Hastanemizde tip 1 Diyabetes mellitus ile takip edilen hastaların özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the characteristics of patients followed up with type 1 Diabetes mellitus in our hospital
- Tez No: 1010040
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH GÜRBÜZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabetes mellitus, diyabetik ketoasidoz, HbA1c, sürekli glikoz ölçümü, insülin tedavisi, Type 1 diabetes mellitus, diabetic ketoacidosis, HbA1c, continuous glucose monitoring, insulin therapy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çocukluk çağında tip 1 diyabetes mellitus, pankreatik beta hücrelerinin otoimmün yıkımı sonucunda gelişen, insülin eksikliği ile seyreden ve yaşam boyu insülin tedavisi gerektiren kronik bir hastalıktır. Erken tanı, uygun tedavinin zamanında başlanması ve düzenli izlem; büyüme-gelişmenin korunması, metabolik kontrolün sağlanması ve kısa/uzun dönem komplikasyon risklerinin azaltılması açısından kritik öneme sahiptir. Bu tez çalışmasının amacı, 0–18 yaş arası tip 1 diyabetes mellitus tanısı alan hastaların tanı ve izlem dönemlerine ait demografik, antropometrik ve klinik özelliklerini değerlendirmek; tanı anındaki başvuru bulguları (özellikle diyabetik ketoasidoz varlığı/şiddeti) ile izlem süreçlerindeki metabolik kontrol ve tedavi yaklaşımlarını inceleyerek elde edilen bulguları literatürle karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, retrospektif ve gözlemsel tasarımla yürütülen bu çalışmaya Eylül 2019–Mart 2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde Çocuk Endokrinoloji polikliniğinde izlenen 0–18 yaş arası tip 1 diyabetes mellitus (T1DM) tanısı ile takip edilen hastalar dahil edildi. Veriler elektronik hasta kayıtlarından geriye dönük olarak elde edildi. Hastalar tanı yaşına göre 0–2, 2–12 ve 12–18 yaş gruplarına ayrıldı. Toplam 1006 hastanın kayıtları tarandı; veri eksikliği, takipsizlik ve benzeri nedenlerle 512 hasta çalışma dışı bırakıldı ve istatistiksel analizler 494 hasta üzerinden gerçekleştirildi. Hastaların demografik ve antropometrik özellikleri; tanı sıklığının yıl, ay ve mevsimlere göre dağılımı; başvuru sırasında gözlenen klinik tablolar (diyabetik ketoasidoz/ketoz/hiperglisemi) ve DKA şiddeti; tanı anı ile tedavinin 1. ve 2. yılındaki HbA1c düzeyleri ile tedavi/teknoloji kullanımına ilişkin veriler (çoklu doz enjeksiyon, insülin pompası, pompa+sensör ve sürekli glikoz ölçümü) incelendi. Bulgular: Hastaların %44,5'i kız (n=220), %55,5'i erkekti (n=274). Ortalama tanı yaşı 9,5±4 yıl olup; kilo medyanı 34,3 kg, boy ortalaması 138±24 cm ve VKİ medyanı 17,4 kg/m² olarak saptandı. Tanı sıklığı aylara göre anlamlı değişkenlik gösterdi; en sık ocak ve kasım aylarında tanı konuldu ve mevsimsel dağılımda sonbahar-kış ayları öne çıktı. Hastaların tanı alma yılları değerlendirildiğinde COVID-19 dönemine denk gelen 2020-2021 ve 2022 yıllarında yeni tanı diyabet sıklığının arttığı görüldü. Diyabet sıklığı ile birlikte başvuru şekillerinde de DKA sıklığının bu dönemde arttığı tespit edildi. Başvuru anında hastaların %51,7'si (n=255) DKA, %20,1'i (n=99) ketoz ve %28,2'si (n=139) hiperglisemi kliniği ile değerlendirildi. DKA ile başvuranlarda şiddet dağılımı ağır %33,7 (n=86), orta %47,5 (n=121) ve hafif %18,8 (n=48) olup en sık orta şiddet DKA görüldü. Ketozis ile başvuranların tanı yaşı DKA ve hiperglisemi gruplarına göre daha büyükken; tanı yaşı ile DKA şiddeti ve VKİ ile başvuru şekli/DKA şiddeti arasında anlamlı ilişki saptanmadı. HbA1c medyanı tanıda %11,6 iken birinci yılda %7,6'ya ve ikinci yılda %7,7'ye geriledi. Tanı HbA1c düzeyi DKA/ketoz gruplarında