Varoluşsal kaygı ile uyumsuz gündüz düşü arasındaki ilişkide savunma mekanizmalarının aracı rolü
The mediating role of defense mechanisms in the relationship between existential anxiety and maladaptive daydreaming
- Tez No: 1009979
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA FERDA KANSU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, varoluşsal kaygı ile uyumsuz gündüz düşü arasındaki ilişkide savunma mekanizmalarının aracı rolünü incelemektir. Araştırma nicel bir yaklaşımla yürütülmüş olup ilişkisel tarama modeline dayanmaktadır. Katılımcılar, çevrim içi anket formunu gönüllü olarak dolduran, 18 yaş ve üzeri, Türkçe bilen, internet erişimi olan ve öz-bildirimine göre herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunmayan 395 bireyden oluşmaktadır. Çalışmada, kolayda örneklem metodu kullanılmıştır. Bu katılımcılara veri toplamak için Demografik Bilgi Formu, Uyumsuz Gündüz Düşü Ölçeği (MDS-16), Savunma Biçimleri Testi (SBT-40) ve Varoluşsal Kaygı Ölçeği (VKÖ) uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel çözümlemeleri, IBM SPSS Statistics 27 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan tanımlayıcı istatistiklerin ardından, araştırma hipotezlerini test etmek için Pearson korelasyon, basit doğrusal regresyon, bağımsız örneklemler için t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Ayrıca, varoluşsal kaygı ile uyumsuz gündüz düşleri arasındaki ilişkide savunma mekanizmalarının aracı rolü PROCESS Macro (Model 4) kullanılarak mediatör analiz ile test edilmiştir. Tüm istatistiksel testlerde anlamlılık düzeyi p < .05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, varoluşsal kaygı ile uyumsuz gündüz düşü kurma davranışı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Varoluşsal kaygının özellikle yalıtılmışlık ve anlamsızlık alt boyutlarının, uyumsuz gündüz düşüyle pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Yapılan aracılık analizleri, immatür ve nevrotik savunma mekanizmalarının varoluşsal kaygı ile uyumsuz gündüz düşü arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık matür savunma mekanizmalarının aracı etkilerinin sınırlı ya da anlamsız olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, uyumsuz gündüz düşü kurma davranışının, bireylerin varoluşsal kaygıyla başa çıkma sürecinde işlevsel olmayan savunma örüntüleriyle ilişkili bir başa çıkma biçimi olarak değerlendirilebileceğine işaret etmektedir ve önerilen aracılık modeli istatistiksel olarak desteklenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of defense mechanisms in the relationship between existential anxiety and maladaptive daydreaming. The study was conducted using a quantitative approach and was based on a correlational research design. The participants consisted of 395 individuals aged 18 and over who voluntarily completed an online survey, were Turkish-speaking, had internet access, and reported no psychiatric diagnosis based on self-report. A convenience sampling method was employed. Data were collected using the Demographic Information Form, the Maladaptive Daydreaming Scale (MDS-16), the Defense Styles Test (DST-40), and the Existential Anxiety Scale (EAS). Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 27. Following descriptive analyses, Pearson correlation analysis, simple linear regression, independent samples t-tests, and one-way analysis of variance (ANOVA) were conducted to test the research hypotheses. In addition, the mediating role of defense mechanisms in the relationship between existential anxiety and maladaptive daydreaming was examined using mediation analysis with PROCESS Macro (Model 4). The significance level was set at p < .05 for all statistical tests. The results indicated significant positive relationships between existential anxiety and maladaptive daydreaming. In particular, the isolation and meaninglessness subdimensions of existential anxiety were found to be positively associated with maladaptive daydreaming. Mediation analyses revealed that immature and neurotic defense mechanisms played a significant mediating role in the relationship between existential anxiety and maladaptive daydreaming, whereas the mediating effects of mature defense mechanisms were limited or non-significant. These findings suggest that maladaptive daydreaming may be conceptualized as a coping behavior associated with dysfunctional defensive patterns in individuals' attempts to manage existential anxiety, and the proposed mediation model was statistically supported.
Benzer Tezler
- Gestalt temas engelleri ve varoluşsal kaygı arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
The mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between Gestalt contact disturbances and existential anxiety
ELİF YASEMİN TÜRKÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU
- Varoluşsal kaygı, erteleme, kendini sabotaj eğiliminin erken dönem uyum bozucu şemalarla arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between existential anxiety, procrastination and self-sabotage tendency and early maladaptive schemas
OĞUZHAN DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Varoluşsal kaygı ile dindarlık arasındaki ilişkilerin araştırılması
Studying the correlations between existential anxiety and religiosity
KÜBRA NUR KAYACAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinAfyon Kocatepe ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEBRURE DOĞAN
- Varoluşsal kaygı ile yaşamın anlamı arasındaki ilişkide tanrı algısının aracı rolünün incelenmesi
An examination of the mediating role of the perception of god in the relationship between existential anxiety and the meaning of life
KENAN BUĞRAHAN KÜBÜÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
- Bağlanma stilleri ve varoluşsal kaygı ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ı̇lişkinin ı̇ncelenmesi
Investigation of the relationship between attachment styles, existential anxiety and social media addiction
FEYZANUR BEYAZIT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU RAHŞAN ERİM