısal performansı ve klinik/biyopsi verilerine dayanan preoperatif risk modeline katkısı değerlendirilmiştir. 2021-2025 yılları arasında kliniğimizde evreleme amaçlı Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesi yapılan ve RP uygulanan 93 hastanın verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalar csPCa varlığı açısından preoperatif ve postoperatif dönemlerde ayrı ayrı sınıflandırılmıştır. Preoperatif sınıflandırma klinik/biyopsi verilerine göre, postoperatif sınıflandırma ise referans standart kabul edilen RP histopatolojisine göre yapılmıştır. İntraprostatik indeks lezyondan elde edilen yoğunluk temelli semi-kantitatif (SUVmax, SUVmean ve lezyon-karaciğer oranı [LKO]), volümetrik (TV-PSMA, TL-PSMA ve normalize TL-PSMA [NTL-PSMA]) ve kategorik skorlama (PRIMARY, PSMA ekspresyon skoru ve Revize PRIMARY) parametrelerinin histopatolojik özellikler ile ilişkisi ve csPCa saptamadaki tanısal performansı analiz edilmiştir. SUVmax, SUVmean, LKO, TL-PSMA ve NTL-PSMA; ISUP derecesi ve T evresi arttıkça, ayrıca ekstraprostatik yayılım (EPY), seminal vezikül invazyonu (SVİ) ve kribriform patern (KP) varlığında anlamlı artış göstermiştir. TV-PSMA'da ise yalnızca T evresi arttıkça ve invaziv özellikler (EPY, SVİ, mesane boynu invazyonu, lenfovasküler invazyon) varlığında anlamlı artış gözlenmiştir. İntraduktal karsinom (İDK) varlığında ise hiçbir parametrede anlamlı artış izlenmemiştir. ROC analizlerinde csPCa ayrımı için en yüksek performansı SUVmax (eğri altında kalan alan [EAA]=0,739) ve LKO (EAA=0,733) göstermiştir (p<0,001). Kategorik skorlama sistemlerinden standart PRIMARY skoru istatistiksel olarak anlamlılığa ulaşamazken, Revize PRIMARY skoru %75,0 özgüllük ile istatistiksel olarak anlamlı tanısal başarı göstermiştir (p=0,023). PI-RADS skorlamasının duyarlılığı yüksek (%94,4), özgüllüğü düşük (%10,3) bulunmuştur. Multivaryant lojistik regresyon analizlerinde, LKO (OR: 2,855; p=0,032) csPCa varlığını öngören en güçlü bağımsız prediktör olarak öne çıkmıştır. Sadece klinik/biyopsi verilerini içeren preoperatif modele (EAA=0,677) SUVmax veya LKO eklendiğinde, kombine modellerin EAA değerleri sırasıyla 0,784 ve 0,773'e yükselerek tanısal ayırt edicilikte anlamlı artış sağlamıştır (p<0,05). Sonuçta Ga-68 PSMA PET/BT, çalışmamızda csPCa saptamada yüksek tanısal etkinlik göstermiştir. Özellikle semi-kantitatif parametrelerden SUVmax ve LKO, csPCa ayrımında en yüksek performansı sergilemiş; preoperatif risk modellerini anlamlı ölçüde iyileştirmiştir. Kategorik skorlama sistemlerinden çalışmamızda oluşturulan Revize PRIMARY skorunun yüksek özgüllüğü, PI-RADS'ın sınırlı özgüllüğünü tamamlayıcı nitelikte bulunmuştur. Volümetrik parametreler invaziv patolojik özelliklerle ilişki göstermekle birlikte, csPCa ayrımında yoğunluk temelli semi-kantitatif ölçümler kadar başarılı bulunmamıştır. Verilerimizde İDK varlığında anlamlı bulunmayan PSMA parametreleri, literatür ile uyumlu olarak İDK'nin PSMA PET'te yalancı negatifliğe yol açabilen bir özellik olduğunu desteklemiştir.