hiperglisemi grubuna göre daha yüksekti. Tanı HbA1c'si 0–2 yaş grubunda daha düşük, 12–18 yaş grubunda daha yüksek iken izlem HbA1c düzeyleri yaş grupları arasında benzerdi. Tanı anı C-peptit medyanı 0,42 µg/L ve insülin medyanı 2,40 mU/L olup DKA ile başvuranlarda her iki düzey daha düşük saptandı ve DKA şiddeti arttıkça C-peptitte azalma eğilimi izlendi. Otoantikor pozitiflikleri ICA %57,1, anti-GAD %57,5 ve IAA%8,9 idi. Tedavi bilgisi olan 489 hastanın %94,5'i ÇDE, %0,8'i insülin pompası ve %4,7'si pompa+sensör kullanırken; CGM kullanım oranı %55,8 olup CGM'ye başlama zamanı medyan 12 aydı ve CGM kullananlarda birinci ve ikinci yıl HbA1c düzeyleri anlamlı olarak daha düşüktü. (p<0,001). Sonuç: Bu tek merkezli pediatrik T1DM kohortunda tanıların sonbahar-kış döneminde yoğunlaştığı ve olguların yarısından fazlasının DKA ile başvurduğu; DKA şiddetinin çoğunlukla orta düzeyde seyrettiği gösterildi. Tedaviyle HbA1c düzeylerinde belirgin düşüş izlenirken, CGM kullanımı daha iyi glisemik kontrol ile ilişkili bulundu.
Özet (Çeviri)
Objective: Type 1 diabetes mellitus (T1DM) in childhood is a chronic disease caused by autoimmune destruction of pancreatic beta cells, resulting in insulin deficiency and requiring lifelong insulin therapy. Early diagnosis, timely initiation of appropriate treatment, and regular follow-up are critical to preserve growth and development, achieve metabolic control, and reduce the risk of short- and long-term complications. The aim of this thesis was to evaluate the demographic, anthropometric, and clinical characteristics of patients aged 0–18 years diagnosed with T1DM at diagnosis and during follow-up; to investigate presenting findings at diagnosis (particularly the presence and severity of diabetic ketoacidosis [DKA]) as well as metabolic control and treatment approaches during follow-up; and to compare the findings with the literature. Materials and Methods: This single-center, retrospective, observational study included patients aged 0–18 years with T1DM who were followed at the Pediatric Endocrinology outpatient clinic of Ankara Bilkent City Hospital between September 2019 and March 2024. Data were collected retrospectively from electronic medical records. Patients were categorized into three groups according to age at diagnosis: 0–2, 2–12, and 12–18 years. Records of 1,006 patients were screened; 512 patients were excluded due to missing data, loss to follow-up, and similar reasons, and statistical analyses were performed on 494 patients. Demographic and anthropometric characteristics; distributions of diagnosis frequency by year, month, and season; clinical presentations at admission (DKA/ketosis/hyperglycemia) and DKA severity; HbA1c levels at diagnosis and at the 1st and 2nd years of treatment; and treatment/technology-related variables (multiple daily injections, insulin pump therapy, pump+sensor systems, and continuous glucose monitoring) were evaluated. Results: Of the patients, 44.5% were female (n=220) and 55.5% were male (n=274). Mean age at diagnosis was 9.5±4.0 years; median weight was 34.3 kg, mean height was 138±24 cm, and median BMI was 17.4 kg/m². Diagnosis frequency varied significantly by month, with peaks in January and November, and a seasonal predominance in autumn and winter. The annual distribution demonstrated an increased incidence of newly diagnosed diabetes during 2020–2021 and 2022, corresponding to the COVID-19 period. Alongside the rise in incidence, an increased frequency of DKA at presentation during this period was also observed. At presentation, 51.7% of patients (n=255) had DKA, 20.1% (n=99) had ketosis, and 