Sivas-Suşehri ağzı
Sivas-Suşehri dialect
- Tez No: 1010635
- Danışmanlar: PROF. DR. AHAT ÜSTÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye Türkçesi ağızları, dilin tarihî gelişimini ve bölgesel çeşitliliğini yansıtan önemli dil verileri arasında yer almakta; ancak sözlü nitelikleri nedeniyle zamanla değişime uğrama ve kaybolma tehlikesi taşımaktadır. Bu çalışmada, Sivas iline bağlı Suşehri ilçesi ağzının ses ve şekil özellikleri bilimsel yöntemlerle incelenmiştir. Araştırmada saha derlemesine dayalı yöntem kullanılmıştır. Suşehri ve çevresinde yaşayan kaynak kişilerden derlenen sözlü metinler transkripsiyon harfleri kullanılarak çözümlenmiş; elde edilen veriler ses ve şekil bilgisi başlıkları altında incelenmiştir. Ayrıca derlenen metinlerden hareketle bir sözlük oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda Suşehri ağzı, yörede derlenen metinlere dayalı olarak incelenmiş, ses ve şekil özellikleri tespit edilerek, Türkiye Türkçesi ağızları içindeki yeri ve standart yazı diline göre farklılıkları ortaya konmuştur. Yöre ağzının ünlü ve ünsüz sistemleri bakımından belirgin özellikler taşıdığı tespit edilmiştir. Ünlü değişmeleri, ünlü uyumu dışına çıkan kullanımlar ve çeşitli ses olayları yöre ağzının dikkat çeken ses bilgisi unsurları arasında yer almaktadır. Şekil bilgisi açısından ise isim ve fiil çekimlerinde yazı dilinden farklılaşan kullanımların yaygın olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, Suşehri ağzının İç Anadolu ve Karadeniz ağız özelliklerinin kesişim alanında yer aldığını; kendine özgü dil unsurlarını da koruduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The dialects of Turkish spoken in Türkiye constitute important linguistic data that reflect the historical development and regional diversity of the language; however, due to their oral nature, they are subject to change over time and face the risk of disappearance. In this study, the phonetic and morphological features of the Suşehri district dialect of Sivas province have been examined using scientific methods. A fieldwork-based method was employed in the research. Oral texts collected from informants living in Suşehri and its surroundings were analyzed using the transcription method, taking into account the relevant transcription symbols; the obtained data were examined under the headings of phonetics and morphology. In addition, a glossary was compiled based on the collected texts. As a result of the study, the Suşehri dialect was analyzed on the basis of the texts collected in the region, and its phonetic and morphological features were identified. Its position within the dialects of Turkish in Türkiye and its differences from the standard written language were also determined. It was found that the dialect exhibits distinctive characteristics in terms of vowel and consonant systems. Vowel changes, uses that deviate from vowel harmony, and various phonetic processes are among the prominent phonetic features of the dialect. In terms of morphology, it has been observed that usages differing from the standard written language are common in noun and verb inflections. The findings indicate that the Suşehri dialect lies at the intersection of Central Anatolian and Black Sea dialect features, while also preserving its own unique linguistic elements.
Benzer Tezler
- Sivas Suşehri ilçesinde aile sağlığı merkezine başvuran 30 yaş ve üzeri yetişkinlerde hipertansiyon sıklığı ve yöresel beslenmeyle ilişkisi
Hypertension frequency and its relationship with local nutritionamong adults 30 years and over who attend family health center in Si̇vas Suşehri̇ district
ÖZGE CAN BORAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY KOÇOĞLU
- Sivas ili Suşehri ilçesinden toplanan bazı yabani bitki ekstraktlarının Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) De Bary'a karşı antifungal etkisinin araştırılması
Investigation of the antifungal effect of some wild plant extracts collected from Sivas province of Susehri against Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) De Bary
NEŞE ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN ONARAN
- Suşehri (Sivas) bölgesinin etnobotanik açıdan değerlendirilmesi
The evaluation of ethnobotany on the area of Suşehri (Sivas)
FERDA KURNAZ KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
BotanikAfyon Kocatepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET SERTESER
- Yığma binaların performans analizi Sivas Suşehri Aşağısarıca İlköğretim Okulu örneği
Performance analyss of masonry buildings Sivas Suşehri Aşağisarica Primary School sample
İSMAİL İSA ATABEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
İnşaat MühendisliğiGazi ÜniversitesiYapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP KANIT
- Karaçayır siyeniti (Sivas Kuzeyi) ve Kösedağ Batoliti'nin (Suşehri-Sivas) zirkon 207pb/ 206pb yöntemiyle yerleşme yaşlarının ve apatit fıssıon-track yöntemiyle yükselme yaşı, tipi ve hızı ile zaman-sıcaklık modellemesinin incelenmesi
Investigation of emplacement age with 207pb/ 206pb zircon dating and exhumation of age, type, speed and time-temperature modelling with apatite fission-track of karaçayir syenite (North of Sivas) and Kösedağ Batholite (Suşehri-Sivas) dating
ESRA TÜRKSEVER