Ontolojik güvenlik perspektifinden Azerbaycan'ın enerji politikaları: Devlet inşası ve kimlik sürekliliği
Azerbaijan's energy policies from an ontological security perspective: State building and identity continuity
- Tez No: 1010401
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÇAĞATAY OKUTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Azerbaycan'ın bağımsızlık sonrası dönemde uyguladığı enerji politikalarının, devletin ontolojik güvenlik arayışını nasıl şekillendirdiğini incelemektedir. Çalışma, enerji politikalarının ekonomik boyutun ötesinde, devlet kimliğinin oluşumu, devlet inşası ve uluslararası sistemde konum edinme süreçlerinde nasıl stratejik bir rol üstlendiğini analiz etmektedir. Bu çerçevede ontolojik güvenlik, devlet kimliğinin sürekliliği ve politika rutinlerinin korunması bağlamında ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışma, aşağıdaki araştırma sorusuna yanıt aramaktadır: Azerbaycan'ın bağımsızlık sonrası uyguladığı enerji politikaları, devletin ontolojik güvenlik arayışını nasıl şekillendirmiştir? Çalışma, Azerbaycan'ın enerji politikalarının dinamiklerini çözümlemekte ve bu politikaların devlet kimliğinin inşası ve sürekliliğine katkısını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışma, iki temel döneme odaklanmaktadır: devlet inşası ve kimlik oluşumu dönemi (1991-2008) ile küresel konumlanma ve stratejik yeniden tanımlama dönemi (2008 sonrası). İlk dönemde enerji kaynakları, bağımsızlığın pekiştirilmesi ve ulusal kimliğin inşasında merkezi rol oynamıştır. Bu süreçte 1994 yılında imzalanan“Asrın Anlaşması”, Azerbaycan'ın uluslararası enerji piyasalarına entegrasyonunu sağlayan temel dönüm noktası olmuş; Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı bu yönelimin somut sonucu olarak öne çıkmıştır. 2008 sonrası dönemde Azerbaycan, Şah Deniz sahasına dayalı GGK ile bölgesel enerji sisteminde daha etkin hale gelmiş; Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (Trans Anatolian Natural Gas Pipeline-TANAP) ve Trans-Adriyatik Boru Hattı (Trans Adriatic Pipeline-TAP) üzerinden uluslararası konumunu yeniden tanımlamış, İkinci Karabağ Savaşı sonrası yeşil enerji stratejileri bu süreci pekiştirmiştir. 2008 yılı, finansal kriz ve enerji stratejisinin petrol odaklı yapıdan doğal gaz temelli bölgesel role evrimi nedeniyle analitik kırılma noktasıdır. Metodolojik olarak çalışma, vaka analizi ile süreç izleme yöntemlerini birlikte kullanmaktadır. Bu kapsamda enerji politikalarının dış politika yönelimi, uluslararası entegrasyon ve kaynak yönetimi üzerinden kimlik sürekliliğini nasıl ürettiği analiz edilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Azerbaycan'ın enerji politikalarının devletin kimliksel sürekliliğini, güvenlik anlayışını ve uluslararası sistemdeki konumunu yeniden üreten stratejik bir yapı niteliği taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, enerji güvenliği ile ontolojik güvenlik literatürleri arasındaki ilişkiyi vaka temelli ve sistematik biçimde ortaya koyarak orta düzey teorik bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the energy policies implemented by Azerbaijan in the post-independence period have shaped the state's pursuit of ontological security. The study analyzes how energy policies, beyond their economic dimension, assume a strategic role in the processes of state identity formation, state-building, and positioning within the international system. In this context, ontological security is addressed within the framework of the continuity of state identity and the preservation of policy routines. In this context, the study seeks to answer the following research question: How have Azerbaijan's post-independence energy policies shaped the state's pursuit of ontological security? The research analyzes the dynamics of Azerbaijan's energy policies and reveals the contribution of these policies to the construction and continuity of state identity. Accordingly, the thesis focuses on two main periods: the period of state-building and identity formation (1991-2008) and the period of global positioning and strategic redefinition (post-2008). In the early period, energy resources played a central role in consolidating independence and building national identity. The“Contract of the Century,”signed in 1994, became a key turning point enabling Azerbaijan's integration into international energy markets; the Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC) pipeline stood out as a concrete outcome of this orientation. In the post-2008 period, Azerbaijan became more active in the regional energy system through the Southern Gas Corridor (SGC) based on the Shah Deniz field; it redefined its international position through TANAP (Trans Anatolian Natural Gas Pipeline) and TAP (Trans Adriatic Pipeline), and green energy strategies following the Second Nagorno-Karabakh War reinforced this process. The year 2008 is an analytical turning point due to the financial crisis and the evolution of the energy strategy from an oil-centric structure to a natural gas-based regional role. Methodologically, the study uses case study and process tracing methods together. In this context, it analyzes how energy policies produce identity continuity through foreign policy orientation, international integration, and resource management. As a result, the thesis demonstrates that Azerbaijan's energy policies constitute a strategic structure that reproduces the state's identity continuity, security understanding, and position within the international system. In this respect, the study provides a mid-level theoretical contribution by presenting the relationship between the energy security and ontological security literatures in a case-based and systematic manner.
Benzer Tezler
- Ontolojik güvenlik perspektifinden hegemonik gerilemenin Amerikan dış politikasına yansıması: Evanjelik mesiyanik anlatılar ve İsrail
The reflection of hegemonic decline on US foreign policy: Evangelical messianic narratives and Israel
ASLI NUR DÜZGÜN
Doktora
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HELİN SARI ERTEM
- 11 Eylül saldırıları ve ABD dış politikasının ontolojik güvenlik perspektifinden değerlendirilmesi
An ontological security analysis of the September 11 attacks and U.S. foreign policy
ÖZKAN ÜNAL
Doktora
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma ÜniversitesiGüvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL KARABULUT
- İsrail-Filistin ihtilafında Kudüs sorunu: Ontolojik güvenlik perspektifinden kuramsal bir analiz
The Jerusalem question in the Israeli-Palestinian conflict: A theoretical analysis from the perspective of ontological security
BEHİÇ HATİPOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UĞUR YASİN ASAL
- İran'ın Filistin politikası (2005-2021): Ontolojik güvenlik, jeofobi ve bölgesel hegemonya perspektifinden bir analiz
Iran's Palestine policy (2005–2021): A multidimensional analysis through ontological security, geophobia, and regional hegemony
NUREFŞAN SUCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerEskişehir Osmangazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAHSİN YAMAK
- Israeli Labour and Likud Parties' narratives on the Palestinian intifadas: An ontological security perspective
Ontolojik güvenlik perspektifinden İsrail İşçi Partisi ve Likud Partisi'nin Filistin intifadaları anlatısı
ÖZGECAN ESKİDUMAN
Doktora
İngilizce
2026
Uluslararası İlişkilerHacettepe ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ÖMÜR ATMACA