28.2% (n=139) presented with hyperglycemia. Among those presenting with DKA, severity was classified as severe in 33.7% (n=86), moderate in 47.5% (n=121), and mild in 18.8% (n=48), with moderate DKA being the most common. Age at diagnosis was higher in patients presenting with ketosis compared with those presenting with DKA or hyperglycemia; however, no significant associations were found between age at diagnosis and DKA severity, or between BMI and presentation type/DKA severity. Median HbA1c decreased from 11.6% at diagnosis to 7.6% at the 1st year and 7.7% at the 2nd year. HbA1c at diagnosis was higher in the DKA/ketosis groups than in the hyperglycemia group. While HbA1c at diagnosis was lower in the 0–2-year group and higher in the 12–18-year group, follow-up HbA1c levels were similar across age groups. Median C-peptide at diagnosis was 0.42 µg/L and median insulin was 2.40 mU/L; both were lower in patients presenting with DKA, and a decreasing trend in C-peptide was observed with increasing DKA severity. Autoantibody positivity rates were 57.1% for islet cell antibodies (ICA), 57.5% for anti-GAD, and 8.9% for insulin autoantibodies (IAA). Among 489 patients with available treatment data, 94.5% were on multiple daily injections (MDI), 0.8% used insulin pump therapy, and 4.7% used pump+sensor systems. The prevalence of continuous glucose monitoring (CGM) use was 55.8%; the median time to CGM initiation was 12 months, and HbA1c levels at the 1st and 2nd years were significantly lower in CGM users (p<0.001). Conclusion: In this single-center pediatric T1DM cohort, diagnoses clustered in autumn and winter, and more than half of the patients presented with DKA, most commonly of moderate severity. While HbA1c levels decreased markedly with treatment, CGM use was associated with better glycemic control.
Benzer Tezler
- Tip-1 diyabetes mellitus tanısıyla takip edilen hastaların epidemiyolojik verilerinin, metabolik kontrollerinin, büyümelerinin değerlendirilmesi
Type-1 diabetes mellitus followed by diagnosis epidemiological data of patients, metabolic evaluation of their control and growth
ELİF DENİZYARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA DENİZ PAPATYA ÇAKIR
- Hastanemizde son 10 yılda çölyak tanısı ile izlenen çocuk hastaların irdelenmesi
Evaluation of pediatric patients followed with a diagnosis of celiac disease in our hospital over the last 10 years
LEYLA İSMİHAN TÜRKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSüleyman Demirel ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AKÇAM
- İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniğinde izlenen tip 1 diyabetes mellituslu olguların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of demographic, clinical and laboratory features of type 1 diabetes mellitus patients followed in İzmir Behçet Uz Children's Hospital, Pediatric Endocrinology Clinic
ECEM ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHZAT ÖZKAN
- Ürosepsis: eepidemiyolojik, klinik, mikrobiyolojik ve tedavi özellikleri
Urosepsis: the epidemiological, clinical, microbiological and therapeutical features
NURAY ÖZGÜR ABRAVCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
MikrobiyolojiErciyes ÜniversitesiKlinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DOĞANAY
- Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde primer perkütan koroner girişim yapılan hastaların demografik özellikleri, klinik ve laboratuvar bulgularının retrospektif analizi
Başlık çevirisi yok
ÖNERCAN ÇAKMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
KardiyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DAYİMİ KAYA