Hemodiyaliz, periton diyalizi ve diyalizsiz takip edilen evre 5 kby hastalarında serum çinko düzeyinin kognitif fonksiyonlara etkisi
The effect of serum zinc levels on cognitive functions instage 5 chronic kidney disease patients followed by hemodialysis, peritoneal dialysis, and non-dialysis treatment
- Tez No: 1010299
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA DEMİR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, çinko, bilişsel fonksiyon, hemodiyaliz, periton diyalizi, Mini Mental Test, Chronic kidney disease, serum zinc level, cognitive function, hemodialysis, peritoneal dialysis, Standardized Mini Mental State Examination
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, hemodiyaliz, periton diyalizi ve diyalizsiz takip edilen evre 5 kronik böbrek hastalığı (KBH) olan hastalarda serum çinko düzeyinin bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve yöntem: Bu çalışma, Kayseri Şehir Hastanesi Nefroloji Kliniği'nde yürütülen kesitsel bir araştırmadır. Çalışmaya 45 hemodiyaliz, 45 periton diyalizi, 45 diyalizsiz evre 5 KBH hastası ve 45 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 180 birey dahil edildi. Katılımcıların bilişsel fonksiyonları Standardize Mini Mental Test (SMMT) ile değerlendirildi. Serum çinko düzeyleri kan örneklerinden ölçüldü. Demografik özellikler, komorbiditeler ve biyokimyasal parametreler kaydedildi. İstatistiksel analizlerde parametrik ve non-parametrik testler, korelasyon analizleri ve lineer regresyon modelleri kullanıldı. Bulgular: Gruplar arasında SMMT toplam puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). Evre 5 diyalizsiz grupta SMMT puanlarının daha düşük olduğu dikkat çekti (24,31±3,47).Serum çinko düzeyi açısından gruplar arasında anlamlı farklılık bulundu (p<0,001). En düşük çinko düzeyi evre 5 diyalizsiz grupta (73,51±18,50 µg/dL) saptanırken, diğer gruplarda daha yüksek değerler gözlendi.Tüm örneklemde serum çinko düzeyi ile SMMT toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptandı (r=0,299; p<0,001). Periton diyalizi hastalarında diyaliz süresi ile çinko düzeyi arasında negatif korelasyon bulundu (r=-0,327; p=0,028). Çok değişkenli lineer regresyon analizinde serum çinko düzeyi ile SMMT toplam puanı arasında bağımsız ve pozitif yönlü ilişki olduğu gösterildi (B=0,034; p=0,007). Aynı modelde yaşın bilişsel fonksiyonlar üzerinde negatif etkisi olduğu saptandı (p<0,001), cinsiyetin ise anlamlı etkisi bulunmadı. Eğitim düzeyinin modele dahil edildiği analizde de serum çinko düzeyinin SMMT toplam puanı üzerindeki etkisini sürdürdüğü ve bağımsız bir belirleyici olduğu gösterildi (B=0,029; p=0,015). Buna ek olarak düşük eğitim düzeylerinin bilişsel performans ile anlamlı şekilde ilişkili olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda serum çinko düzeyi ile bilişsel fonksiyonlar arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu gösterilmiştir. Özellikle tüm örneklem analizlerinde çinko düzeyinin bilişsel performans üzerinde bağımsız bir belirleyici olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte diyaliz hastalarında bu ilişkinin belirgin olmaması, KBH'da bilişsel fonksiyonları etkileyen çok faktörlü patofizyolojiyi düşündürmektedir.Serum çinko düzeyinin, KBH'da bilişsel fonksiyon bozukluğu açısından modifiye edilebilir bir risk faktörü olabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle çinko düzeylerinin izlenmesi ve gerekli durumlarda replasmanının, bilişsel fonksiyonların korunmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the effect of serum zinc levels on cognitive functions in patients with hemodialysis, peritoneal dialysis, and non-dialysis stage 5 chronic kidney disease (CKD). Materials and methods: This cross-sectional study was conducted in the Nephrology Clinic of Kayseri City Hospital. A total of 180 participants were included: 45 hemodialysis patients, 45 peritoneal dialysis patients, 45 non-dialysis stage 5 CKD patients, and 45 healthy controls. Cognitive functions were assessed using the Standardized Mini-Mental State Examination (SMMSE). Serum zinc levels were measured from blood samples. Demographic characteristics, comorbidities, and biochemical parameters were recorded. Statistical analyses included parametric and non-parametric tests, correlation analyses, and linear regression models. Results :A significant difference in SMMSE total scores was observed among the groups (p<0.001), with lower scores particularly in the non-dialysis stage 5 CKD group (24.31±3.47). Serum zinc levels also differed significantly between groups (p<0.001), with the lowest levels detected in the non-dialysis stage 5 CKD group (73.51±18.50 µg/dL).In the overall sample, serum zinc levels showed a significant positive correlation with SMMSE total scores (r=0.299; p<0.001). In multivariate linear regression analysis, serum zinc level remained an independent and positive predictor of cognitive function (B=0.034; p=0.007), while age showed a significant negative effect (p<0.001), and gender was not significant.After adjustment for educational level, serum zinc level continued to demonstrate an independent association with SMMSE total score (B=0.029; p=0.015). Lower educational levels were also significantly associated with poorer cognitive performance (p<0.05).Group-based analyses revealed that the association between serum zinc and cognitive function was significant only in the healthy control group. In peritoneal dialysis patients, dialysis duration was negatively correlated with serum zinc levels (r=-0.327; p=0.028). Conclusion: Serum zinc levels were found to be positively associated with cognitive function and to act as an independent predictor in the overall sample. However, the lack of a significant association in dialysis patients suggests a multifactorial pathophysiology underlying cognitive impairment in CKD.Serum zinc may represent a modifiable risk factor for cognitive dysfunction in CKD patients. Monitoring and appropriate supplementation of zinc levels may contribute to the preservation of cognitive functions.
Benzer Tezler
- Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle periton diyalizi yapılan çocuk yaş grubu hastalarda plazma S100A12 düzeyi ile karotis intima media kalınlığı karşılaştırması ve ateroskleroz ilişkisi
The relationship of plasma S100A12 levels and carotis intima media thickness and athosclerosis in pediatric patients who have peritoneal dialysis due to chronic renal failure
RAMAZAN GÜRBÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGaziantep ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP AKBALIK KARA
- Kronik böbrek hastalığı progresyonuna uyku kalitesinin etkisi
Impact of sleep quality on chronic kidney disease progression
ÖZDEN BÖLÜKBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÜNEY
- Periton diyalizi ve hemodiyaliz alanson dönem böbrek hastalarında denosumab'ın kas gücüne etkisi
Perithoneal dialysis and hemodialisiseffect of denosumab on muscle strength in end-stage renal patients
ZHALA HUMMATLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN DERVİŞOĞLU
DOÇ. DR. SİBEL GÖKÇAY BEK
- Süreğen düzenli diyaliz tedavisi uygulanmakta olan hastalarda serum irisin düzeyi ile ateroskleroz gelişimi ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between serum irisin level and the development of atherosclerosis in patients under continuing regular dialysis treatment
SELİN SATMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
NefrolojiTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT ÜSTÜNDAĞ
- Kronik böbrek hastalığı tanısıyla takip edilen çocukların hepatit B aşısı ile aşılanma başarıları ve bunu etkileyen faktörler
Success of hepatitis B vaccination in children who followed up with chronic kidney disease and the factors affecting it
ASLIHAN UZUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiPediatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN TOLGA İNCE