Özet (Çeviri)
Distinguishing clinically significant prostate cancer (csPCa) is essential for accurate management of localized disease. However, risk classifications based on clinical/biopsy data and multiparametric MRI (mpMRI) may be insufficient because of biopsy sampling limitations and the limited specificity of mpMRI. This study evaluated the diagnostic performance of parameters obtained from the intraprostatic index lesion on preoperative Ga-68 PSMA PET/CT for detecting csPCa and their incremental value when added to preoperative clinical risk models. Data from 93 patients who underwent Ga-68 PSMA PET/CT for staging and subsequent radical prostatectomy (RP) at our institution between 2021 and 2025 were retrospectively reviewed. csPCa status was determined preoperatively using clinical/biopsy data and postoperatively using RP histopathology, which served as the reference standard. From the intraprostatic index lesion, intensity-based semi-quantitative parameters (SUVmax, SUVmean, lesion-to-liver ratio [LLR]), volumetric parameters (TV-PSMA, TL-PSMA, NTL-PSMA), and categorical scores (PRIMARY, PSMA expression score, Revised PRIMARY) were analyzed. SUVmax, SUVmean, LLR, TL-PSMA, and NTL-PSMA increased significantly with increasing ISUP grade and T stage and were higher in the presence of extraprostatic extension (EPE), seminal vesicle invasion (SVI), and cribriform pattern (CP). TV-PSMA increased significantly only with increasing T stage and invasive features (EPE, SVI, bladder neck invasion, lymphovascular invasion). No significant increase was observed for any parameter in the presence of intraductal carcinoma (IDC). In ROC analyses, SUVmax (AUC=0.739) and LLR (AUC=0.733) showed the highest performance for differentiating csPCa (p<0.001). The standard PRIMARY score did not reach statistical significance, whereas the Revised PRIMARY Score showed significant diagnostic success with 75.0% specificity (p=0.023). PI-RADS had high sensitivity (94.4%) but low specificity (10.3%). In multivariate logistic regression, LLR (OR=2.855; p=0.032) emerged as the strongest independent predictor of csPCa. Adding SUVmax or LLR to the preoperative model containing only clinical/biopsy variables (AUC=0.677) increased AUC to 0.784 and 0.773, respectively, resulting in a significant improvement in discrimination (p<0.05). In conclusion, Ga-68 PSMA PET/CT demonstrated high diagnostic efficacy for detecting csPCa in our cohort. SUVmax and LLR performed best among semi-quantitative metrics and significantly strengthened preoperative risk models. The high specificity of the Revised PRIMARY Score complemented the limited specificity of PI-RADS. Although volumetric parameters correlated with invasive pathological features, they were less effective than intensity-based semi-quantitative measurements for csPCa discrimination. Also, the lack of significant differences in PET parameters in the presence of IDC aligns with prior reports and suggests a potential for false-negative PSMA PET results.
Benzer Tezler
- Lokal evre prostat kanseri nedeni ile radikal prostatektomi uygulanan hastalarda preoperatif dönem 68GA PSMA–İ&T PET/ CT ve multiparametrik MRG verilerinin prostatektomi spesmeni ile doğrulanarak karşılaştırılması
Comparison of preoperative period 68GA PSMA–İ&T PET/ CT andmultiparametric MRİ data with prostatectomy specimenpathology in patients underwent radical prostatectomyDUE to local stage prostate cancer
ALPER ŞİMŞEK
- Alopesia areatalı olgularda tedavi öncesi ve tedavi sonrası immünolojik özellikler
Başlık çevirisi yok
AYLA GÜLEKON
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Laktat dehidrogenaz tayini için klinik kullanıma uygun yöntem araştırması
The investigation of a suitable method for the determination of lactate dehidrogenase in routine analysis
SEVTAP BAKIR ÇETİNTARAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
BiyokimyaCumhuriyet ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET AKER